BÀI 2:
VAI TRÒ CỦA THIẾT BỊ THÔNG MINH VÀ
TIN HỌC ĐỐI VỚI XÃ HỘI

Chúng ta từng được nghe rất nhiều thứ gắn với từ
“Smart” như “smart TV”, “Smart phone”, “Smart
watch”, ... Đó là tên gọi của các thiết bị thông
minh.
? Máy tính xách tay có phải là thiết bị thông minh
không?
Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu thiết bị thông minh và
vai trò của chúng trong cuộc cách mạng công
nghiệp lần thứ tư.

1. THIẾT BỊ THÔNG MINH

Thiết bị nào ở hình
bên là thiết bị
thông minh? Vì
sao?

+ Camera kết nối internet để truyền dữ liệu một cách tự động và
có khả năng chọn lọc chỉ ghi hình khi phát hiện chuyển động
=> là một thiết bị thông minh

Vì sao
Đồng hồ lịch vạn niên, máy ảnh số không
phải là thiết bị thông minh?

Vì
Đồng hồ lịch vạn niên không có khả năng kết nối,
máy ảnh số không hoạt động tự chủ => không
phải là thiết bị thông minh

1. THIẾT BỊ THÔNG MINH
a) Thiết bị thông minh là một hệ thống xử lí thông tin
- Thiết bị thông minh là các thiết bị điện tử có thể hoạt động một cách tự
chủ trong một mức độ nhất định nhờ các phần mềm điều khiển được cài đặt
sẵn.

- Một số thiết bị thông minh hiện nay còn được tích hợp thêm khả năng
“bắt chước” một vài hành vi hay cách tư duy của con người ở các mức độ
khác nhau.
Ví dụ

Em hãy kể tên các thiết bị thông minh
thường gặp?

Điện thoại thông minh

Máy tính bảng

b) Vai trò của thiết bị thông minh đối với xã hội trong cuộc cách
mạng công nghiệp lần thứ tư

HOẠT ĐỘNG NHÓM

Chia lớp thành 4 nhóm. Quan sát Hình 2.2 SGK và thực hiện
các yêu cầu sau
Nhóm 1. Tìm hiểu cuộc cách
mạng công nghiệp lần thứ
nhất

Nhóm 3. Tìm hiểu cuộc cách
mạng công nghiệp lần thứ ba

Nhóm 2. Tìm hiểu cuộc cách
mạng công nghiệp lần thứ hai

Nhóm 4. Tìm hiểu cuộc cách
mạng công nghiệp lần thứ tư

Cuộc CMCN

Thời gian

Nội dung

Cuối thế kỉ XVIII Chuyển từ lao động thủ công sang cơ
CMCN Lần thứ nhất
đầu thế kỉ XIX
giới với dấu ấn là động cơ hơi nước
CMCN Lần thứ hai
CMCN Lần thứ ba
CMCN Lần thứ tư

Công nghiệp phát triển, điện năng
Cuối thế kỉ XIX
được dung phổ biến; sản xuất dây
đầu thế kỉ XX
chuyền tập trung
Máy tính hỗ trợ con người trong hoạt
Cuối thế kỉ XX
động trí tuệ. Tin học làm thay đổi
đầu thế kỉ XXI
cuộc sống
Đầu thế kỉ XXI

Hệ thống IoT và các hệ thống kết hợp
thực - ảo trở nên phổ biến

Theo em cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 có tác động như nào đến
mọi mặt của đời sống xã hội?

- Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư (gọi tắt là cách mạng công
nghiệp 4.0) là cuộc cách mạng công nghiệp dựa trên nền tảng công nghệ
số và tích hợp với các công nghệ thông minh để tạo ra quy trình và
phương thức sản xuất mới.
- Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đã thúc đẩy mạnh mẽ nền kinh tế tri
thức.

