VIRUT GÂY BỆNH, ỨNG DỤNG
CỦA VIRUT
Trình bày sự phát triển của phagơ qua các giai đoạn xâm nhiễm dựa vào bảng sau?
KIỂM TRA BÀI CŨ
Phagơ bám lên bề mặt tế bào chủ nhờ thụ thể
thích hợp với thụ thể của tế bào chủ
Bao đuôi của phagơ co lại đẩy bộ gen của
phagơ chui vào trong tế bào chủ
Bộ gen của phagơ điều khiển bộ máy di truyền của
tế bào chủ tổng hợp ADN và vỏ Capsit cho mình
Vỏ capsit bao lấy lõi ADN , các bộ phân như là đĩa
gốc, đuôi gắn lại với nhau tạo thành phagơ mới
Phagơ mới phá vỡ vỏ tế bào chủ chui ồ ạt ra ngoài
hoặc tạo thành một lỗ thủng trên vỏ tế bào chủ và
chui từ từ ra ngoài
QUY ƯỚC:
Chữ màu đỏ: là câu hỏi.
Chữ màu hồng: là các đề mục
Biểu tượng ? và chữ màu xanh: là nội dung cần ghi chép.
Chữ màu đen: là ý mở rộng không cần ghi chép.
Virút HIV
Virút H5N1
Virút Đangơ
Em hãy kể tên một số virut gây bệnh ở người?

Virut không chỉ gây hại ở người mà còn gây bệnh cho các đối tượng khác tức là gián tiếp ảnh hưởng tới đời sống con người . Tuy nhiên con người lợi dụng một số đặc tính của virut để mang lại lợi ích cho cuộc sống . Vậy để tìm hiểu rõ hơn các vấn đề này chúng ta đi vào bài học hôm nay .

Bài mới
Bài 45:

I . VIRUT GÂY BỆNH
1 . Virut kí sinh ở thực vật .
2 . Virut kí sinh ở vi sinh vật ( Phagơ) .
3 . Virut kí sinh ở côn trùng .
4 . Virut kí sinh ở người và động vật .
II . ỨNG DỤNG CỦA VIRUT TRONG THỰC TIỄN .
1 . Bảo vệ đời sống con người và môi trường .
2 . Bảo vệ thực vật .
3 . Sản xuất dược phẩm .
VIRUT GÂY BỆNH, ỨNG DỤNG
CỦA VIRUT
I.VIRUT GÂY BỆNH
Em hãy quan sát những hình sau và dự đoán xem tại sao chúng lại bị như vậy?
1.Virut kí sinh ở thực vật
I.VIRUT GÂY BỆNH
Em hãy kể tên những bệnh do virut gây ra ở thực vật?
Một số bệnh do virut gây ra ở thực vật: bệnh khảm thuốc lá, bệnh xoăn lá khoai tây, bệnh vàng lùn ở lúa ....
1.Virut kí sinh ở thực vật
Em hãy đọc phần 1 SGK trang 152
Tại sao virut gây bệnh cho thực vật không tự xâm nhập được vào trong tế bào?
Virut gây bệnh cho thực vật không tự xâm nhập vào trong tế bào là do thành tế bào thực vật dày và không có thụ thể đặc hiệu để virut bám.
Virut xâm nhập vào tế bào như thế nào?
Virut xâm nhập vào tế bào nhờ vết xây sát, nhờ côn trùng, phấn hoa, ..
 Quaù trình xaâm nhaäp cuûa virut vaøo thöïc vaät:
Virut khoâng töï xaâm nhaäp ñöôïc vaøo thöïc vaät
Ña soá virut xaâm nhaäp vaøo teá baøo thöïc vaät nhôø coân truøng , qua veát xaây saùt , phaán hoa….
I.VIRUT GÂY BỆNH
1.Virut kí sinh ở thực vật
 Ñaëc ñieåm cuûa caây bò nhieãm virut: Virut gaây taéc maïch laøm cho hình thaùi laù thay ñoåi: xoaên laù, ñoám laù …. hoaëc laøm cho thaân bò coøi coïc …
Ví duï: beänh vaøng luøn ôû luùa
I.VIRUT GÂY BỆNH
1.Virut kí sinh ở thực vật
Caây bò nhieãm virut coù bieåu hieän nhö theá naøo?
Hiện nay chưa có thuốc chữa các loại bệnh do virut kí sinh ở thực vật. Khi phát hiện ra dịch bệnh chỉ có cách là thu gom và đốt.
I.VIRUT GÂY BỆNH
1.Virut kí sinh ở thực vật
Vậy để phòng bệnh cần có biện pháp gì?
? Cách phòng bệnh do virut:
-Chọn giống cây sạch bệnh.
-Luân canh cây trồng.
-Vệ sinh đồng ruộng.
-Tiêu diệt các côn trùng truyền bệnh.
Điều gì xảy ra nếu vi sinh vật bị virut tấn công?

