1
Trường THPT Lý Thái Tổ
Lớp 11A8
2
I. AXIT PHOTPHORIC (H3PO4)
( TIẾT 1)
BÀI 15. AXIT PHOTPHORIC VÀ MUỐI PHOTPHAT
1. Cấu tạo phân tử
Mô hình phân tử H3PO4
3
Hãy viết công thức cấu tạo của axit photphoric và xác định số oxi hóa của P trong H3PO4 ?
4
2. Tính chất vật lý
Trạng thái:
Màu sắc:
Nhiệt độ nóng chảy:
Tính tan:
Rắn
Không màu
42,5oC. Không bay hơi
Tan vô hạn trong nước, háo nước.
Axit photphoric có những tính chất vật lí nào?
5
3. Tính chất hóa học
P có những số oxi hóa nào? D?a v�o s? oxi hoỏ c?a P em hãy dự đoán tính ch?t hoỏ h?c của axit photphoric ?
Mức oxi hoá +5 của P khá bền nên H3PO4 không có tính oxi hóa như HNO3.
a) Tính oxi hóa – khử
6
3. Tính chất hóa học
b) Tác dụng bởi nhiệt
Axit H3PO4 bị mất nước khi đun nóng theo sơ đồ:
HPO3
H3PO4 to
H4P2O7 to
+ H2O
+ H2O
ax điphotphoric
ax metaphotphoric
7
3. Tính chất hóa học
c) Tính axit
Axit H3PO4 là axit ba lần axit, có độ mạnh trung bình.
Nấc 1: H3PO4 H+ + H2PO4- K1 = 7,6.10-3
Nấc 2: H2PO4- H+ + HPO42- K2 = 6,2.10-8
Nấc 3: HPO42- H+ + PO43- K3 = 4,4.10-13
Hãy cho biết tên của các gốc axit, nấc nào xảy ra chủ yếu?
Trong dd H3PO4, nếu không kể sự điện li của nước thì dd có chứa những phần tử nào?
8
Lấy dẫn chứng cho tính axit của axit H3PO4 ?
- Làm quỳ tím chuyển sang màu đỏ
- Tác dụng với kim loại đứng trước H2
- Tác dụng với bazơ
- Tác dụng với oxit bazơ
- Tác dụng với mu?i
9
Vi?t phuong trỡnh ph?n ?ng x?y ra khi cho H3PO4 tỏc d?ng v?i NaOH ?
(1) NaOH + H3PO4 ? NaH2PO 4 + H2O
(2) 2NaOH + H3PO4 ? Na2HPO 4 + 2H2O
(3) 3NaOH + H3PO4 ? Na3PO 4 + 3H2O
10
Tùy tỉ lệ Axit với Bazơ ho?c Oxit Bazơ mà sản SP là muối Axit hay muối trung hòa:
BIỆN LUẬN
11
Axit nitric
Là axit mạnh.
Axit 1 lần axit
( Chỉ tạo một loại muối)



Tính oxi hóa mạnh
Axit photphoric
Là axit trung bình
Axit ba lần axit
( Tạo muối trung hòa, muối hiđrophotphat hoặc muối đihiđrophotphat)

Không có tính oxi hóa như HNO3

Em hãy so sánh tính chất hóa học của axit photphoric và axit nitric
12
4. Điều chế và ứng dụng
P + 5 HNO3 (đặc) H3PO4 + 5NO2 + H2O
*Trong công nghiệp
*Trong PTN
t0
a- Điều chế
13
b- Ứng dụng





SUPEPHOTPHAT KÉP


14
Câu 1: Dung dịch Axit H3PO4 có chứa các ion nào ? (không kể H+ và OH- của H2O)
A. H+
C. H+, H2PO42- , PO43-
D. H+, H2PO4-, HPO42-, PO43-
B. H+, HPO42-, PO43-
15
Câu 2: Nhỏ từ từ dung dịch KOH vào dung dịch H3PO4 phản ứng đầu tiên xảy ra là:
16
Câu 3:Cho 1,1 mol NaOH vào dd chứa 0,4 mol H3PO4. Hãy tính khối lượng muối tạo thành
Câu 4: Viết phương trình khi cho dd H3PO4 tác dụng với dd Ca(OH)2. Xét những trường hợp có thể xảy ra?
* BTVN: 1,4,5,6,7, 8 sgk
17
18
19
20