- IoT là việc kết nối các thiết bị thông minh với
nhau nhằm thu thập và xử lí thông tin một
cách tự động, tức thời trên diện rộng như trong
các ứng dụng giám sát giao thông, cảnh báo
thiên tai, lái xe tự động, điều khiển quá trình
sản xuất trong nhà máy và nhiều ứng dụng
khác.
- IoT là một yếu tố cơ bản trong cách mạng
công nghiệp 4.0, trong đó thiết bị thông minh
là thành phần chủ chốt.

Kết luận
Thiết bị thông minh là thiết bị điện tử có thể hoạt động tự chủ không
cần sự can thiệp của con người, tự thích ứng với hoàn cảnh và có khả
năng kết nối với các thiết bị khác để trao đổi dữ liệu
Thiết bị thông minh đóng vai trò chủ chốt trong các hệ thống IoT –
một nội dung cơ bản của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0

?1. Thiết bị nào trong hình dưới là thiết bị thông
minh? Tại sao?
?2. Ngoài những thiết bị trong Câu 1, nhà em có
những thiết bị thông minh nào?

a) Cân điện tử

b) Đồng hồ kết
nối với điện thoại
qua bluetooth

c) Máy tính cầm
tay

2. CÁC THÀNH TỰU CỦA TIN HỌC

Cuộc sống sẽ thay đổi như thế
nào nếu không có máy tính và
các thiết bị thông minh?

a) Đóng góp của tin học với xã hội
- Quản lí. Dùng máy tính quản lí các quy trình nghiệp vụ giúp xử lí công
việc nhanh chóng, chính xác, hiệu quả và tiện lợi, tiết kiệm chi phí.

- Tự động hóa. Nhờ máy tính, tự động hóa đã thay đổi căn bản. Các thiết
bị thông minh hoạt động theo chương trình có thể thực hiện tốt nhiều
công việc thay cho con người. 

Robot đầu bếp Robotic Kitchen

Robot giao tiếp ChihiraAico

Robot có khớp xương và cơ bắp như người

Robot giúp việc Asimo

Robot Sophia

Robot chủ hôn “I-Fairy”, từ Nhật Bản

Robot thám hiểm lặn biển

Robot cứu hỏa

Robot OPBA

Grace, em
của Sophia ra
đời tháng 6
năm 2021 ở
Hồng Kông

- Giải quyết các bài toán khoa học kĩ thuật.

- Máy tính hỗ trợ cho công việc tính toán, mô phỏng, kiểm nghiệm
trong nghiên cứu, thiết kế các công trình, dự báo thời tiết, giải mã gen,
ứng dụng bản đồ số,...
- Máy tính hỗ trợ cho công việc tính toán, mô phỏng, kiểm nghiệm
trong nghiên cứu, thiết kế các công trình, dự báo thời tiết, giải mã gen,
ứng dụng bản đồ số,...

- Thay đổi cách thức làm việc của nhiều ngành nghề.

 Nhiều ứng dụng được thực hiện trực tuyến như dạy học, mua
hàng.
 Ứng dụng tin học văn phòng đã góp phần tăng chất lượng và
hiệu quả hoạt động hành chính.
 Nhiều ngành nghề thay đổi hoàn toàn công nghệ in theo kiểu sắp
chữ được thay thế bằng chế bản trên máy tính,...

- Giao tiếp cộng đồng.
Tin học giúp trao đổi thông tin nhanh
chóng, hiệu quả qua các ứng dụng thư
điện tử, các diễn đàn trên các trang web
và các mạng xã hội như FB, Zalo,...MXH
trở thành môi trường giao tiếp thuận lợi,
mọi hoạt động đều dễ dàng, trực quan,
tương tác nhanh.

b) Một số thành tựu phát triển của Tin học
- Hệ điều hành. Hệ điều hành giúp quản lí thông tin, quản lí phần
cứng, quản lí các tiến trình xử lí của máy tính và cung cấp giao diện
làm việc với người dùng.

