1. Tổ chức
2. Kiểm tra bài cũ
Hãy nêu đặc điểm chung của Protein?
Tiết 9: Axit Nucleic
Nội dung chính
Đặc điểm chung của ADN
Cấu trúc ADN
Chức năng của ADN
I. Đặc điểm chung của ADN
- Thành phần nguyên tố:
C, H, O, N, P
- Kích thước và khối lượng lớn
Đại phân tử
- Polime sinh học, cấu tạo theo nguyên tắc đa phân
- Đơn phân: Nucleotit
Vị trí tồn tại: Nhân tế bào, tế bào chất
II. Cấu trúc của ADN
1. Nucleotit – Đơn phân của ADN
- Cấu tạo của 1 Nucleotit:
Bazo nitơ
Đường Deoxiribozo
Axit Photphoric
- Tên gọi của các Nucleotit:
Tên gọi của
các bazơ nitơ
Có 4 loại Nucleotit
+ Adenin : A
+ Guanin: G
+ Timin: T
+ Xitozin: X
Axit photphoric
Đường C5H10O5
2. 1. Cấu trúc hóa học( cấu trúc bậc 1) của ADN
- Các Nucleotit liên kết với nhau bằng liên kết photphodieste => chuỗi polinucleotit
- Liên kết photphodieste: được hình thành giữa nhóm 3’OH của Nu này với nhóm P ở vị trí C5’ của Nu kế tiếp
2. Cấu trúc của ADN
Liên kết photphodieste
Liên kết Photphodieste
J. Oatson & F.Cric
2.2. Cấu trúc không gian của ADN
Đặc điểm chính trong cấu trúc không gian ADN theo dạng B
+ Chuỗi xoắn kép: 2 mạch polinucleotit chạy song song và ngược chiều nhau xoắn đều quanh 1 trục phân tử
+ Giữa hai mạch polinucleotit, các bazơ nitơ liên kết với nhau theo nguyên tắc bổ sung
Hệ quả: A = T
G = X
Ý nghĩa của nguyên tắc bổ sung
* Đảm bảo ổn định cấu trúc không gian ADN
* Biết trình tự sắp xếp các Nu của mạch này => trình tự các Nu của mạch kia
Nguyên tắc bổ sung trong cấu trúc ADN:
A - T bằng 2 liên kết H; G - X bằng 3 liên kết H và ngược lại
+ Phân tử ADN xoắn có chu kì

1 chu kì xoắn : chiều cao 3.4 nm, gồm 10 cặp Nu
Đường kính vòng xoắn: 2 nm
+ Chiều xoắn: từ trái => phải
-Ở các TB nhân sơ, phân tử AND thường có cấu trúc dạng mạch vòng.
-Ở các TB nhân thực, phân tử AND có cấu trúc dạng mạch thẳng.
Sinh vật nhân sơ
Sinh vật nhân thực
G
Tính đa dạng và đặc thù của ADN
G
G
G
G
G
G
=> Cơ sở hình thành tính đa dạng và đặc thù của các loài sinh vật
III. Chức năng của ADN
Lưu giữ, bảo quản, truyền đạt thông tin di truyền
+ Thông tin di truyền được lưu giữ trong phân tử AND dưới dạng trình tự các Nu xác định
Liên kết photphodieste
Cấu trúc mạch kép
Liên kết Protein
+ Truyền đạt thông tin di truyền
- Từ thế hệ này sang thế hệ khác
- Từ ADN => ARN => Protein
4. Củng cố
Hãy nêu các nguyên tắc thể hiện trong cấu trúc của phân tử ADN? Ý nghĩa của các nguyên tắc đó là gì?
+ Nguyên tắc đa phân
+ Nguyên tắc bổ sung
Cho đoạn mạch đơn mẫu
1
2
3
Mẫu
Xác định mạch tương ứng: 1, 2 hay 3?
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Cho hai đoạn mạch AND có trình tự các Nu như sau:
Đoạn 1: ATTTGXXGATTAGXAT
TAAAXGGXTAATXGTA
Đoạn 2: XTGTGAXXXGGXATGX
GAXAXTGGGXXGTAXG
Trong hai đoạn mạch trên đoạn mạch nào có khả năng bảo quản thông tin di truyền tốt hơn? Tại sao?
Đoạn mạch 2.
Vì: Số lượng liên kết hidro nhiều hơn
Hãy nêu những đặc điểm cấu trúc của ADN giúp chúng thực hiện được chức năng lưu giữ, bảo quản và truyền đạt thông tin di truyền?
- Do ADN cấu tạo từ 2 mạch theo nguyên tắc bổ sung => thông tin di truyền được bảo quản tốt và có khả năng truyền đạt thông tin di truyền qua quá trình nhân đôi AND và phiên mã
- Mỗi mạch polinu gồm các Nu liên kết với nhau bằng liên kết photphodieste bền vững => lưu giữ thông tin di truyền
Tại sao chỉ từ để ghi thông tin di truyền nhưng các loài sinh vật có cấu trúc và hình dạng rất khác nhau?
Do số lượng, thành phần và trật tự sắp xếp các Nu trên ADN
Câu hỏi trắc nghiệm
Đơn phân cấu tạo nên ADN là:
Glucozo b. axit amin
c. Axit béo d. Nucleotit
2. Phân tử ADN được cấu tạo theo nguyên tắc:
Bổ sung và bán bảo tồn
Đa phân và bán bảo tồn
Đa phân và bổ sung
Bảo tồn và bổ sung
3. Giữa các đơn phân của ADN liên kết với nhau bằng các liên kết:
a. Glicozit & hidro b. Peptit & Hidro
c.Photphodieste &hidro d. Peptit & glicozit
4. Nội dung nào sau đây không phải là chức năng của ADN?
Lưu giữ TTDT
b. Truyền đạt TTDT
c. Bảo quản TTDT
d. Nguyên liệu chủ yếu của hô hấp
5. HDVN
Đặc điểm nào về cấu trúc của ADN giúp tế bào có thể sửa chữa thông tin di truyền khi có sự sai sót?