KIỂM TRA BÀI CŨ
Hãy nêu cấu tạo và chức năng của màng tế bào.
Phôt pho-lipít
Đầu kị nước
Glicôprôtêin
Đầu ưa nước
Glicôlipít
Collesterôn
Prôtêin
xuyên màng
Cấu tạo của màng tế bào
Chức năng của màng tế bào
Bài 18
VËn chuyÓn c¸c chÊt qua mµng sinh chÊt
Vận chuyển thụ động
Vận chuyển chủ động
Có bao nhiêu cách vận chuyển các chất qua màng ?
?
Từ nơi có nồng độ cao đến thấp
Từ nơi có nồng độ thấp đến cao
I . Vận chuyển thụ động.
? Quan sỏt cỏc do?n phim sau v� cho bi?t :
- V?n chuy?n th? d?ng d?a trờn nguyờn lý n�o?
- Cú m?y hỡnh th?c v?n chuy?n?
Cú tiờu t?n nang lu?ng hay khụng?
D?c di?m cỏc ch?t du?c v?n chuy?n?
Vận chuyển thụ động qua kênh prôtêin
Khuyếch tán trực tiếp qua màng tế bào
Vận chuyển
thụ động
-
- Nguyên lý vận chuyển:
Các chất di chuyển thụ động qua màng theo nguyên lý nào ?
?
1.Nguyên lý vận chuyển:
Khuếch tán từ nơi có nồng độ cao đến nơi có nồng độ thấp

2. Đặc điểm chất vận chuyển:
- Qua lớp phôtpholipit:
+ Nước.
+ Chất hòa tan:
* Có kích thước nhỏ hơn lỗ màng.
* Không phân cực (CO2, O2…).
- Qua prôtêin xuyên màng:
+ Các chất phân cực.
+ Có kích thước lớn: H+, Pr, glucô…
Các chất vận chuyển qua những thành phần nào của màng tế bào và có đặc điểm gì?
Vì sao những chất hòa tan trong lipit lại thường dễ dàng đi qua màng tế bào?
Vận chuyển qua kênh prôtêin:
Điều kiện để các chất vận chuyển qua lớp phốtpholipit và qua kênh prôtêin là gì?
Vận chuyển qua lớp phốtpholipit
Sự chênh lệch nồng độ các chất trong và ngoài màng tế bào
3. điều kiện vận chuyển
- Chênh lệch nồng độ các chất
+ Nước: Thế cao Thế thấp
* Qua kênh Pr đặc biệt (aquaporin)
+ Chất hòa tan đi từ Ccao  Cthấp
- Prôtêin vận chuyển có cấu trúc phù hợp với chất vận chuyển
- Không tiêu tốn năng lượng


4 . Khái niệm:
- Là sự vận chuyển các chất qua màng mà không tiêu tốn năng lượng theo nguyên lí khuếch tán:
+ Nước: Thế nước cao  Thế nước thấp.
+ Các chất hòa tan đi từ Ccao -> Cthấp

Vậy thế nào là vận chuyển thụ động?
II. Vận chuyển chủ động

Quan sát đoạn băng hình sau và cho biết
- Đặc điểm chất được vận chuyển?
- Điều kiện vận chuyển?
Nồng độ Na
Nồng độ K
Nguyên lý chung của vận chuyển chủ động?
?
1. Đặc điểm chất vận chuyển
- Chất tế bào cần, chất độc hại
- Chất có kích thước lớn hơn lỗ màng
2 . Điều kiện
- Chất tan đi từ Cthấp -> Ccao.
Ví dụ: a.amin, Ca+, Na+, K+…
- Cần kênh prôtêin màng, bơm đặc chủng..
- Cần tiêu tốn năng lượng (ATP)
Một prôtêin có thể vận chuyển
- 1 chất (đối cảng)
- 2 chất cùng chiều (đồng cảng)
- 2 chất ngược chiều (đối cảng)
3 . Khái niệm
Là phương thức vận chuyển các chất qua màng từ nơi có nồng độ các chất hòa tan thấp đến nơi có chất hòa tan cao và tiêu tốn năng lượng

Vậy thế nào là vận chuyển chủ động?
III . Xuất bào, nhập bào
Quan sát hiên tượng xuất, nhập bào và cho biết
- Có mấy hiện tượng vận chuyển?
- Đặc điểm, điều kiện chất được vận chuyển?
- Sự vận chuyển diễn ra như thế nào?
@ Màng lõm vào bọc lấy đối tượng
@ Nuốt vào trong tế bào
1. Đặc điểm chất vận chuyển
- Chất tế bào cần hoặc chất thải
- Chất có kích thước lớn không hòa tan (mảnh thức ăn, vi khuẩn…)
- Giọt nhỏ ngoại bào
2. Điều kiện
- Tế bào không có thành cứng để có thể biến dạng được màng
@ Không bào thức ăn có chứa đối tượng được liên kết với lizôxôm
- Ẩm bào:
Những chất nhỏ được đưa và bên trong dưới dạng dịch lỏng ( tương tự thực bào)
- Xuất bào:
Chuyển các chất ra khỏi tế bào theo cách ngược lại
- Thực bào
3 . Khái niệm

Là phương thức đưa các chất vào hoặc
ra khỏi tế bào bằng sự biến dạng của
màng tế bào.
CỦNG CỐ
Tại sao khi chẻ rau muống thành các mảnh nhỏ rồi nhâm vào nước cất hoặc nước sạch. Một lúc sau quan sát ta thấy các mảnh rau muốn cong lại. Vì sao?
Bạn Liên muốn cây rau cải mình trồng nhanh lớn nên đã hòa nước giải để tưới cây nhưng cây lại bị héo. Giải thích và cho biết bạn Liên cần phải làm gì ?
?
?
2) Tế bào có thể đưa các chất cần thiết nhưng nồng độ thấp hơn tế bào vào bên trong tế bào bằng…
A. vận chuyển chủ động
B. vận chuyển thụ động
C. nhập bào
D. xuất bào

A. vận chuyển chủ động
3) Kiểu vận chuyển các chất ra, vào màng tế bào bằng sự biến dạng màng sinh chất là…
A. vận chuyển thụ động
B. vận chuyển chủ động
C. xuất bào – nhập bào
D. khuếch tán trực tiếp
C. xuất bào – nhập bào
4) Chất tan được vận chuyển qua màng sinh chất theo građien nồng độ là…
A. sự ẩm bào.
B. sự thẩm thấu.
C. sự thực bào.
D. sự khuyếch tán
D. sự khuyếch tán