Tìm kiếm Bài giảng
Bài 10

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Trương Thanh Bình (trang riêng)
Ngày gửi: 08h:10' 09-10-2022
Dung lượng: 39.8 MB
Số lượt tải: 929
Nguồn:
Người gửi: Trương Thanh Bình (trang riêng)
Ngày gửi: 08h:10' 09-10-2022
Dung lượng: 39.8 MB
Số lượt tải: 929
Số lượt thích:
0 người
MẸ
NGỮ
VĂN 6
CHÂN TRỜI SÁNG
TẠO
BÀI 10
NHIÊN
THIÊN
“Môi trường là nơi chúng ta gặp nhau, là nơi đem lại lợi ích
cho mọi người, là điều mà tất cả chúng ta đều chia sẻ”- Lady
Bird Johnson
“Trong mỗi bước đi cùng với thiên nhiên, chúng ta nhận được
nhiều hơn những gì ta tìm kiếm” – John Muir
– Albert Schweitzer
HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG BÀI HỌC 10
MÚA
BÓNG
“MẸ
THIÊN
NHIÊN”
Em rút
ra
thông
điệp gì
sau
khi
xem
video
trên?
ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
Văn bản 1: LỄ CÚNG THẦN LÚA CỦA NGƯỜI CHƠ – RO
Hoạt động 1: Khởi động
(Văn Quang – Văn Tuyên)
HÌNH ẢNH CÁNH ĐỒNG LÚA
ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
Văn bản 1: LỄ CÚNG THẦN LÚA CỦA NGƯỜI CHƠ – RO
Hoạt động 1: Khởi động
(Văn Quang – Văn Tuyên)
HÌNH ẢNH CÁNH ĐỒNG LÚA
1. Em hãy
sẻ cảm
sau khi
các bức
trên.
chia
xúc
xem
ảnh
2. Theo em, cây lúa
có vai trò như thế
nào đối với đời
sống của người Việt
Nam?
3. Em có biết lễ hội
nào về cây lúa
không? Hãy chia sẻ
với bạn một lễ hội
về cây lúa mà em
biết.
Văn bản 1: LỄ CÚNG THẦN LÚA CỦA NGƯỜI CHƠ – RO
(Văn Quang – Văn Tuyên)
1. Cảm xúc: thích thú trước vẻ đẹp của cánh đồng lúa, tự hào trước
vẻ đẹp quê hương.
2. Vai trò của cây lúa với đời sống người Việt Nam:
- Là cây lương thực chính, cung cấp lương thực cho người dân.
- Cây lúa còn có ý nghĩa lớn trong tiềm thức con người Việt Nam
gắn với truyền thống văn hoá của một quốc gia với nền sản xuất
nông nghiệp lâu đời từ xa xưa. Hạt lúa vẫn được coi là hạt ngọc
thực; có mặt trong truyền thuyết Bánh chưng bánh dầy, luôn là
nguyên liệu chính cho các món ăn truyền thống của người Việt (bánh
chưng, bánh dầy, phở,…)
- Gắn với các lễ hội văn hoá của người dân các dân tộc ở Việt Nam
Văn bản 1: LỄ CÚNG THẦN LÚA CỦA NGƯỜI CHƠ – RO
(Văn Quang – Văn Tuyên)
3. Một số lễ hội về cây lúa: Lễ rước
Thần Lúa ở hội Trò Trám (huyện Lâm
Thao, Phú Thọ); Lễ cơm mới (xế xự hú)
người Hà Nhì ở Lai Châu; đồng bào
H'rê ở làng Vi Ô Lắc tổ chức nhiều nghi
lễ liên quan đến việc trồng cấy, thu
hoạch lúa như: lễ đón bầu nước thiêng,
gieo mạ, cấy lúa, thu hoạch lúa, đón lúa
về kho...
Văn bản 1: LỄ CÚNG THẦN LÚA CỦA NGƯỜI CHƠ – RO
(Văn Quang – Văn Tuyên)
I. Tri thức đọc hiểu về văn bản thông tin
? Thế nào là văn bản thông tin? Thế nào là
văn bản thuyết minh thuật lại một sự kiện?
? Khi đọc văn bản thông tin, cần chú ý
những yếu tố nào về hình thức?
Văn bản 1: LỄ CÚNG THẦN LÚA CỦA NGƯỜI CHƠ – RO
(Văn Quang – Văn Tuyên)
I. Tri thức đọc hiểu về văn bản thông tin
Văn bản thông tin là văn bản có mục đích
chuyền tải thông tin một cách tin cậy, xác thực.
1. Khái niệm
Văn bản thuyết minh thuật lại một sự kiện:
thuộc thể loại văn bản thông tin. Mục đích của
kiểu văn bản này là giới thiệu, thuyết minh về sự
kiện, giúp người đọc hình dung quá trình diễn
biến của sự kiện và các thông tin liên quan.
Văn bản 1: LỄ CÚNG THẦN LÚA CỦA NGƯỜI CHƠ – RO
(Văn Quang – Văn Tuyên)
I. Tri thức đọc hiểu về văn bản thông tin
2. Những yếu tố hình thức của văn bản thông tin:
Sa-pô là đoạn văn
ngắn nằm ngay dưới
nhan đề văn bản
nhằm giới thiệu tóm
tắt nội dung bài viết
và tạo sự lôi cuốn
đối với người đọc.
Nhan đề là tên
của văn bản thể
hiện nội dung
chính của văn
bản.
Đề mục là tên của một
chương, mục, hoặc một phần
của văn bản. Đề mục giúp
cho bố cục văn bản mạch lạc
và dễ tiếp nhận. Dưới mỗi đề
mục là một hoặc một vài
đoạn văn tạo thành bộ phận
của toàn văn bản.
Văn bản 1: LỄ CÚNG THẦN LÚA CỦA NGƯỜI CHƠ – RO
(Văn Quang – Văn Tuyên)
I. Tìm hiểu chung văn bản
1. Đọc văn bản, giải thích từ khó.
2. Tác giả và xuất xứ
- Tác giả: Văn Quang – Văn Tuyên
- Xuất xứ: Trích bài viết “Lễ cúng
Thần Lúa Sa Yang Va của người Chơrơ”, Báo ảnh Dân tộc và miền núi,
ngày 4/4/2007
Văn bản 1: LỄ CÚNG THẦN LÚA CỦA NGƯỜI CHƠ – RO
(Văn Quang – Văn Tuyên)
3. Thể loại và phương thức biểu đạt
chính:
- Thể loại: Văn bản thông tin
- Phương thức biểu đạt: Thuyết minh
4. Sự kiện được thuật lại: Lễ hội cúng
Thần Lúa của đồng bào dân tộc Chơ-ro
vùng đất Đồng Nai.
