Chương 4: NGÀNH THÂN MỀM
Bài 18:
TRAI SÔNG
Mục tiêu bài học
1.Kiến thức:
-Tìm hiểu đặc điểm cấu tạo, cách di chuyển của trai sông, một đại diện của thân mềm
-Hiểu được cách dinh dưỡng, cách sinh sản của trai sông thích nghi với lối sống thụ động, ít di chuyển
-Hiểu rõ khái niệm: áo, cơ quan áo.
2.Kỹ năng
-Rèn luỵên kỹ năng quan sát tranh & mẫu
-Kỹ năng hoạt động nhóm
3.Thái độ
Giáo dục ý thức yêu quí bộ môn
Hình dạng, cấu tạo
Quan sát hình, đọc thông tin sgk
Thảo luận:
+ Muốn mở vỏ trai quan sát phải làm như thế nào?
+ Trai chết thì vỏ mở, tại sao?
A,Vỏ trai
Thân trai mềm trong 2 mảnh vỏ trai gồm:
-2mảnh gắn nhau nhờ bản lề có tính đàn hồi
-2cơ khép vỏ?đóng, mở vỏ
-Vỏ trai gồm 3 lớp
+Ngoài:chất sừng
+Giữa: đá vôi
+Trong: xà cừ
B.Cơ thể trai
-Dưới vỏ:áo trai
+Mặt ngoài áo tiết ra lớp vỏ đá vôi
+Mặt trong áo -> khoang áo:môi trường hoạt động dinh dưỡng
+2 tấm mang: ở giữa
+Trung tâm: trong than trai, ngoài chân rìu
II. Di chuyển
Đọc thông tin sgk và quan sát hình 18,4
Thảo luận:
+ Trai di chuyển như thế nào?
Trai thò chân dài trong bùn về hướng muốn đi tới để mở đường, sau trai co chân đồng thời với việc khép vỏ lại, tạo ra lực đẩy ->nước phụt ra rãnh phía sau ? trai tiến về phía trước
III. Dinh dưỡng
Trả lời các câu hỏi sau:
+Nước qua ống hút & khoang áo đem gì đến cho miệng & mang trai?
+Nêu kiểu dinh dưỡng của trai?
+Cách dinh dưỡng của trai có ý nghĩa gì đ/v môi trường nước?
-Trai hút nước qua ống hút để vào khoang áo nhờ sự rung động của các lông trên tấm miệng, thức ăn được giữ lại ? dinh dưỡng thụ động.
IV. Sinh sản
-Y/C HS đọc thông tin phần IV, thảo luận:
+Ý nghĩa của giai đoạn trứng phát triển thành ấu trùng trong mang trai mẹ?
+ Ý nghĩa giai đoạn ấu trùng bám vào mang & da cá?
-Trai phân tính.
-Trứng non: ấu trùng được giữ trong mang trai mẹ -> bám vào da và mang cá 1 vài tuần ? rơi xuống bùn phát triển thành trai trưởng thành
Củng cố:
-Nêu đặc điểm hình dạng ngoài của trai?
-Trai có đặc điểm nào thích nghi đời sống thụ động, ít di chuyển? (đầu tiêu giảm, xung quanh miệng có các tấm miệng để lấy thức ăn)
Dặn dò:
-Học bài, trả lời câu hỏi SGK
-Đọc mục " em có biết"
-Chuẩn bị bài 19 "một số thân mềm khác"
-Sưu tầm tranh ảnh một số đại diện thân mềm
-Mẫu vật: ốc sên,mực, sò, hến,bạch tuộc