CHỌN ĐÁP ÁN
ĐÚNG

Câu 1 Đâu là vật phát sáng?
B

A

Mặt Trăng
C

Cây cối

Mặt Trời
D

Động vật

Câu 2
Đâu là vật được chiếu sáng
A

Cây cối
C

Mặt Trời

B

Đom đóm
D

Bóng đèn

Câu 3 Ta nhìn thấy các vật nhờ
B

A
Ánh sáng truyền từ
không khí đến các vật

C
Ánh sáng phản chiếu
từ các vật đến mắt

Ánh sáng phản chiếu
từ mắt đến các vật

D
Ánh sáng từ nước
truyền vào mắt

Câu 4

Vào buổi tối, vật nào sau
đây là vật được chiếu sáng?
B

A

Cây nến
C

Đèn điện

Cái bàn
D

Con đom đóm

* Năng lực đặc thù:
- Nêu dược ví dụ về các vật phát sáng và các vật được chiếu sáng.
- Nêu được cách làm và thực hiện được thí nghiệm tìm hiểu về sự
truyền thẳng của ánh sáng; về vật cho ánh sáng truyền qua và vật
cản ánh sáng.
- Vận dụng được kiến thức về tính chất cho ánh sáng truyền qua hay
không cho ánh sáng truyền qua của các vật để giải thích được một số
hiện tượng tự nhiên và ứng dụng thực tế.
* Năng lực chung: năng lực tư duy, giải quyết vấn đề, giao tiếp hợp
tác.
* Phẩm chất: chăm chỉ, trách nhiệm.

3.1. Ánh sáng có thể truyền
qua những vật nào?

Chuẩn bị
3 ngôi sao bằng nhựa trong, nhựa đen và
bìa cứng; đèn pin; tấm nhựa trắng
Tiến hành

Thí
nghiệm
Em quan sát thấy gì trên tấm
nhựa trắng sau mỗi trường
hợp của thí nghiệm? Vật nào
cho ánh sáng truyền qua? Vật
nào không cho ánh sáng
truyền qua (vật cản ánh
sáng)

- Hãy thảo luận cách làm thí nghiệm và dự
đoán ánh sáng từ đèn pin có thể truyền qua
những ngôi sao nào.
- Đặt lần lượt các ngôi sao và khoảng giữa
đèn pin và tấm nhựa trắng (hình 6). Bật đèn
pin.

PHIẾU HỌC TẬP
 

Ngôi sao nhựa đen

Ngôi sao bìa cứng

Ngôi sao nhựa trong

Dự đoán

 

 

 

Kết quả
TN

 

 

 

PHIẾU HỌC TẬP
Loại ngôi sao
Nhựa trong
Nhựa đen
Bìa cứng

Hiện tượng trên
tấm nhựa trắng
Có ánh sáng
Có bóng hình ngôi sao
màu đen
Có bóng hình ngôi sao
màu đen

Cho/Không cho ánh sáng
truyền qua
Cho ánh sáng truyền qua
Không cho ánh sáng
truyền qua
Không cho ánh sáng
truyền qua

Em hãy lấy ví dụ về những vật có thể ánh sáng truyền
qua và những vật không cho ánh sáng truyền qua

Vật ánh sáng có thể truyền qua

Em có nhận xét gì về chất liệu những vật
này?
 Trong
suốt

Em hãy lấy ví dụ về những vật có thể ánh sáng truyền
qua và những vật không cho ánh sáng truyền qua

Vật ánh sáng không thể truyền qua

Có những vật cho ánh sáng truyền
qua (vật trong suốt).
Có những vật không cho ánh sáng
truyền qua (vật cản sáng).

Ở thí nghiệm 6, tại sao trên
tấm nhựa trắng có bóng của
ngôi sao nhựa đen và ngôi
sao bìa cứng?

Khi được chiếu sáng thì
phía sau vật cản sáng
có bóng của vật đó.

Trên tấm nhựa trắng có bóng của ngôi
sao nhựa đen và ngôi sao bìa cứng vì
ngôi sao nhựa đen và ngôi sao bìa cứng
là vật cản sáng nên khi được bóng đèn
chiếu sáng thì trên tấm nhựa trắng sẽ
xuất hiện bóng.