Virut tấn công thì các quá trình sản xuất bị ngừng, ảnh hưởng tới đời sống.
? virut gây thiệt hại cho ngành công nghiệp vi sinh : sản xuất kháng sinh , thuốc trừ sâu sinh học , mì chính ..
I.VIRUT GÂY BỆNH
1.Virut kí sinh ở thực vật
2. Virut kí sinh ở vi sinh vật (phagơ)
Điều gì xảy ra nếu vi sinh vật bị virut tấn công?

Virut tấn công thì các quá trình sản xuất bị ngừng, ảnh hưởng tới đời sống.
? virut gây thiệt hại cho ngành công nghiệp vi sinh : sản xuất kháng sinh , thuốc trừ sâu sinh học , mì chính ..
I.VIRUT GÂY BỆNH
1.Virut kí sinh ở thực vật
2. Virut kí sinh ở vi sinh vật (phagơ)
 Coù theå chia laøm hai nhoùm virut ôû coân truøng:
Nhoùm virut chæ kí sinh ôû coân truøng.
Ví duï: virut Baculo soáng kí sinh ôû saâu boï aên laù.
Nhoùm virut kí sinh ôû coân truøng sau ñoù môùi nhieãm vaøo ngöôøi vaø ñoäng vaät.
Ví duï : Virut Ñangô (DHF) muoãi  ngöôøi
Virut gây bệnh cho côn trùng có những dạng nào? Em hãy lấy ví dụ cho mỗi dạng?
I.VIRUT GÂY BỆNH
1.Virut kí sinh ở thực vật
2.Virut kí sinh ở vi sinh vật (phagơ)
3.Virut kí sinh ở côn trùng
Virut Đangơ gây (DHF) gây bệnh sốt xuất huyết :
Thảo luận theo nhóm bài tập 1 trong phiếu học tập:
I.VIRUT GÂY BỆNH
1.Virut kí sinh ở thực vật
2.Virut kí sinh ở vi sinh vật (phagơ)
3.Virut kí sinh ở côn trùng

Tìm các từ thích hợp điền vào chỗ trống (...) để hoàn thiện đoạn văn sau:

