Tre xanh
Xanh tự bao giờ?
Chuyện ngày xưa... đã có bờ tre xanh

Thân gầy guộc, lá mong manh
Mà sao nên luỹ nên thành tre ơi?
Ở đâu tre cũng xanh tươi
Cho dù đất sỏi đất vôi bạc màu
( Tre Việt Nam)
“Thuở nhỏ tôi ra cống Na câu cá
Níu váy bà đi chợ Bình Lâm
Bắt chim sẻ ở vành tai tượng Phật
Và đôi khi ăn trộm nhãn chùa Trầm”.
(Dò lèn)
Những vần thơ sau là của nhà thơ nào?
NGUYỄN DUY
ÁNH TRĂNG
Văn bản
(Nguyễn Duy)
- Là nhà thơ trưởng thành trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ.
- Thơ ông dung dị, hồn nhiên trong sáng và giàu chất trữ tình, thường mang màu sắc triết lí, gần gũi với văn hóa dân gian. Lời thơ sâu sắc mà rất đỗi tài hoa, đi sâu vào cái nghĩa cái tình muôn đời của con người Việt Nam.
Nguyễn Duy
Thình lình đèn điện tắt
phòng buyn-đinh tối om
vội bật tung cửa sổ
đột ngột vầng trăng tròn

Ngửa mặt lên nhìn mặt
có cái gì rưng rưng
như là đồng là bể
như là sông là rừng

Trăng cứ tròn vành vạnh
kể chi người vô tình
ánh trăng im phăng phắc
đủ cho ta giật mình
Hồi nhỏ sống với đồng
với sông rồi với bể
hồi chiến tranh ở rừng
vầng trăng thành tri kỷ

Trần trụi với thiên nhiên
hồn nhiên như cây cỏ
ngỡ không bao giờ quên
cái vầng trăng tình nghĩa

Từ hồi về thành phố
quen ánh điện, cửa gương
vầng trăng đi qua ngõ
như người dưng qua đường
ÁNH TRĂNG
Nguyễn Duy
Buyn-đinh:
Toà nhà cao, nhiều tầng, hiện đại.
- Mạch cảm xúc.
MẠCH CẢM XÚC
Vầng trăng trong quá khứ
Vầng trăng trong hiện tại
Cảm xúc suy ngẫm của tác giả trước vầng trăng
Khổ 1,2
Khổ 3,4
Khổ 5,6
BỐ CỤC
Cô Nguyễn Thị Xuân
3.1. Vầng trăng trong quá khứ.
Hồi nhỏ sống với đồng
với sông rồi với bể
hồi chiến tranh ở rừng
vầng trăng thành tri kỷ

Trần trụi với thiên nhiên
hồn nhiên như cây cỏ
ngỡ không bao giờ quên
cái vầng trăng tình nghĩa
3.1. Vầng trăng trong quá khứ.
Điệp từ
Tái hiện những năm tháng đã qua
Hồi
Với
Sống chan hòa với thiên nhiên
Hồi nhỏ sống với đồng
với sông rồi với bể
hồi chiến tranh ở rừng
vầng trăng thành tri kỷ
Cô Nguyễn Thị Xuân
3.1. Vầng trăng trong quá khứ.
Liệt kê
Đồng
Sông
Bể
Không gian rộng lớn khoáng đạt
Hồi nhỏ sống với đồng
với sông rồi với bể
hồi chiến tranh ở rừng
vầng trăng thành tri kỷ
Điệp từ
Tái hiện những năm tháng đã qua
Hồi
Với
Sống chan hòa với thiên nhiên
Liệt kê
Đồng
Sông
Bể
Không gian rộng lớn khoáng đạt
Vầng trăng gắn bó với tuổi thơ tươi đẹp
3.1. Vầng trăng trong quá khứ.
Hồi nhỏ sống với đồng
với sông rồi với bể
hồi chiến tranh ở rừng
vầng trăng thành tri kỷ
Tri kỷ
Người lính
Vầng trăng
Trăng và người kề vai sát cánh, gắn bó nghĩa tình.
3.1. Vầng trăng trong quá khứ.
Trần trụi với thiên nhiên
hồn nhiên như cây cỏ
ngỡ không bao giờ quên
cái vầng trăng tình nghĩa
So sánh
Tình cảm gắn bó, mộc mạc hồn nhiên, chân thành, giản dị
Như cây cỏ
Phủ định, nhân hóa
Đã quên điều không tưởng:
Vầng trăng tình nghĩa là vầng trăng ân tình, thuỷ chung với con người.
Ngỡ không quên, vầng trăng tình nghĩa
Vẻ đẹp đất nước bình dị, thiên nhiên vĩnh hằng.
Trăng
Quá khứ nghĩa tình
3.1. Vầng trăng trong quá khứ.
3.2. Vầng trăng trong hiện tại.
Từ hồi về thành phố
quen ánh điện, cửa gương
vầng trăng đi qua ngõ
như người dưng qua đường