Văn bản 1: LỄ CÚNG THẦN LÚA CỦA NGƯỜI CHƠ – RO
(Văn Quang – Văn Tuyên)
5. Bố cục
Phần 1: Từ “ Lễ
cúng
Thần
Lúa….nhà
nhà
được no đủ”: Giới
thiệu chung về lễ
cúng Thần Lúa
Phần 2: “Tiếp theo
…Thật tưng bừng,
náo nhiệt!”: Diễn
biến của lễ cúng
Thần Lúa.
Phần 3: còn lại: Ý
nghĩa lễ cúng
Thần Lúa và
cảm nghĩ của
người viết
Văn bản 1: LỄ CÚNG THẦN LÚA CỦA NGƯỜI CHƠ – RO
(Văn Quang – Văn Tuyên)
II. Phân tích văn bản
* THẢO LUẬN THEO CẶP
+ Đọc lại phần sa pô của
văn bản (đoạn văn in
nghiêng ngay sau nhan đề)
+ Cho biết tác dụng, ý nghĩa
của đoạn sa-pô này.
Văn bản 1: LỄ CÚNG THẦN LÚA CỦA NGƯỜI CHƠ – RO
(Văn Quang – Văn Tuyên)
II. Phân tích văn bản
1. Ý nghĩa, tác dụng của sa- pô của văn bản
Các thông tin mà
sa-pô đề cập:
Giới thiệu người Chơro: Tên gọi khác (Đơro, Châu-ro); nới sinh
sống (Đồng Nai).
Giới thiệu chung về ý nghĩa của
lễ cúng Thần Lúa của người
Chơ-ro: Thể hiện mối giao hòa,
gắn bó giữa con người với thiên
nhiên, cùng ước mơ về cuộc
sống ấm no, hạnh phúc.
Văn bản 1: LỄ CÚNG THẦN LÚA CỦA NGƯỜI CHƠ – RO
(Văn Quang – Văn Tuyên)
II. Phân tích văn bản
1. Ý nghĩa, tác dụng của sa- pô của văn bản
Tác dụng của sa- pô:
Tóm tắt nội dung chính
của văn bản: Nói tới lễ
hội cúng Thần Lúa của
người Chơ-ro.
Thu hút người đọc,
định
hướng
cho
người đọc về nội dung
văn bản.
II. Phân tích văn bản
2. Giới thiệu chung về lễ cúng Thần Lúa
Thời gian:
Tổ
chức
hằng năm
từ ngày 15
– 30/03 âm
lịch, sau khi
thu hoạch.
Mục đích, ý
nghĩa: để tạ
ơn thần linh,
cầu xin mưa
thuận
gió
hoà,
được
mùa.
Đây là lễ hội truyền thống lớn nhất của người Chơ-ro, thể hiện khát vọng
ấm no, hạnh phúc của người Chơ-ro.
III. Suy ngẫm và phản hồi
PHIẾU HỌC TẬP 01:
3. Diễn biến của lễ cúng Thần Lúa
Tìm hiểu diễn biến của lễ cúng Thần Lúa
của người Chơ-ro
Vòng chuyên gia: (05 phút
Các hoạt động chính của buổi lễ
Nhóm
Nhóm 1 Nhóm 2
Nhóm 3
Nhiệm vụ Trước lễ Trong lễ Sau lễ cúng
tìm hiểu
cúng
cúng
Các hoạt ................ ................. ...................
động
..
.................
.
chính
................
.....
...................
..........
.......
III. Suy ngẫm và phản hồi
3. Diễn biến của lễ cúng Thần Lúa
Vòng mảnh ghép: (05 phút
Chia sẻ kết quả thảo luận ở vòng
chuyên sâu.
Trả lời các câu hỏi sau:
? Nhận xét
chung về lễ
hội cúng
Thần Lúa
của người
Chơ-ro.
? Qua việc tìm hiểu
về lễ hội, em hiểu
thêm gì về mối
quan hệ giữa con
người và thiên
nhiên?
III. Suy ngẫm và phản hồi
3. Diễn biến của lễ cúng Thần Lúa
* Trình tự triển khai thông tin: trình tự thời gian
* Các hoạt động chính của buổi lễ:
Trước lễ - Chuẩn bị sẵn cây nêu.
cúng
- Người phụ nữ đi rước hồn lúa:
Thần Lúa Người phụ nữ lớn tuổi mang gùi
ra rấy lúa vái thần linh rồi cắt bụi
lúa đem về để bàn thờ.
- Chuẩn bị lễ vật cúng: gà, heo,
rươnụ cần, các loại bánh (bánh
giầy mè đen, bánh tét), hoa quả.
III. Suy ngẫm và phản hồi
3. Diễn biến của lễ cúng Thần Lúa
* Các hoạt động chính của buổi lễ:
Trong lễ
- Thời gian: buổi trưa
cúng Thần - Nghi lễ: Già làng hoặc gia chủ đọc
Lúa
lời khấn (bày tỏ tấm lòng, cầu mong
thần linh phù hộ).
- Kết hợp lời khấn và nhạc đệm của
dàn cồng chiêng=>tạo không khí vừa
thiêng liêng, vừa gắn bó giữa con
người và thần linh, thiên nhiên, vũ
trụ.
III. Suy ngẫm và phản hồi
3. Diễn biến của lễ cúng Thần Lúa
* Các hoạt động chính của buổi lễ:
Sau lễ
cúng
Thần
Lúa
- Mọi người lên sàn dự tiệc
- Người phụ nữ lớn tuổi
nhất uống ly rượu đầu tiên.
- Vừa uống vừa nhảy múa
tưng bừng náo nhiệt.
III. Suy ngẫm và phản hồi
3. Diễn biến của lễ cúng Thần Lúa
* Nhận xét:
Lễ hội cúng
Thần Lúa của
người Chơ-ro
được tổ chức vô
cùng trang
nghiêm, thiêng
liêng mà vẫn rất
gần gũi, ấm áp.
Lễ hội cho thấy mối quan
hệ gắn bó mật thiết giữa
con người và thiên nhiên:
thiên nhiên giúp con
người duy trì sự sống và
con người luôn biết ơn
những món quà quý giá
mà thiên nhiên ban tặng.
III. Suy ngẫm và phản hồi
4. Ý nghĩa lễ cúng Thần Lúa và cảm nghĩ của người viết
Là nét sinh hoạt văn hóa độc đáo,
góp phần làm phong phú di sản
văn hóa của cuộc sống.
Cảm nhận của người viết: Thấy rõ sự gắn bó
ân tình giữa con người với thiên nhiên, lòng
biết ơn của con người với những món quà quý
giá mà thiên nhiên ban tặng.
IV. Tổng kết
1. Nghệ thuật
Trình bày theo trình tự thời
gian cụ thể, chi tiết.
Kết hợp tường thuật với miêu
tả, biểu cảm, tự sự; kết hợp
với ngôn ngữ và hình ảnh.
