THÂN MẾN CHÀO CÁC EM
HỌC SINH ĐẾN VỚI BÀI HỌC MỚI

KHỞI ĐỘNG
Tháp Eiffel (Ép-phen) được xây dựng tại
Paris (Pa-ri) nước Pháp, là một công trình
kiến trúc nổi tiếng toàn cầu. Tháp được làm
bằng sắt. Khi xây xong tháp cao 325m. Vào
mùa đông và mùa hè, tháp có chiều cao
chênh lệch khoảng 17cm.

Vì sao lại xảy ra hiện tượng như vậy?

BÀI 26:
SỰ NỞ VÌ NHIỆT

NỘI DUNG BÀI HỌC
1

Sự nở vì nhiệt của chất rắn

2

Sự nở vì nhiệt của chất lỏng và chất khí

3

Ứng dụng sự nở vì nhiệt trong thực tiễn

4

Tác hại của sự vì nhiệt

01
SỰ NỞ VÌ NHIỆT
CỦA CHẤT RẮN

Câu hỏi 1 (SGK – tr123)
Khi nhận thêm hay mất bớt năng lượng nhiệt, kích thước của
vật thay đổi thế nào?

Khi nhận thêm năng lượng nhiệt, kích thước của vật lớn hơn
kích thước ban đầu.

Khi mất bớt năng lượng nhiệt, kích thước của vật nhỏ hơn
kích thước ban đầu

THỰC HÀNH
Dụng cụ thí nghiệm

ống kim loại, đồng hồ chỉ thị độ giãn nở, hai
thanh kim loại đồng chất, giá đỡ ống kim loại,

Các bước tiến hành

nước đun sôi và nước ở nhiệt độ phòng.

Lần 1: Đổ nước sôi qua phễu vào ống kim loại rỗng, trong ống
có thanh nhôm, đợi kim đồng hồ chỉ giá trị ổn định, đọc giá trị
và ghi lại số chỉ của đồng hồ.
Sau đó đổ nước lạnh vào ống kim loại rỗng để nhiệt độ ống trở
về nhiệt độ phòng.

THỰC HÀNH
Dụng cụ thí nghiệm

ống kim loại, đồng hồ chỉ thị độ giãn nở, hai
thanh kim loại đồng chất, giá đỡ ống kim loại,

Các bước tiến hành

nước đun sôi và nước ở nhiệt độ phòng.

Lần 2: Thay thanh nhôm bằng thanh đồng và tiến hành tương tự
như lần 1.
Sau khi được làm nóng, chiều dài của thanh đồng và thanh nhôm
tăng thêm bao nhiêu? Độ tăng chiều dài của thanh nào lớn hơn?

Thực hành
Quan sát thí nghiệm ta thấy: Độ tăng chiều dài của thanh
nhôm nhiều hơn độ tăng chiều dài của thanh đồng.

Kết luận
• Khi vật nóng lên, kích thước của vật tăng lên, ta nói vật
bị nở vì nhiệt.
• Các chất rắn khác nhau nở vì nhiệt khác nhau.

Câu hỏi 2 (SGK – tr124)
Chiều cao của tháp Ép-phen vào mùa đông hay mùa hè lớn hơn? Vì
sao?

Chiều cao của tháp Ép-phen
vào mùa hè lớn hơn vì vào
mùa hè, nhiệt độ tăng cao,
sắt nở ra.

02
SỰ NỞ VÌ NHIỆT
CỦA CHẤT LỎNG
VÀ CHẤT KHÍ

THỰC HÀNH
Dụng cụ thí nghiệm

ba bình giống nhau có gắn ống thủy tinh
chứa lần lượt: rượu, nước và dầu; khay.

Các bước tiến hành
Bước 1: Điều chỉnh mực chất lỏng trong mỗi
bình ngang nhau (đánh dấu vị trí mực chất
lỏng ban đầu) (hình 26.3).

THỰC HÀNH
Dụng cụ thí nghiệm

ba bình giống nhau có gắn ống thủy tinh
chứa lần lượt: rượu, nước và dầu; khay.

Các bước tiến hành
Bước 2: Đặt ba bình chất lỏng vào cùng một
khay, từ từ đổ nước nóng vào khay.
Bước 3: So sánh mực chất lỏng ở mỗi ống
thủy tinh sau khi đổ nước nóng vào khay.

Thực hành
Quan sát thí nghiệm ta thấy: Mực chất lỏng ở bình rượu
dâng cao hơn mực chất lỏng ở bình dầu, mực chất lỏng
ở bình dầu dâng cao hơn mực chất lỏng ở bình nước.
Kết luận
•

Chất lỏng nở vì nhiệt.

•

Các chất lỏng khác nhau nở vì nhiệt khác nhau.

Câu hỏi 4 (SGK – tr125)
Dựa vào bảng 26.1, hãy nhận xét về sự nở vì nhiệt của các chất
khí ở điều kiện áp suất không đổi.

Sự nở vì nhiệt của các chất
khí ở điều kiện áp suất không
đổi: Chất khí khác nhau nở vì
nhiệt giống nhau.