Virut gây bệnh cho (1)............., côn trùng và thực vật là nguyên nhân gây
(2) .................. cho ngành công nghiệp vi sinh vật và ngành nông nghiệp.
vi sinh vật
tổn thất nặng nề
Em hãy quan sát hình trên và cho biết những người này bị bệnh gì?
Bệnh AIDS
Bệnh dại
Hãy cho biết những dịch bệnh lớn nào do virut gây ra ở người và động vật?
-Bệnh AIDS
-Bệnh cúm gia cầm
-Bệnh SARS
-Bệnh lở mồm long móng
-.v.v..
I.VIRUT GÂY BỆNH
1.Virut kí sinh ở thực vật
2.Virut kí sinh ở vi sinh vật (phagơ)
3.Virut kí sinh ở côn trùng
4.Virut kí sinh ở người và động vật
4.Virut kí sinh ở người và động vật
Bệnh cúm gà
Bệnh lở mồm long móng
Vì sao virut được coi là tác nhân gây bệnh nguy hiểm nhất cho người và động vật?
4.Virut kí sinh ở người và động vật
Do genom của virut rất đơn giản, chúng rất dễ biến đổi thích ứng với những hoàn cảnh khác nhau nên con người rất khó phòng tránh .
Virut HIV
? Virut kí sinh ở người và động vật có khả năng lây lan nhanh và rất nguy hiểm.
I.VIRUT GÂY BỆNH
1.Virut kí sinh ở thực vật
2. Virut kí sinh ở vi sinh vật (phagơ)
3. Virut kí sinh ở côn trùng
4. Virut kí sinh ở người và động vật
Ví dụ :
Virut HIV
Virut Corona
*Một số hình ảnh về một số loại bệnh do virut gây ra ở người và động vật :
Bệnh cúm gà
4.Virut kí sinh ở người và động vật
Một số hình ảnh về một số loại bệnh do virut gây ra ở người và động vật :
Bệnh lở mồm long móng
4.Virut kí sinh ở người và động vật
? Cách lây nhiễm: Tuỳ từng loại virut gây bệnh mà chúng có cách lây nhiễm và gây tác hại với các mức độ khác nhau .
I.VIRUT GÂY BỆNH
1.Virut kí sinh ở thực vật
2. Virut kí sinh ở vi sinh vật (phagơ)
3.Virut kí sinh ở côn trùng
4.Virut kí sinh ở người và động vật
Em hãy nêu những bệnh do virut gây ra lây nhiễm theo đường sinh dục?
Viêm gan B
4.Virut kí sinh ở người và động vật
Các bệnh do virut gây ra lây truyền theo đường tình dục: AIDS , viêm gan B , viêm gan C ...
Hầu hết các bệnh do virut gây ra ở người và gia súc đã được nghiên cứu khá kĩ nhưng cũng có bệnh hiện nay vẫn chưa có phương pháp điều trị hiệu quả như : AIDS , SARS , sốt Ebola .
Bệnh nhân sốt Ebola
Bệnh nhân SARS
4.Virut kí sinh ở người và động vật
*Các biện pháp phòng tránh một số bệnh do virut gây ra :
Các biện pháp phòng tránh dịch cúm gia cầm
Phun thuốc phòng
chống dịch
Tiêm phòng cho gia cầm
4.Virut kí sinh ở người và động vật
Sử dụng thịt gia cầm
đã qua kiểm dịch
Đốt gia cầm bị bệnh
Rửa tay bằng xà phòng và nước sạch
Hạn chế tiếp xúc với nguồn bệnh
Tiêu độc
khử trùng
Đến ngay cơ sở y tế khi
có triệu chứng của bệnh
Tăng cường sức khoẻ
và khảnăng phòng bệnh
Nuôi thả có hàng rào
 Nhieàu loaïi virut gaây beänh cho ngöôøi vaø ñoäng vaät ñaõ ñöôïc nghieân cöùu ñeå saûn xuaát vacxin phoøng choáng coù hieäu quaû caùc beänh naøy
 Moät soá virut ôû ñoäng vaät ñöôïc nghieân cöùu ñeå giaûm thieåu söï phaùt trieån cuûa moät soá ñoäng vaät hoang daõ
I.VIRUT GÂY BỆNH
II.ỨNG DỤNG CỦA VIRUT TRONG THỰC
TIỄN
1. Bảo vệ đời sống con người và môi trường
Ví dụ : virut Pox để hạn chế sự phát triển quá mức của những đàn thỏ tự nhiên .