Thông tin về sự kiện đảm bảo
chính xác, tin cậy.
2. Nội dung
Văn bản giới thiệu một nét sinh
hoạt văn hoá độc đáo người
Chơ- Ro, góp phần làm phong
phú di sản văn hoá dân tộc.
Cho thấy được tầm quan trọng,
sự gắn bó giữa thiên nhiên và
con người.
IV. Tổng kết
3. Cách đọc hiểu văn bản thông tin thuyết mình thuật lại một sự kiện
Chỉ ra sự kiện
được nêu trong
văn bản và
mục đích của
người viết văn
bản đó.
Nhận biết được
trật tự triển
khai nội dung
thông tin.
Nêu được đặc
điểm và tác
dụng của hình
thức trình bày
văn bản
Hiểu được sự liên
quan của vấn đề
nêu lên trong văn
bản đối với cuộc
sống cộng đồng và
cá nhân người đọc.
Luyện tập
Hãy chứng minh văn bản Lễ
cúng Thần Lúa của người Chơro là văn bản thuyết mình
thuật lại một sự kiện?
Luyện tập
Văn bản Lễ cúng Thần Lúa của người Chơ-ro là
văn bản thuyết mình thuật lại một sự kiện vì:
Nội dung của văn bản này hướng đến là giới
thiệu, thuyết minh về lễ cúng Thần Lúa của
đồng bào người Chơ-ro.
Giúp người đọc hình dung được quá trình diễn
biến của tục lệ này.
Hình thức: sự kiện được thuật lại theo trình tự
thời gian.
Vận dụng
Thực hiện các yêu cầu sau:
1. Qua tìm hiểu văn
bản, là một HS, em sẽ
làm gì để góp phần giữ
gìn, phát huy văn hoá
đặc sắc của dân tộc?
2. Tìm hiểu và giới thiệu với
cả lớp về một lễ hội khác
cũng thể hiện mối quan hệ
gắn bó giữa con người và
thiên nhiên.
Vận dụng
Câu 1
Mỗi cá nhân đặc biệt là học
sinh chúng ta phải tìm hiểu
những bản sắc văn hóa vốn
có của dân tộc, giữ gìn và
phát huy những giá trị đó
với bạn bè năm châu.
Tích cực lên kế hoạch tập thể để
tổ chức và tham gia nhiều hơn
những hoạt động để tuyên
truyền, mang đến nguồn tri
thức về bản sắc văn hóa dân tộc.
Học sinh cần phải đặt
trách nhiệm giữ gìn
bản sắc văn hóa dân
tộc lên hàng đầu.
Tích cực trau dồi hiểu biết
của mình về những giá trị
văn hóa tốt đẹp của nước
nhà.
Câu 2
Vận dụng
Lễ hội chùa Bà Đanh (Hà Nam) có tục thờ Tứ pháp, đó là Pháp Vân
(thần mây), Pháp Vũ (thần mưa), Pháp Phong (thần gió), Pháp Điện
(thần sét);
MỘT
SỐ
LỄ
HỘI
Lễ hội cầu mưa của đồng bào Khơ Mú huyện Mường
Ảng, tỉnh Điện Biên.
Lễ hội Kin Pang Then của đồng bào Thái trắng có tục té
nước diễn ra cuối phần lễ.
Tín ngưỡng thờ nước của đồng bào Thái đen được thể hiện
qua tục cúng thần sông trong lễ hội xên mường, xên bản
VĂN BẢN 2: TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI (Trịnh Xuân Thuận)
Khởi động
TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI (Trịnh Xuân Thuận)
Hình thành kiến thức
I
TÌM HIỂU VĂN BẢN
1 Tác giả
Trịnh Xuân Thuận
Sinh ngày 20 tháng 8 năm 1948.
Là nhà khoa học người Sỹ gốc Việt trong
lĩnh vực vật lý thiên văn.
Là một nhà thơ, một triết gia
Là giáo sư ngành vật lý thiên văn tại đại
học Virginia, Hoa Kỳ.
VĂN BẢN 2: TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI (Trịnh Xuân Thuận)
Hình thành kiến thức
I
TÌM HIỂU CHUNG VĂN BẢN
1 Tác giả
Trịnh Xuân Thuận
Tác phẩm chính: Giai điệu bí ẩn, Trò
chuyện với Trịnh Xuân Thuận, Hỗn
độn và hài hòa, Cái vô hạn trong lòng
bàn tay (Từ Big Bang đến giác ngộ),
Những con đường của ánh sáng,
Nguồn gốc…
BẢN 2:ĐẤT
TRÁI ĐẤT
– MẸ
CỦAMUÔN
MUÔN LOÀI
(Trịnh
Xuân Thuận)
VĂN BẢN VĂN
2: TRÁI
– MẸ
CỦA
LOÀI
(Trịnh
Xuân Th
2
VĂN BẢN “ TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI”
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 01
Nhóm 1
Nhóm 2
Nhóm 3
+ Ai là tác giả của VB? + Văn bản chia + Văn bản viết về
VB được trích từ đâu? làm mấy phần? chủ đề gì?
+ VB được viết theo thể Nêu ý chính của
loại nào? Phương thức từng phần.
biểu đạt chính là gì?
VĂN BẢN 2: TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI (Trịnh Xuân Thuận)
2
VĂN BẢN “ TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI”
a. Đọc và tìm hiểu chú thích
Đọc
Tìm hiểu và giải thích từ khó ( SGK/Tr 84-85)
b. Xuất xứ: Trích bài viết Nguồn gốc - nỗi hoài niệm về những
thuở ban đầu, Phạm Văn Thiều, Ngô Vũ dịch, NXB Trẻ, 2006.
c. Thể loại: Văn bản thông tin
Phương thức biểu đạt chính: Thuyết minh
VĂN BẢN 2: TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI (Trịnh Xuân Thuận)
2
VĂN BẢN “ TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI”
d. Bố cục: 3 phần
Phần 1: Từ đầu
… con người:
Giới thiệu sự
sống đa dạng,
phong phú trên
Trái Đất.
Phần 2: Nếu có
thể…
nhanh
chóng: Quá trình
tiến hoá của sự
sống trên Trái Đất
theo thời gian
Phần 3: Phần
còn lại: Những
thay đổi của Trái
đất ảnh hưởng
đến môi trường
sống.
VĂN BẢN 2: TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI (Trịnh Xuân Thuận)
2
VĂN BẢN “ TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI”
e. Chủ đề: VB giới thiệu về quá
trình hình thành và nuôi dưỡng sự
sống hàng triệu năm của Trái Đất,
trong đó có sự sống của loài người.