- Mạng và Intemet:
+ Mạng máy tính cho phép kết nối các máy tính và thiết bị thông minh để
trao đổi dữ liệu với nhau nhằm thực hiện các ứng dụng liên quan đến nhiều
người hay nhiều thiết bị trong một phạm vi rộng.
+ Intemet cho phép kết nối toàn cầu nhờ thiết lập được các quy tắc trao đổi
dữ liệu (được biết đến với tên gọi là giao thức TCP/IP) vào năm 1983.

- Các ngôn ngữ lập trình bậc cao.
+ FORTRAN là ngôn ngữ lập trình bậc cao đầu tiên được công bố chính
thức vào năm 1957.
+ Nhiều ngôn ngữ lập trình khác như Cobol, C, Pascal, Python,...

- Các hệ quản trị cơ sở dữ liệu: cung cấp các công cụ để tổ chức, cập nhật,
truy cập dữ liệu không phụ thuộc vào các bài toán cụ thể.

+ Hệ quản trị cơ sở dữ liệu đầu tiên ra đời vào cuối những năm 60 của thế kỉ
XX
+ Sau năm 1970 mới có các hệ quản trị cơ sở dữ liệu sử dụng dữ liệu dưới
dạng bảng như ngày nay, ví dụ DB2, MS/SQL, Oracle, MySQL.
+ Các thành quả nghiên cứu khoa học của tin học như: trí tuệ nhân tạo, dữ
liệu lớn,...

Kết luận
- Ngày nay, Tin học đã đem lại nhiều thay đổi trong mọi lĩnh vực của xã hội,
từ quản lí điều hành, tự động hoá các quy trình sản xuất, giải quyết các bài
toán cụ thể trong khoa học và kĩ thuật cho tới việc thay đổi cách thức làm việc
của nhiều ngành nghề cũng như thói quen giao tiếp cộng đồng,…
- Sự phát triển mạnh mẽ của các hệ thống phần cứng, các thiết bị số cùng các
phần mềm hệ thống, phần mềm công cụ, phần mềm ứng dụng, các hệ quản trị
cơ sở dữ liệu,... và sự phát triển mang tính bùng nổ của mạng máy tính và
Internet là những yếu tố quyết định để máy tính trở thành một phần không thể
thiếu trong xã hội hiện đại.

?1. Tin học đã giúp gì cho em trong
học tập?
?2. Em hãy cho ví dụ về một số ứng
dụng trực tuyến.

Bài 1. Thiết bị thông minh nào có thể nhận dạng được hình ảnh?
- Hệ thống nhận gửi xe ở các trung tâm thương mại
- Hệ thống thu phí tự động không dừng trên cao tốc
- Máy bán hàng tự động nhận tiền giấy
-…

Bài 2. Các phần mềm tin học văn phòng đã trở thành các phần mềm được
dùng nhiều nhất. Em hãy nêu tác dụng của các phần mềm tin học văn
phòng.
- Phần mềm soạn thảo văn bản: dùng để lưu trữ tài liệu, văn bản.
- Phần mềm bảng tính: dùng để lưu trữ số liệu tiện lợi, tính toán tự động.
- Phần mềm trình chiếu: dùng để trình bày ý tưởng, báo cáo sinh động

1. Các hệ thống giám sát giao thông nhờ các camera thông minh đang
được triển khai ở các thành phố. Hãy truy cập Intemet, tìm hiểu về cách
kết nối các thiết bị thông minh trong các hệ thống đó. Nêu lợi ích của hệ
thống.
2. Xe tự hành được xem là một thành tựu điển hình của cuộc cách mạng
công nghiệp 4.0. Với xe tự hành, người dân không cần sở hữu xe cá
nhân, muốn đi lại chỉ cần đặt xe qua Internet. Hãy tìm hiểu lợi ích của xe
tự hành giúp hạn chế ô nhiễm, ùn tắc giao thông và giảm chi phí.