Kích thước của bóng phụ
thuộc vào yếu tố nào và
phụ thuộc như thế nào?
Bóng của một vật thay đổi kích
thước khi vị trí của vật hoặc
của vật phát sáng thay đổi.
Bóng lớn dần khi khoảng cách
giữa vật và vật phát sáng nhỏ
dần, bóng nhỏ dần khi khoảng
cách giữa vật và vật phát sáng
xa dần.

Tiếp tục tiến hành thí nghiệm 3 Dự đoán
thay đổi kích thước bóng của ngôi sao khi:
+ Di chuyển đèn lại gần ngôi sao.
 Bóng lớn dần

+ Di chuyển đèn ra xa ngôi sao.
 Bóng nhỏ dần

+ Di chuyển ngôi sao lại gần tấm nhựa
trắng. Bóng nhỏ dần
+ Di chuy
ển ngôi
 Bóng
lớn dsao
ần lại xa tấm nhựa trắng.

 Khi được chiếu sáng thì phía sau vật cản sáng có
bóng của vật đó.
 Bóng của một vật thay đổi kích thước khi vị trí của
vật hoặc của vật phát sáng thay đổi. Bóng lớn dần
khi khoảng cách giữa vật và vật phát sáng nhỏ dần,
bóng nhỏ dần khi khoảng cách giữa vật và vật phát
sáng xa dần.

Câu 1:

- Quan sát hình 7: Chỉ ra một
bộ phận của đồ vật ở mỗi hình
cho ánh sáng truyền qua. Vì sao
không sử dụng các bộ phận đó
bằng vật cản ánh sáng?
- Lấy ví dụ về vật cản ánh sáng
có ứng dụng trong đời sống
hàng ngày mà em biết.

- Bộ phận của đồ vật cho ánh sáng truyền qua
a - Thông gió bằng thủy tinh
b - Mặt kính đồng hồ
c - Thành bể cá
d - Mặt kính của bức tranh
- Không dùng các bộ phận đó bằng vật cản
sáng vì chúng ta sẽ không quan sát được ánh
sáng từ đèn, số chỉ đồng hồ, cá cảnh hay bức
tranh do không có ánh sáng chiếu đến vật làm
phản xạ lại truyền đến mắt ta.
- Một số vật cản sáng mà em biết: rèm che,
tấm chắn nắng ở ô tô, khăn bịt mắt khi ngủ, ...

Câu 2:

Vì sao khi ánh sáng mặt trời chiếu
sau lưng em (Hình 8) thì em thấy
bóng của mình đổ về phía trước
mặt?
 Vì khi được chiếu sáng thì phía sau của
vật cản ánh sáng có bóng của vật đó, mà
ánh sáng từ mặt trời chiếu sau lưng em nên
bóng sẽ có ở trước mặt em.

Câu 3:

Vì sao có những ngày trời đang nắng bỗng tối sầm,
sau ít phút lại thấy nắng?
 Có những ngày trời đang
nắng bỗng tối sầm, sau ít
phút lại thấy nắng vì khi có
mây (vật cản sáng) sẽ tạo
thành bóng khiến cho trời
tối sầm, khi mây đi qua trời
sẽ có nắng lại.

Em đã học
 Có vật phát ra ánh sáng, có vật phản chiếu ánh sáng
chiếu vào nó. Ánh sáng từ vật đến mắt giúp ta nhìn
thấy vật
 Ánh sáng truyền trong không khí theo đường thẳng.
 Khi ánh sáng chiếu tới các vật thì có một số vật cho hầu
hết ánh sáng truyền qua, một số vật không cho ánh
sáng truyền qua.
 Khi được chiếu sáng thì phía sau của vật cản ánh sáng
có bóng của vật đó. Bóng của một vật thay đổi kích
thước khi vị trí của vật hoặc của vật phát sáng thay đổi.

Sử dụng bàn tay của em để làm bóng có
hình dạng của một số con vật.
Giải thích cách làm để bóng các con vật
to lên hoặc nhỏ đi.
 Để bóng con vật to lên em cần để tay
gần nguồn sáng, để bóng con vật nhỏ đi
em cần để tay xa nguồn sáng.