II PHÂN TÍCH VĂN BẢN
PHIẾU HỌC TẬP 02:
Tìm hiểu về đặc điểm nội dung của văn bản “Trái Đất – mẹ của muôn loài
Nhóm
Nhóm 1
Nội dung Phần 1: Từ đầu … con
tìm hiểu
người
Câu hỏi tìm Mặt trời tác động đến
hiểu
sự sống trên Trái Đất
như thế nào?
Nhóm 2
Phần 2: Nếu có
thể… nhanh chóng
Phân tích quá trình
hình thành và tiến
hoá của sự sống trên
Tìm những chi tiết cho Trái Đất bằng cách
biết Trái Đất là hành trả lời câu hỏi 2
tinh có sự sống đa (SGK/Tr 84).
dạng và phong phú.
Đáp án
……………….
……………..
Nhóm 3
Phần 3: Còn lại
Nêu tác động của những
thay đổi của Trái Đất (bên
trong hoặc bên ngoài) đến
sự sống của muôn loài?
Vai trò của Trái Đất- Mẹ
Thiên Nhiên đối với con
người và muôn loài?
……………
VĂN BẢN 2: TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI (Trịnh Xuân Thuận)
II PHÂN TÍCH VĂN BẢN
1. Đặc điểm nội dung của văn bản
1.1. Giới thiệu về Trái Đất – hành tinh xanh
Mặt Trời ảnh
hưởng đến sự
sống:
Cách Trái Đất 8 phút ánh
sáng (150 triệu km), là
tinh tú cho sự sống.
Cách thức: cung cấp ánh
sáng, nhiệt độ và năng
lượng
Trái Đất là hành tinh có sự
sống đa dạng và phong phú
Là nơi nương thân của con người
và muôn loài khác trong không
gian mênh mông của vũ trụ.
Trái Đất là hành tinh
duy nhất có sự sống.
3/4 bề mặt là nước, là hành
tinh duy nhất có màu xanh
biển.
Những thay đổi của nó khiến cho các
sinh vật thích nghi để sống ót, thúc đẩy
sự phát triển, tiến hóa muôn loài.
VĂN BẢN 2: TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI (Trịnh Xuân Thuận)
II PHÂN TÍCH VĂN BẢN
1. Đặc điểm nội dung của văn bản
1.1. Giới thiệu về Trái Đất – hành tinh xanh
Cụm từ “Hành tinh xanh”: thể hiện thái độ yêu quý,
trân trọng những điều tốt đẹp mà trái đất ban tặng cho
con người
VĂN BẢN 2: TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI (Trịnh Xuân Thuận)
1.2. Quá trình hình thành, tiến hoá của sự sống trên Trái Đất
Mốc thời gian
Chi tiết
Cách nay 140 triệu năm Có vô số các loài tảo, bọt biển, rêu, nấm,
sâu, bọ, tôm, cua, nhìn hoa bướm, nghe
thấy tiếng chim, ong hay các loài khủng
long khổng lồ và các loài thằn lằn tiền sử.
Cách nay khoảng 6 triệu Tiền nhân của loài người xuất hiện.
năm
Cách nay khoảng 30 000 Người tinh khôn đầu tiên xuất hiện
đến 40 000 năm
VĂN BẢN 2: TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI (Trịnh Xuân Thuận)
1.2. Quá trình hình thành, tiến hoá của sự sống trên Trái Đất
Sự sống trên Trái Đất phải trải
qua thời gian dài để các loài tiến
hoá, thích nghi, trong đó có con
người. Chính Trái Đất- Mẹ Thiên
Nhiên đã nuôi dưỡng sự sống
muôn loài trong suốt hành trình
tiến hoá dài và bền bỉ đó.
VĂN BẢN 2: TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI (Trịnh Xuân Thuận)
1.3. Những ảnh hưởng của Trái Đất đến môi trường sống
Tác động của những thay đổi của Trái đất: Sự thay đổi của Trái
Đất khiến cho nhiều loài sinh vật biến mất nhưng cũng khiến
cho nhiều loài thích nghi, tiến hóa và sinh sôi liên tục.
Vai trò của Trái Đất trong hành trình tiến hoá của muôn loài:
Trái Đất cho con người và muôn loài môi trường sống.
Dù là con người hay bất kì hình thái sự sống nào đều được nuôi
dưỡng trong hàng triệu năm với sự bao dung và lòng kiên nhẫn.
VĂN BẢN 2: TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI (Trịnh Xuân Thuận)
2. Quá trình hình thành, tiến hoá của sự sống trên Trái Đất
Bài học
rút ra:
Con người cần biết ơn Trái Đất đã
tạo sự sống cho chính loài người
và muôn loài.
Cần chung tay hành động bảo vệ
Trái Đất để bảo vệ ngôi nhà chung
của loài người và muôn loài.
VĂN BẢN 2: TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI (Trịnh Xuân Thuận)
2. Đặc điểm hình thức của văn bản
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 03:
Tìm hiểu về đặc điểm hình thức của văn bản “Trái Đất – mẹ của muôn loài”
Nhóm tìm
hiểu
Nhóm 1
Nhóm 2
Sa-pô
Nhóm 3
Nội dung
Nhan đề
Các tiêu đề nhỏ
tìm hiểu
Câu hỏi tìm Nhan đề của VB Chỉ ra và nêu vai Các đề mục, số liệu
hiểu
giúp người đọc xác trò của sa-pô của trong văn bản có
định được điều gì? VB.
tác dụng gì?
VĂN BẢN 2: TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI (Trịnh Xuân Thuận)
2. Đặc điểm hình thức của văn bản
? Cách trình bày chữ viết
trong nhan đề, sapo và các đề
mục có gì khác với các đoạn
khác trong văn bản? Nêu tác
dụng của cách trình bày đó.
VĂN BẢN 2: TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI (Trịnh Xuân Thuận)
2. Đặc điểm hình thức của văn bản
a. Nhan đề: “Trái Đất- mẹ của muôn loài”
Mục đích của VB: cung
cấp thông tin về Trái
Đất và sự sống trên
Trái Đất như thế nào.
VĂN BẢN 2: TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI (Trịnh Xuân Thuận)
2. Đặc điểm hình thức của văn bản
b. Sa-pô: “Trái Đất – một
hành tinh trong Hệ Mặt
Trời là nơi sự sống đã
được đánh thức. Người
Mẹ Thiên Nhiên ấy đã
kiến tạo và nuôi dướng
sự sống trong hàng triệu
năm, trong đó có cả sự
sống của loài người”
Tác
dụng:
Thâu tóm, giới thiệu
nội dung của VB:
Giới thiệu, trình bày
về sự sống trên Trái
Đất và vai trò của Trái
Đất trong quá trình
nuôi dưỡng sự sống
của muôn loài
VĂN BẢN 2: TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI (Trịnh Xuân Thuận)
2. Đặc điểm hình thức của văn bản
c. Đề mục: VB có
2 đề mục nhỏ
được đánh số thứ
tự: 1. Trái Đất –
hành tinh xanh; 2.