Câu hỏi 3 (SGK – tr125)
Chất lỏng và chất khí nở vì nhiệt như thế nào?
Chất lỏng và chất khí đều nở ra khi nóng lên co lại
khi lạnh đi.
Chất lỏng nở ra vì nhiệt ít hơn so với chất khí khi
nở ra vì nhiệt.

Chất lỏng và chất khí đều nở ra khi nóng lên co lại khi lạnh đi.

Chất lỏng nở ra vì nhiệt ít hơn so với chất khí khi nở ra vì nhiệt.

Các chất lỏng khác nhau nở vì nhiệt khác nhau

Các chất khí nở vì nhiệt như nhau (ở điều kiện áp
suất không đổi).

03
ỨNG DỤNG SỰ NỞ
VÌ NHIỆT TRONG
THỰC TIỄN

Nêu ứng dụng của sự nở vì nhiệt của
các chất.

Hãy mô tả hoạt động của dụng cụ
trong hình 26.5.

• Sự nở vì nhiệt của các chất rắn, lỏng
và khí được con người ứng dụng
trong đời sống.
Ví dụ: chế tạo nhiệt kế thủy ngân đo
nhiệt độ cơ thể, nhiệt kế kim loại đo
nhiệt độ trong các lò nướng thức ăn,…

• Sự nở vì nhiệt được ứng dụng trong
kĩ thuật như chế tạo băng kép, được
sử dụng để đóng ngắt mạch điện tự
động khi nhiệt độ thay đổi ở một số
thiết bị như: bàn là, ấm đun nước,…

04
TÁC HẠI CỦA SỰ
NỞ VÌ NHIỆT

• Hãy nêu các tác hại của sự nở vì nhiệt.
• Hãy nêu các biện pháp thích hợp để ngắn ngừa tác hại của
sự nở vì nhiệt.
• Bên cạnh nhiều công dụng, sự nở vì nhiệt cũng gây ra những
tác hại.
Ví dụ: vào những ngày nắng nóng, các thanh ray bị nở vì nhiệt,
nó có thể gây ra các lực rất lớn, có thể làm cong cả những
thanh ray tàu hỏa,…
• Để ngăn chặn tác hại do sự nở vì nhiệt của các chất gây ra,
người ta cần đưa ra các giải pháp thích hợp.

LA BÀN DIỆU KỲ

Câu hỏi 1: Một lọ thủy tinh được đậy bằng nút thủy
tinh. Nút bị kẹt. Hỏi phải mở nút bằng cách nào trong
các cách sau đây?
A. Hơ nóng hút

C. Hơ nóng cả nút và cổ lọ

B. Hơ nóng cổ lọ

D. Hơ nóng đáy lọ

Câu hỏi 2: Khi một vật rắn được làm lạnh đi
thì
A. khối lượng của vật giảm đi

C. trọng lượng của vật giảm đi

B.
lượngcủa
củavật
vậtgiảm
giảmđi
đi
B.Nhiệt
khối lượng

D. trọng lượng của vật tăng lên

Câu hỏi 3: Kết luận nào sau đây là đúng khi nói về
sự nở vì nhiệt của không khí và khí oxygen
A. không khí nở vì nhiệt nhiều

C. không khí và oxygen nở vì

hơn oxygen

nhiệt như nhau

B. không khí nở vì nhiệt ít hơn
oxygen

D. cả ba kết luận trên đều sai

Câu hỏi 4: Chọn từ thích hợp điền vào chỗ trống:
Chất khí nở vì nhiệt ... chất lỏng, chất lỏng nở vì
nhiệt ... chất rắn
A. nhiều hơn- ít hơn

C. ít hơn- nhiều hơn

B. nhiều hơn- nhiều hơn

D. ít hơn- ít hơn

Câu hỏi 5: Khi đặt bình cầu đựng nước vào nước nóng, người ta
thấy mực chất lỏng trong ống thủy tinh mới đầu tụt xuống một ít,
sau đó mới dâng lên cao hơn mức ban đầu. Điều đó chứng tỏ:
A. thể tích của nước tăng nhiều hơn

C. thể tích của nước tăng, của bình

thể tích của bình

không tăng

B. thể tích của nước tăng ít hơn thể

D. thể tích của bình tăng trước, của

tích của bình

nước tăng sau và tăng nhiều hơn

VẬN DỤNG
Vận dụng (SGK – tr127)
Lọ thủy tinh có nắp xoay bằng sắt khi để lâu ngày, rất khó dùng tay mở
bắp. Nếu hơ nóng nắp sắt này rồi mới xoay thì xoay dễ dàng hơn. Giải
thích vì sao.
Khi hơ nóng nắp sắt thì nắp sắt nóng lên nở
ra không bám chặt vào miệng lọ thủy tinh
nữa giúp ta xoay mở được dễ dàng hơn.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

40%

30%

Xem lại kiến thức

Hoàn thành các bài

đã học ở bài 26

tập trong Sách bài tập
Khoa học tự nhiên 8

35%

Chuẩn bị Bài tập
Chủ đề 6

CẢM ƠN CÁC BẠN ĐÃ CHÚ Ý
LẮNG NGHE, HẸN GẶP LẠI!