ẨN DỤ
TIẾT 98
KIỂM TRA BÀI CŨ
Nhân hóa là gì? Cho ví dụ
Nhân hóa: gọi hoặc tả đồ vật, cây cối, con vật bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người, làm cho thế giới động vật, cây cối… trở nên gần gũi với con người, biểu thị được suy nghĩ, tình cảm của con người.
VD: Những cậu tre bá vai nhau thì thầm đứng học.
KIỂM TRA BÀI CŨ
Có mấy kiểu nhân hóa? Kể tên các kiểu nhân hóa.
Cho ví dụ cụ thể.

Có 3 kiểu nhân hóa thường gặp:
1. Dùng những từ vốn gọi người để gọi vật (chị lúa, cậu tre).
2. Dùng những từ vốn chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ hoạt động, tính chất của vật (Mấy ả mèo cãi nhau ỏm tỏi.)
3. Trò chuyện, xưng hô với vật như đối với người (Chị gió ơi! Chị gió ơi!)
ẨN DỤ LÀ GÌ ?
1. Xét ví dụ 1
“ Anh đội viên nhìn Bác
Càng nhìn lại càng thương
Người Cha mái tóc bạc
Đốt lửa cho anh nằm.”
Trong khổ thơ dưới đây cụm từ Người Cha dùng để chỉ ai? Vì sao có thể ví như vậy?
Người Cha
Bác Hồ
Vì: Bác với Người Cha có những phẩm chất giống nhau:
Tuổi tác
Tình thương yêu, lo lắng cho con
Chăm sóc chu đáo, ân cần đối với con
Nhận xét: Ẩn dụ là gọi tên sự vật này bằng tên sự vật khác
dựa trên nét tương đồng (giống nhau) giữa chúng.
Từ ví dụ trên, em nhận xét thế nào là ẩn dụ?
2. Xét ví dụ 2
So sánh 3 cách diễn đạt sau.
Cách 1: Bác Hồ mái tóc bạc
diễn đạt bình thường

Cách 2: Bác Hồ như Người cha
sử dụng so sánh
Cách 3: Người Cha mái tóc bạc
cách nói hình ảnh
Tại sao Bác Hồ lại được ví như Người Cha?
Vì tình cảm của Bác dành cho các anh đội viên cũng giống như tình cảm của người cha dành cho con.
Cách nói bằng ẩn dụ có gì giống và khác phép so sánh: “Bác Hồ như Người Cha”?
Giống nhau:
- Đều ví Bác Hồ như người Cha.
- Đều tạo cho câu nói có tính hình tượng, biểu cảm cao hơn so với cách nói thông thường.
Khác nhau:
So sánh: Bác Hồ như Người Cha
Vế A Vế B
- Ẩn dụ : Người Cha mái tóc bạc
Vế B
 Ẩn vế A là so sánh ngầm  câu thơ có thêm tính hàm súc..

Tác dụng: Ẩn dụ làm cho câu văn, câu thơ thêm giàu hình ảnh và mang tính hàm súc.
Qua tìm hiểu ví dụ trên, em hãy nêu tác dụng của ẩn dụ?
I. ẨN DỤ LÀ GÌ ?
*Ghi nhớ: Sgk/ 68
Ẩn dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên, sự vật hiện tượng kia dựa trên nét tương đồng (giống nhau) với nó nhằm làm tăng giá trị gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.
II. LUYỆN TẬP
Bài 1: Tìm ẩn dụ trong các câu dưới đây. Khôi phục vế A (đối tượng được so sánh).
Chúng tắm các cuộc khởi nghĩa của ta trong những
đàn áp
bể máu. (Hồ Chí Minh)
Con cò lặn lội bờ sông,
người phụ nữ
Gánh gạo nuôi chồng tiếng khóc nỉ non. (Ca dao)
c) Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi
Mặt trời của mẹ, em nằm trên lưng. (Nguyễn Khoa Điềm)
Đứa con
d) Vì lợi ích mười năm trồng cây
Vì lợi ích trăm năm trồng người. (Hồ Chí Minh)
chăm sóc, nuôi dưỡng

Tìm Ngôi sao may mắn
Lu?t choi
1
2
3
4
5
Nhóm 1
Nhóm 2
Nhóm 3
Nhóm 4
bảng điểm
2
Luật chơi
Mỗi nhóm lần lượt chọn một ngôi sao.
Có 5 ngôi sao, đằng sau mỗi ngôi sao là một câu hỏi tương ứng.
*Nếu nhóm chọn trả lời đầy đủ thì được 10 điểm, nếu trả lời sai không được điểm. Thời gian suy nghĩ là 15 giây.
*Nếu nhóm chọn trả lời sai thì các nhóm khác dành quyền trả lời (bằng cách phất cờ nhanh). Nếu trả lời đúng được 5 điểm, trả lời sai không được điểm.

1
Thời gian:
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
Hết giờ
15
14
13
12
11
Tìm ẩn dụ trong ví dụ dưới đây. Nêu lên nét tương đồng giữa các sự vật, hiện tượng được so sánh ngầm với nhau?
Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.
(Tục ngữ)
4
Thời gian:
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
Hết giờ
11
12
13
14
15
2
Thời gian:
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
Hết giờ
13
15
14
12
11
Ẩn dụ phẩm chất.
Thuyền – bến
5
Thời gian:
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
Hết giờ
11
12
13
14
15

3
Ngôi sao may mắn
Chính tả (nghe - viết).
Đoạn văn trích: “Buổi học cuối cùng”
(A. Đô-đê)
“...Tuy nhiên, thầy vẫn đủ can đảm dạy chúng tôi cho đến hết buổi. Sau tiết viết tập đến bài Lịch sử, rồi những trò nhỏ cất tiếng đọc đồng thanh như hát Ba Be Bi Bo Bu. Đằng kia, cuối phòng học, cụ Hô-de đã đeo kính lên, và nâng cuốn sách vỡ lòng bằng hai tay, cụ đánh vần từng chữ theo bọn trẻ...”

4
Tiết 95, Bài 24: ẨN DỤ
III/ LUYỆN TẬP:

DẶN DÒ:
Về nhà học bài và hoàn chỉnh các bài tập.
Làm bài tập 3, 4 (SGK) và SBT.
Soạn bài mới: Hoán dụ
Chúc các thầy cô và các em mạnh khỏe!