Trái Đất nuôi
dướng muôn loài.
Tác dụng: báo
hiệu, nhận biết
thông tin chủ
yếu của từng
đoạn văn.
NGỮ
VĂN 6
CHÂN TRỜI SÁNG
TẠO
BÀI 10
NHIÊN
THIÊN
“Môi trường là nơi chúng ta gặp nhau, là nơi đem lại lợi ích
cho mọi người, là điều mà tất cả chúng ta đều chia sẻ”- Lady
Bird Johnson
“Trong mỗi bước đi cùng với thiên nhiên, chúng ta nhận được
nhiều hơn những gì ta tìm kiếm” – John Muir
– Albert Schweitzer
HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG BÀI HỌC 10
MÚA
BÓNG
“MẸ
THIÊN
NHIÊN”
Em rút
ra
thông
điệp gì
sau
khi
xem
video
trên?
ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
Văn bản 1: LỄ CÚNG THẦN LÚA CỦA NGƯỜI CHƠ – RO
Hoạt động 1: Khởi động
(Văn Quang – Văn Tuyên)
HÌNH ẢNH CÁNH ĐỒNG LÚA
ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
Văn bản 1: LỄ CÚNG THẦN LÚA CỦA NGƯỜI CHƠ – RO
Hoạt động 1: Khởi động
(Văn Quang – Văn Tuyên)
HÌNH ẢNH CÁNH ĐỒNG LÚA
1. Em hãy
sẻ cảm
sau khi
các bức
trên.
chia
xúc
xem
ảnh
2. Theo em, cây lúa
có vai trò như thế
nào đối với đời
sống của người Việt
Nam?
3. Em có biết lễ hội
nào về cây lúa
không? Hãy chia sẻ
với bạn một lễ hội
về cây lúa mà em
biết.
Văn bản 1: LỄ CÚNG THẦN LÚA CỦA NGƯỜI CHƠ – RO
(Văn Quang – Văn Tuyên)
1. Cảm xúc: thích thú trước vẻ đẹp của cánh đồng lúa, tự hào trước
vẻ đẹp quê hương.
2. Vai trò của cây lúa với đời sống người Việt Nam:
- Là cây lương thực chính, cung cấp lương thực cho người dân.
- Cây lúa còn có ý nghĩa lớn trong tiềm thức con người Việt Nam
gắn với truyền thống văn hoá của một quốc gia với nền sản xuất
nông nghiệp lâu đời từ xa xưa. Hạt lúa vẫn được coi là hạt ngọc
thực; có mặt trong truyền thuyết Bánh chưng bánh dầy, luôn là
nguyên liệu chính cho các món ăn truyền thống của người Việt (bánh
chưng, bánh dầy, phở,…)
- Gắn với các lễ hội văn hoá của người dân các dân tộc ở Việt Nam
Văn bản 1: LỄ CÚNG THẦN LÚA CỦA NGƯỜI CHƠ – RO
(Văn Quang – Văn Tuyên)
3. Một số lễ hội về cây lúa: Lễ rước
Thần Lúa ở hội Trò Trám (huyện Lâm
Thao, Phú Thọ); Lễ cơm mới (xế xự hú)
người Hà Nhì ở Lai Châu; đồng bào
H'rê ở làng Vi Ô Lắc tổ chức nhiều nghi
lễ liên quan đến việc trồng cấy, thu
hoạch lúa như: lễ đón bầu nước thiêng,
gieo mạ, cấy lúa, thu hoạch lúa, đón lúa
về kho...
Văn bản 1: LỄ CÚNG THẦN LÚA CỦA NGƯỜI CHƠ – RO
(Văn Quang – Văn Tuyên)
I. Tri thức đọc hiểu về văn bản thông tin
? Thế nào là văn bản thông tin? Thế nào là
văn bản thuyết minh thuật lại một sự kiện?
? Khi đọc văn bản thông tin, cần chú ý
những yếu tố nào về hình thức?
Văn bản 1: LỄ CÚNG THẦN LÚA CỦA NGƯỜI CHƠ – RO
(Văn Quang – Văn Tuyên)
I. Tri thức đọc hiểu về văn bản thông tin
Văn bản thông tin là văn bản có mục đích
chuyền tải thông tin một cách tin cậy, xác thực.
1. Khái niệm
Văn bản thuyết minh thuật lại một sự kiện:
thuộc thể loại văn bản thông tin. Mục đích của
kiểu văn bản này là giới thiệu, thuyết minh về sự
kiện, giúp người đọc hình dung quá trình diễn
biến của sự kiện và các thông tin liên quan.
Văn bản 1: LỄ CÚNG THẦN LÚA CỦA NGƯỜI CHƠ – RO
(Văn Quang – Văn Tuyên)
I. Tri thức đọc hiểu về văn bản thông tin
2. Những yếu tố hình thức của văn bản thông tin:
Sa-pô là đoạn văn
ngắn nằm ngay dưới
nhan đề văn bản
nhằm giới thiệu tóm
tắt nội dung bài viết
và tạo sự lôi cuốn
đối với người đọc.
Nhan đề là tên
của văn bản thể
hiện nội dung
chính của văn
bản.
Đề mục là tên của một
chương, mục, hoặc một phần
của văn bản. Đề mục giúp
cho bố cục văn bản mạch lạc
và dễ tiếp nhận. Dưới mỗi đề
mục là một hoặc một vài
đoạn văn tạo thành bộ phận
của toàn văn bản.
Văn bản 1: LỄ CÚNG THẦN LÚA CỦA NGƯỜI CHƠ – RO
(Văn Quang – Văn Tuyên)
I. Tìm hiểu chung văn bản
1. Đọc văn bản, giải thích từ khó.
2. Tác giả và xuất xứ
- Tác giả: Văn Quang – Văn Tuyên
- Xuất xứ: Trích bài viết “Lễ cúng
Thần Lúa Sa Yang Va của người Chơrơ”, Báo ảnh Dân tộc và miền núi,
ngày 4/4/2007
Văn bản 1: LỄ CÚNG THẦN LÚA CỦA NGƯỜI CHƠ – RO
(Văn Quang – Văn Tuyên)
3. Thể loại và phương thức biểu đạt
chính:
- Thể loại: Văn bản thông tin
- Phương thức biểu đạt: Thuyết minh
4. Sự kiện được thuật lại: Lễ hội cúng
Thần Lúa của đồng bào dân tộc Chơ-ro
vùng đất Đồng Nai.
Văn bản 1: LỄ CÚNG THẦN LÚA CỦA NGƯỜI CHƠ – RO
(Văn Quang – Văn Tuyên)
5. Bố cục
Phần 1: Từ “ Lễ
cúng
Thần
Lúa….nhà
nhà
được no đủ”: Giới
thiệu chung về lễ
cúng Thần Lúa
Phần 2: “Tiếp theo
…Thật tưng bừng,
náo nhiệt!”: Diễn
biến của lễ cúng
Thần Lúa.