Thình lình đèn điện tắt
phòng buyn-đinh tối om
vội bật tung cửa sổ
đột ngột vầng trăng tròn
Từ hồi về thành phố
quen ánh điện, cửa gương
vầng trăng đi qua ngõ
như người dưng qua đường
Ẩn dụ
Cuộc sống đầy đủ tiện nghi
Ánh điện, cửa gương
3.2. Vầng trăng trong hiện tại.
Từ hồi về thành phố
quen ánh điện cửa gương
vầng trăng đi qua ngõ
như người dưng qua đường
So sánh
Quy luật nghiệt ngã của cuộc sống
Như người dưng
Khi thay đổi hoàn cảnh con người có thể dễ dàng thay đổi về tình cảm, quên đi quá khứ.
3.2. Vầng trăng trong hiện tại.
Thình lình đèn điện tắt
phòng buyn-đinh tối om
vội bật tung cửa sổ
đột ngột vầng trăng tròn
Tình huống bất ngờ
Biến cố bất thường của ngoại cảnh cuộc đời
Đèn điện tắt
Bước ngoặt trong cảm xúc, khiến con người nhìn nhận lại bản thân mình.
3.2. Vầng trăng trong hiện tại.
3.3. Cảm xúc suy ngẫm của tác giả trước vầng trăng.
Ngửa mặt lên nhìn mặt
có cái gì rưng rưng
như là đồng là bể
như là sông là rừng

Trăng cứ tròn vành vạnh
kể chi người vô tình
ánh trăng im phăng phắc
đủ cho ta giật mình
Ngửa mặt lên nhìn mặt
có cái gì rưng rưng
như là đồng là bể
như là sông là rừng
Nhân hóa
Đối diện với chính mình
Mặt người – Mặt trăng
Cảm xúc
Xúc động dâng trào
Rưng rưng
3.3. Cảm xúc suy ngẫm của tác giả trước vầng trăng.
Ngửa mặt lên nhìn mặt
có cái gì rưng rưng
như là đồng là bể
như là sông là rừng
So sánh
Ký ức tươi đẹp như sống dậy, đánh thức bao tâm tình tưởng chừng như đã ngủ quên.
Điệp
Liệt kê
3.3. Cảm xúc suy ngẫm của tác giả trước vầng trăng.
Trăng cứ tròn vành vạnh
kể chi người vô tình
ánh trăng im phăng phắc
đủ cho ta giật mình
Trăng tròn vành vạnh
Trăng không thay đổi
Trăng im phăng phắc
Thái độ nghiêm khắc bao dung
Ta giật mình
Nhìn lại bản thân
Ánh trăng trở thành tấm gương soi để nhìn vào đó ta hoàn thiện mình và sống tốt đẹp hơn.
3.3. Cảm xúc suy ngẫm của tác giả trước vầng trăng.
4. TỔNG KẾT.
4.1. Nội dung.
Bài thơ là lời tự nhắc nhở của tác giả về những năm tháng gian lao gắn bó với thiên nhiên đất nước. Gợi nhắc người đọc thái độ sống “uống nước nhớ nguồn” ân nghĩa thủy chung cùng quá khứ.
4.2. Nghệ thuật.
NGHỆ THUẬT
Thể thơ
năm chữ
Ngôn ngữ chọn lọc
Hình ảnh mang ý nghĩa biểu tượng
Kết hợp nhiều phương thức biểu đạt