Tiết 5: TỈ LỆ BẢN ĐỒ.
TÍNH KHOẢNG CÁCH TRÊN BẢN ĐỒ DỰA VÀO TỈ LỆ BẢN ĐỒ
Sách Cánh diều
Tiết 5: Tỉ lệ bản đồ. Tính khoảng cách trên bản đồ dựa vào tỉ lệ bản đồ
Tiết 5: Tỉ lệ bản đồ. Tính khoảng cách thực tế
Theo em bản đồ nào các đối tượng địa lí được thể hiện chi tiết, rõ ràng hơn?
Tại sao hai bản đồ lại có kích thước khác nhau?
KHỞI ĐỘNG
1
Tiết 5: Tỉ lệ bản đồ. Tính khoảng cách thực tế
1. Tỉ lệ bản đồ
? Nhận xét về kích thước lãnh thổ Việt Nam và mức độ chi tiết về nội dung của hai bản đồ và tại sao có sự khác nhau đó?
Tiết 5: Tỉ lệ bản đồ. Tính khoảng cách thực tế
- Tỉ lệ bản đồ: là yếu tố để xác định mức độ thu nhỏ khoảng cách khi chuyển từ thực tế sang thể hiện trên mặt phẳng bản đồ
- Ý nghĩa của tỉ lệ bản đồ: cho biết mức độ thu
nhỏ giữa các đối tượng trên bản đồ so với thực tế là bao nhiêu.
QS hình cho biết có mấy cách ghi tỉ lệ bản đồ?
- Tỉ lệ bản đồ có 3 cách ghi :
+ Tỉ lệ số
+ Tỉ lệ thước
+ Tỉ lệ chữ
* Cách tính khoảng cách trên bản đồ dựa vào tỉ lệ bản đồ
Thường sẽ sử dụng tỉ lệ thước hoặc tỉ lệ số
Xác định hai vị trí cần đo
Đặt hai đầu thước kẻ có vạch dấu sẳn (hoặc compa) vào hai vị trí cần đo, đặt mép thẳng với mặt giấy sát hai điểm cần đo
Giữ nguyên độ rộng của thước kẻ (hoặc compa), đặt lên thước tỉ lệ để tìm ra khoảng cách giữa hai điểm trên thực tế
Nếu dùng tỉ lệ số:
Vd: độ dài đo được giữa hai điểm trên bản đồ có tỉ lệ 1 : 15 000 là 5 cm thì tính như sau: 5 x 15.000 = 75.000 cm = 750 mét
Tiết 5: Tỉ lệ bản đồ. Tính khoảng cách thực tế
2. Tính khoảng cách trên bản đồ dựa vào tỉ lệ bản đồ
1. Tỉ lệ bản đồ
- Nguyên tắc: muốn tính khoảng cách thực tế của hai điểm, phải đo được khoảng cách của hai điểm đó trên bản đồ rồi dựa vào tỉ lệ số hoặc thước tỉ lệ để tính
* Ví dụ:Trên bản đồ hành chính có tỉ lệ 1 : 6 000 000, khoảng cách giữa Thủ đô Hà Nội tới thành phố Hải Phòng và thành phố Vinh (tỉnh Nghệ An) lần lượt là 1,5 cm và 5 cm, vậy trên thực tế hai thành phố đó cách Thủ đô Hà Nội bao nhiêu ki-lô-mét?
Bài làm
Khoảng cách thực tế giữa Hà Nội đến Hải Phòng là:
1,5 x 6 000 000 = 9 000 000cm = 90 km
Khoảng cách thực tế giữa Hà Nội đến Vinh là:
5 x 6 000 000 = 30 000 000cm = 300 km

- Nếu trên bản đồ có tỉ lệ thước, ta đem khoảng cách AB trên bản đồ áp vào thước tỉ lệ sẽ biết được khoảng cách AB trên thực tế
Tiết 5: Tỉ lệ bản đồ. Tính khoảng cách thực tế
2. Tính khoảng cách trên bản đồ dựa vào tỉ lệ bản đồ
1. Tỉ lệ bản đồ
- Nguyên tắc: muốn tính khoảng cách thực tế của hai điểm, phải đo được khoảng cách của hai điểm đó trên bản đồ rồi dựa vào tỉ lệ số hoặc thước tỉ lệ để tính
+ Nếu trên bản đồ có tỉ lệ số: khoảng cách thực tế = khoảng cách đo trên bản đồ x tỉ lệ bản đồ
+ Nếu trên bản đồ có tỉ lệ thước, ta đem khoảng cách AB trên bản đồ áp vào thước tỉ lệ sẽ biết được khoảng cách AB trên thực tế
Tiết 5: Tỉ lệ bản đồ. Tính khoảng cách thực tế
LUYỆN TẬP
Câu 1: Tỉ lệ bản đồ là gì?
A. Là con số qui ước trên mỗi bản đồ
B. Cho biết mức độ thu nhỏ độ dài giữa các đối tượng trên bản đồ so với thực tế là bao nhiêu
C. Cho biết mức độ phóng to độ dài giữa các đối tượng trên bản đồ so với thực tế là bao nhiêu
D. Là một yếu tố giúp học sinh khai thác tri thức địa lí trên bản đồ
Chọn đáp án đúng nhất
B
Câu 2: Tỉ lệ bản đồ có mấy cách ghi?
A. 2
B. 3
C. 4
D. 5
A
Tiết 5: Tỉ lệ bản đồ. Tính khoảng cách thực tế
LUYỆN TẬP
Câu 3: Để tính được khoảng cách thực tế giữa 2 điểm dựa vào tỉ lệ bản đồ, ta cần làm gì?
A.Đo được khoảng cách giữa 2 điểm cần tính trên bản đồ
B.Xác định chính xác được tỉ lệ bản đồ
C.Thực hiện phép tính nhân: khoảng cách thực tế= khoảng cách đo trên bản đồ x tỉ lệ bản đồ
D. Tất cả các đáp án trên
Chọn đáp án đúng nhất
D
Câu 4: Hai địa điểm có khoảng cách thực tế là 25 km, thì trên bản đồ có tỉ lệ 1 : 300 000, khoảng cách giữa hai địa điềm đó là bao nhiêu?
A.6,3 cm
B.7,3 cm
C.8,3 cm
D.9,3 cm
C
Tiết 5: Tỉ lệ bản đồ. Tính khoảng cách thực tế
LUYỆN TẬP
Câu 5: Trên bản đồ hành chính có tỉ lệ 1 : 5 000 000, khoảng cách giữa Thủ đô Hà Nội tới thành phố Thái Bình là 3,5 cm. vậy trên thực tế thành phố TB cách Thủ đô Hà Nội bao nhiêu ki-lô-mét?
A. 174 km
B. 175 km
C. 178 km
D. 190 km
Chọn đáp án đúng nhất
B
Tiết 5: Tỉ lệ bản đồ. Tính khoảng cách thực tế
VẬN DỤNG
HS quan sát bản đồ và thực hiện yêu cầu sau
- Đo và tính khoảng cách theo đường chim bay từ chợ Bến Thành đến Công viên Thống Nhất.
- Tính chiều dài đại lộ Nguyễn Huệ từ ngã ba giao với đường Tôn Đức Thắng đến ngã ba giao với đường Lê Thánh Tông
CHÚC CÁC EM HỌC TỐT