Phần 3: còn lại: Ý
nghĩa lễ cúng
Thần Lúa và
cảm nghĩ của
người viết
Văn bản 1: LỄ CÚNG THẦN LÚA CỦA NGƯỜI CHƠ – RO
(Văn Quang – Văn Tuyên)
II. Phân tích văn bản
* THẢO LUẬN THEO CẶP
+ Đọc lại phần sa pô của
văn bản (đoạn văn in
nghiêng ngay sau nhan đề)
+ Cho biết tác dụng, ý nghĩa
của đoạn sa-pô này.
Văn bản 1: LỄ CÚNG THẦN LÚA CỦA NGƯỜI CHƠ – RO
(Văn Quang – Văn Tuyên)
II. Phân tích văn bản
1. Ý nghĩa, tác dụng của sa- pô của văn bản
Các thông tin mà
sa-pô đề cập:
Giới thiệu người Chơro: Tên gọi khác (Đơro, Châu-ro); nới sinh
sống (Đồng Nai).
Giới thiệu chung về ý nghĩa của
lễ cúng Thần Lúa của người
Chơ-ro: Thể hiện mối giao hòa,
gắn bó giữa con người với thiên
nhiên, cùng ước mơ về cuộc
sống ấm no, hạnh phúc.
Văn bản 1: LỄ CÚNG THẦN LÚA CỦA NGƯỜI CHƠ – RO
(Văn Quang – Văn Tuyên)
II. Phân tích văn bản
1. Ý nghĩa, tác dụng của sa- pô của văn bản
Tác dụng của sa- pô:
Tóm tắt nội dung chính
của văn bản: Nói tới lễ
hội cúng Thần Lúa của
người Chơ-ro.
Thu hút người đọc,
định
hướng
cho
người đọc về nội dung
văn bản.
II. Phân tích văn bản
2. Giới thiệu chung về lễ cúng Thần Lúa
Thời gian:
Tổ
chức
hằng năm
từ ngày 15
– 30/03 âm
lịch, sau khi
thu hoạch.
Mục đích, ý
nghĩa: để tạ
ơn thần linh,
cầu xin mưa
thuận
gió
hoà,
được
mùa.
Đây là lễ hội truyền thống lớn nhất của người Chơ-ro, thể hiện khát vọng
ấm no, hạnh phúc của người Chơ-ro.
III. Suy ngẫm và phản hồi
PHIẾU HỌC TẬP 01:
3. Diễn biến của lễ cúng Thần Lúa
Tìm hiểu diễn biến của lễ cúng Thần Lúa
của người Chơ-ro
Vòng chuyên gia: (05 phút
Các hoạt động chính của buổi lễ
Nhóm
Nhóm 1 Nhóm 2
Nhóm 3
Nhiệm vụ Trước lễ Trong lễ Sau lễ cúng
tìm hiểu
cúng
cúng
Các hoạt ................ ................. ...................
động
..
.................
.
chính
................
.....
...................
..........
.......
III. Suy ngẫm và phản hồi
3. Diễn biến của lễ cúng Thần Lúa
Vòng mảnh ghép: (05 phút
Chia sẻ kết quả thảo luận ở vòng
chuyên sâu.
Trả lời các câu hỏi sau:
? Nhận xét
chung về lễ
hội cúng
Thần Lúa
của người
Chơ-ro.
? Qua việc tìm hiểu
về lễ hội, em hiểu
thêm gì về mối
quan hệ giữa con
người và thiên
nhiên?
III. Suy ngẫm và phản hồi
3. Diễn biến của lễ cúng Thần Lúa
* Trình tự triển khai thông tin: trình tự thời gian
* Các hoạt động chính của buổi lễ:
Trước lễ - Chuẩn bị sẵn cây nêu.
cúng
- Người phụ nữ đi rước hồn lúa:
Thần Lúa Người phụ nữ lớn tuổi mang gùi
ra rấy lúa vái thần linh rồi cắt bụi
lúa đem về để bàn thờ.
- Chuẩn bị lễ vật cúng: gà, heo,
rươnụ cần, các loại bánh (bánh
giầy mè đen, bánh tét), hoa quả.
III. Suy ngẫm và phản hồi
3. Diễn biến của lễ cúng Thần Lúa
* Các hoạt động chính của buổi lễ:
Trong lễ
- Thời gian: buổi trưa
cúng Thần - Nghi lễ: Già làng hoặc gia chủ đọc
Lúa
lời khấn (bày tỏ tấm lòng, cầu mong
thần linh phù hộ).
- Kết hợp lời khấn và nhạc đệm của
dàn cồng chiêng=>tạo không khí vừa
thiêng liêng, vừa gắn bó giữa con
người và thần linh, thiên nhiên, vũ
trụ.
III. Suy ngẫm và phản hồi
3. Diễn biến của lễ cúng Thần Lúa
* Các hoạt động chính của buổi lễ:
Sau lễ
cúng
Thần
Lúa
- Mọi người lên sàn dự tiệc
- Người phụ nữ lớn tuổi
nhất uống ly rượu đầu tiên.
- Vừa uống vừa nhảy múa
tưng bừng náo nhiệt.
III. Suy ngẫm và phản hồi
3. Diễn biến của lễ cúng Thần Lúa
* Nhận xét:
Lễ hội cúng
Thần Lúa của
người Chơ-ro
được tổ chức vô
cùng trang
nghiêm, thiêng
liêng mà vẫn rất
gần gũi, ấm áp.
Lễ hội cho thấy mối quan
hệ gắn bó mật thiết giữa
con người và thiên nhiên:
thiên nhiên giúp con
người duy trì sự sống và
con người luôn biết ơn
những món quà quý giá
mà thiên nhiên ban tặng.
III. Suy ngẫm và phản hồi
4. Ý nghĩa lễ cúng Thần Lúa và cảm nghĩ của người viết
Là nét sinh hoạt văn hóa độc đáo,
góp phần làm phong phú di sản
văn hóa của cuộc sống.
Cảm nhận của người viết: Thấy rõ sự gắn bó
ân tình giữa con người với thiên nhiên, lòng
biết ơn của con người với những món quà quý
giá mà thiên nhiên ban tặng.
IV. Tổng kết
1. Nghệ thuật
Trình bày theo trình tự thời
gian cụ thể, chi tiết.
Kết hợp tường thuật với miêu
tả, biểu cảm, tự sự; kết hợp
với ngôn ngữ và hình ảnh.
Thông tin về sự kiện đảm bảo
chính xác, tin cậy.
2. Nội dung
Văn bản giới thiệu một nét sinh
hoạt văn hoá độc đáo người
Chơ- Ro, góp phần làm phong
phú di sản văn hoá dân tộc.
Cho thấy được tầm quan trọng,
sự gắn bó giữa thiên nhiên và
con người.
IV. Tổng kết
3. Cách đọc hiểu văn bản thông tin thuyết mình thuật lại một sự kiện
Chỉ ra sự kiện
được nêu trong
văn bản và
mục đích của
người viết văn
bản đó.
Nhận biết được
trật tự triển
khai nội dung
thông tin.
Nêu được đặc
điểm và tác
dụng của hình
thức trình bày
văn bản
Hiểu được sự liên
quan của vấn đề
nêu lên trong văn
bản đối với cuộc
sống cộng đồng và
cá nhân người đọc.
Luyện tập
Hãy chứng minh văn bản Lễ
cúng Thần Lúa của người Chơro là văn bản thuyết mình
thuật lại một sự kiện?
Luyện tập
Văn bản Lễ cúng Thần Lúa của người Chơ-ro là
văn bản thuyết mình thuật lại một sự kiện vì:
Nội dung của văn bản này hướng đến là giới
thiệu, thuyết minh về lễ cúng Thần Lúa của
đồng bào người Chơ-ro.
Giúp người đọc hình dung được quá trình diễn
biến của tục lệ này.
Hình thức: sự kiện được thuật lại theo trình tự
thời gian.
Vận dụng
Thực hiện các yêu cầu sau:
1. Qua tìm hiểu văn
bản, là một HS, em sẽ
làm gì để góp phần giữ
gìn, phát huy văn hoá
đặc sắc của dân tộc?
2. Tìm hiểu và giới thiệu với
cả lớp về một lễ hội khác
cũng thể hiện mối quan hệ
gắn bó giữa con người và
thiên nhiên.
Vận dụng
Câu 1
Mỗi cá nhân đặc biệt là học
sinh chúng ta phải tìm hiểu
những bản sắc văn hóa vốn
có của dân tộc, giữ gìn và
phát huy những giá trị đó
với bạn bè năm châu.
Tích cực lên kế hoạch tập thể để
tổ chức và tham gia nhiều hơn
những hoạt động để tuyên
truyền, mang đến nguồn tri
thức về bản sắc văn hóa dân tộc.
Học sinh cần phải đặt
trách nhiệm giữ gìn
bản sắc văn hóa dân
tộc lên hàng đầu.
Tích cực trau dồi hiểu biết
của mình về những giá trị
văn hóa tốt đẹp của nước
nhà.
Câu 2
Vận dụng
Lễ hội chùa Bà Đanh (Hà Nam) có tục thờ Tứ pháp, đó là Pháp Vân
(thần mây), Pháp Vũ (thần mưa), Pháp Phong (thần gió), Pháp Điện
(thần sét);
MỘT
SỐ
LỄ
HỘI
Lễ hội cầu mưa của đồng bào Khơ Mú huyện Mường
Ảng, tỉnh Điện Biên.
Lễ hội Kin Pang Then của đồng bào Thái trắng có tục té
nước diễn ra cuối phần lễ.
Tín ngưỡng thờ nước của đồng bào Thái đen được thể hiện
qua tục cúng thần sông trong lễ hội xên mường, xên bản
VĂN BẢN 2: TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI (Trịnh Xuân Thuận)
Khởi động
TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI (Trịnh Xuân Thuận)
Hình thành kiến thức
I
TÌM HIỂU VĂN BẢN
1 Tác giả
Trịnh Xuân Thuận
Sinh ngày 20 tháng 8 năm 1948.
Là nhà khoa học người Sỹ gốc Việt trong
lĩnh vực vật lý thiên văn.
Là một nhà thơ, một triết gia
Là giáo sư ngành vật lý thiên văn tại đại
học Virginia, Hoa Kỳ.
VĂN BẢN 2: TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI (Trịnh Xuân Thuận)
Hình thành kiến thức
I
TÌM HIỂU CHUNG VĂN BẢN
1 Tác giả
Trịnh Xuân Thuận
Tác phẩm chính: Giai điệu bí ẩn, Trò
chuyện với Trịnh Xuân Thuận, Hỗn
độn và hài hòa, Cái vô hạn trong lòng
bàn tay (Từ Big Bang đến giác ngộ),
Những con đường của ánh sáng,
Nguồn gốc…
BẢN 2:ĐẤT
TRÁI ĐẤT
– MẸ
CỦAMUÔN
MUÔN LOÀI
(Trịnh
Xuân Thuận)
VĂN BẢN VĂN
2: TRÁI
– MẸ
CỦA
LOÀI
(Trịnh
Xuân Th
2
VĂN BẢN “ TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI”
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 01
Nhóm 1
Nhóm 2
Nhóm 3
+ Ai là tác giả của VB? + Văn bản chia + Văn bản viết về
VB được trích từ đâu? làm mấy phần? chủ đề gì?
+ VB được viết theo thể Nêu ý chính của
loại nào? Phương thức từng phần.
biểu đạt chính là gì?
VĂN BẢN 2: TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI (Trịnh Xuân Thuận)
2
VĂN BẢN “ TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI”
a. Đọc và tìm hiểu chú thích
Đọc
Tìm hiểu và giải thích từ khó ( SGK/Tr 84-85)
b. Xuất xứ: Trích bài viết Nguồn gốc - nỗi hoài niệm về những
thuở ban đầu, Phạm Văn Thiều, Ngô Vũ dịch, NXB Trẻ, 2006.
c. Thể loại: Văn bản thông tin
Phương thức biểu đạt chính: Thuyết minh
VĂN BẢN 2: TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI (Trịnh Xuân Thuận)
2
VĂN BẢN “ TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI”
d. Bố cục: 3 phần
Phần 1: Từ đầu
… con người:
Giới thiệu sự
sống đa dạng,
phong phú trên
Trái Đất.
Phần 2: Nếu có
thể…
nhanh
chóng: Quá trình
tiến hoá của sự
sống trên Trái Đất
theo thời gian
Phần 3: Phần
còn lại: Những
thay đổi của Trái
đất ảnh hưởng
đến môi trường
sống.
VĂN BẢN 2: TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI (Trịnh Xuân Thuận)
2
VĂN BẢN “ TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI”
e. Chủ đề: VB giới thiệu về quá
trình hình thành và nuôi dưỡng sự
sống hàng triệu năm của Trái Đất,
trong đó có sự sống của loài người.
II PHÂN TÍCH VĂN BẢN
PHIẾU HỌC TẬP 02:
Tìm hiểu về đặc điểm nội dung của văn bản “Trái Đất – mẹ của muôn loài
Nhóm
Nhóm 1
Nội dung Phần 1: Từ đầu … con
tìm hiểu
người
Câu hỏi tìm Mặt trời tác động đến
hiểu
sự sống trên Trái Đất
như thế nào?
Nhóm 2
Phần 2: Nếu có
thể… nhanh chóng
Phân tích quá trình
hình thành và tiến
hoá của sự sống trên
Tìm những chi tiết cho Trái Đất bằng cách
biết Trái Đất là hành trả lời câu hỏi 2
tinh có sự sống đa (SGK/Tr 84).
dạng và phong phú.
Đáp án
……………….
……………..
Nhóm 3
Phần 3: Còn lại
Nêu tác động của những
thay đổi của Trái Đất (bên
trong hoặc bên ngoài) đến
sự sống của muôn loài?
Vai trò của Trái Đất- Mẹ
Thiên Nhiên đối với con
người và muôn loài?
……………
VĂN BẢN 2: TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI (Trịnh Xuân Thuận)
II PHÂN TÍCH VĂN BẢN
1. Đặc điểm nội dung của văn bản
1.1. Giới thiệu về Trái Đất – hành tinh xanh
Mặt Trời ảnh
hưởng đến sự
sống:
Cách Trái Đất 8 phút ánh
sáng (150 triệu km), là
tinh tú cho sự sống.
Cách thức: cung cấp ánh
sáng, nhiệt độ và năng
lượng
Trái Đất là hành tinh có sự
sống đa dạng và phong phú
Là nơi nương thân của con người
và muôn loài khác trong không
gian mênh mông của vũ trụ.
Trái Đất là hành tinh
duy nhất có sự sống.
3/4 bề mặt là nước, là hành
tinh duy nhất có màu xanh
biển.
Những thay đổi của nó khiến cho các
sinh vật thích nghi để sống ót, thúc đẩy
sự phát triển, tiến hóa muôn loài.
VĂN BẢN 2: TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI (Trịnh Xuân Thuận)
II PHÂN TÍCH VĂN BẢN
1. Đặc điểm nội dung của văn bản
1.1. Giới thiệu về Trái Đất – hành tinh xanh
Cụm từ “Hành tinh xanh”: thể hiện thái độ yêu quý,
trân trọng những điều tốt đẹp mà trái đất ban tặng cho
con người
VĂN BẢN 2: TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI (Trịnh Xuân Thuận)
1.2. Quá trình hình thành, tiến hoá của sự sống trên Trái Đất
Mốc thời gian
Chi tiết
Cách nay 140 triệu năm Có vô số các loài tảo, bọt biển, rêu, nấm,
sâu, bọ, tôm, cua, nhìn hoa bướm, nghe
thấy tiếng chim, ong hay các loài khủng
long khổng lồ và các loài thằn lằn tiền sử.
Cách nay khoảng 6 triệu Tiền nhân của loài người xuất hiện.
năm
Cách nay khoảng 30 000 Người tinh khôn đầu tiên xuất hiện
đến 40 000 năm
VĂN BẢN 2: TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI (Trịnh Xuân Thuận)
1.2. Quá trình hình thành, tiến hoá của sự sống trên Trái Đất
Sự sống trên Trái Đất phải trải
qua thời gian dài để các loài tiến
hoá, thích nghi, trong đó có con
người. Chính Trái Đất- Mẹ Thiên
Nhiên đã nuôi dưỡng sự sống
muôn loài trong suốt hành trình
tiến hoá dài và bền bỉ đó.
VĂN BẢN 2: TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI (Trịnh Xuân Thuận)
1.3. Những ảnh hưởng của Trái Đất đến môi trường sống
Tác động của những thay đổi của Trái đất: Sự thay đổi của Trái
Đất khiến cho nhiều loài sinh vật biến mất nhưng cũng khiến
cho nhiều loài thích nghi, tiến hóa và sinh sôi liên tục.
Vai trò của Trái Đất trong hành trình tiến hoá của muôn loài:
Trái Đất cho con người và muôn loài môi trường sống.
Dù là con người hay bất kì hình thái sự sống nào đều được nuôi
dưỡng trong hàng triệu năm với sự bao dung và lòng kiên nhẫn.
VĂN BẢN 2: TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI (Trịnh Xuân Thuận)
2. Quá trình hình thành, tiến hoá của sự sống trên Trái Đất
Bài học
rút ra:
Con người cần biết ơn Trái Đất đã
tạo sự sống cho chính loài người
và muôn loài.
Cần chung tay hành động bảo vệ
Trái Đất để bảo vệ ngôi nhà chung
của loài người và muôn loài.
VĂN BẢN 2: TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI (Trịnh Xuân Thuận)
2. Đặc điểm hình thức của văn bản
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 03:
Tìm hiểu về đặc điểm hình thức của văn bản “Trái Đất – mẹ của muôn loài”
Nhóm tìm
hiểu
Nhóm 1
Nhóm 2
Sa-pô
Nhóm 3
Nội dung
Nhan đề
Các tiêu đề nhỏ
tìm hiểu
Câu hỏi tìm Nhan đề của VB Chỉ ra và nêu vai Các đề mục, số liệu
hiểu
giúp người đọc xác trò của sa-pô của trong văn bản có
định được điều gì? VB.
tác dụng gì?
VĂN BẢN 2: TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI (Trịnh Xuân Thuận)
2. Đặc điểm hình thức của văn bản
? Cách trình bày chữ viết
trong nhan đề, sapo và các đề
mục có gì khác với các đoạn
khác trong văn bản? Nêu tác
dụng của cách trình bày đó.
VĂN BẢN 2: TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI (Trịnh Xuân Thuận)
2. Đặc điểm hình thức của văn bản
a. Nhan đề: “Trái Đất- mẹ của muôn loài”
Mục đích của VB: cung
cấp thông tin về Trái
Đất và sự sống trên
Trái Đất như thế nào.
VĂN BẢN 2: TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI (Trịnh Xuân Thuận)
2. Đặc điểm hình thức của văn bản
b. Sa-pô: “Trái Đất – một
hành tinh trong Hệ Mặt
Trời là nơi sự sống đã
được đánh thức. Người
Mẹ Thiên Nhiên ấy đã
kiến tạo và nuôi dướng
sự sống trong hàng triệu
năm, trong đó có cả sự
sống của loài người”
Tác
dụng:
Thâu tóm, giới thiệu
nội dung của VB:
Giới thiệu, trình bày
về sự sống trên Trái
Đất và vai trò của Trái
Đất trong quá trình
nuôi dưỡng sự sống
của muôn loài
VĂN BẢN 2: TRÁI ĐẤT – MẸ CỦA MUÔN LOÀI (Trịnh Xuân Thuận)
2. Đặc điểm hình thức của văn bản
c. Đề mục: VB có
2 đề mục nhỏ
được đánh số thứ
tự: 1. Trái Đất –
hành tinh xanh; 2.
Trái Đất nuôi
dướng muôn loài.
Tác dụng: báo
hiệu, nhận biết
thông tin chủ
yếu của từng
đoạn văn.
 








Các ý kiến mới nhất