Một số động vật bị nhiễm virut pox :
1. Bảo vệ đời sống con người và môi trường
I.VIRUT GÂY BỆNH
2.Bảo vệ thực vật
II.ỨNG DỤNG CỦA VIRUT TRONG THỰC
TIỄN
1. Bảo vệ đời sống con người và môi trường
Em hãy quan sát một số hình ảnh về sâu phá hoại ở thực vật
Sâu cuốn lá
Sâu đục quả
Sâu ăn tạp
Sâu đục thân
Từ những kiến thức về virut kí sinh ở côn trùng , hãy đề xuất phương pháp sử dụng virut để diệt côn trùng có hại?
I.VIRUT GÂY BỆNH
2.Bảo vệ thực vật
II.ỨNG DỤNG CỦA VIRUT TRONG THỰC
TIỄN
1. Bảo vệ đời sống con người và môi trường
Người ta đã tạo ra các loại virut tái tổ hợp có khả năng diệt các loại côn trùng.
 Virut coù theå ñöôïc duøng ñeå tieâu dieät caùc coân truøng gaây haïi cho thöïc vaät .
 Öu ñieåm:
-Virut coù tính ñaëc hieäu cao , khoâng gaây ñoäc haïi cho ngöôøi , ñoäng vaät , vaø coân truøng coù ích.
-Deã saûn xuaát , hieäu quaû cao , giaù thaønh haï
I.VIRUT GÂY BỆNH
2.Bảo vệ thực vật
II.ỨNG DỤNG CỦA VIRUT TRONG THỰC
TIỄN
1. Bảo vệ đời sống con người và môi trường
Em haõy döï ñoaùn nhöõng öu vieät cuûa thuoác tröø saâu sinh hoïc so vôùi thuoác tröø saâu hoaù hoïc ? Vì sao laïi coù nhöõng öu vieät ñoù ?
I.VIRUT GÂY BỆNH
2.Bảo vệ thực vật
II.ỨNG DỤNG CỦA VIRUT TRONG THỰC
TIỄN
1. Bảo vệ đời sống con người và môi trường
Ví dụ : ở Việt Nam chúng ta đã sản xuất thuốc trừ sâu sinh học có chứa virut Baculo để diệt nhiều loại sâu ăn lá.
3. Sản xuất dược phẩm
I.VIRUT GÂY BỆNH
2.Bảo vệ thực vật
II.ỨNG DỤNG CỦA VIRUT TRONG THỰC
TIỄN
1. Bảo vệ đời sống con người và môi trường
Có cách nào để sản xuất 1 lượng lớn intefêron trong thời gian ngắn và với giá thành rẻ?
Người ta đã lợi dụng khả năng cho phép gắn gen lạ vào bộ gen của phagơ và khả năng sinh sản rất nhanh ở vi khuẩn để sản xuất 1 lượng lớn intefêron trong thời gian ngắn với giá thành rẻ .
? Virut có vai trò quan trọng trong kĩ thuật di truyền và thiết lập bản đồ gen.
Thảo luận theo nhóm bài tập 2 trong phiếu học tập: Tại sao nhờ kĩ thuật di truyền mà người ta đã cứu sống được rất nhiều bệnh nhân mắc bệnh tiểu đường?
-Insulin là một loại hoocmôn do tuyến tuỵ tiết ra và có tác dụng điều hoà hàm lượng đường trong máu.
-Nếu thiếu insulin sẽ mắc bệnh tiểu đường.
-Viê�c sản xuất insulin bằng cách chiết xuất từ tuyến tuỵ của người rất khó khăn , sản lượng rất ít, giá thành cao.
-Nhờ kĩ thuật chuyển ghép gen người ta có thể sản xuất insulin với số lượng lớn, giá thành hạ, nhờ vậy đã cứu sống được nhiều bệnh nhân.
3. Sản xuất dược phẩm
 Ngaøy nay nhôø kó thuaät chuyeån gheùp gen cho pheùp ngöôøi ta coù theå saûn xuaát intefeâron vaø insulin vôùi soá löôïng lôùn.
CỦNG CỐ BÀI HỌC
I . VIRUT GÂY BỆNH
1 . Virut kí sinh ở thực vật .
2 . Virut kí sinh ở vi sinh vật ( Phagơ) .
3 . Virut kí sinh ở côn trùng .
4 . Virut kí sinh ở người và động vật .
II . ỨNG DỤNG CỦA VIRUT TRONG THỰC TIỄN.
1 . Bảo vệ đời sống con người và môi trường .
2 . Bảo vệ thực vật .
3 . Sản xuất dược phẩm .
Bài tập 1: Em hãy hoàn thành bảng sau:
-Xâm nhập trực tiếp
-Nhân lên theo 5 giai đoạn
-Không tự xâm nhập
-Xâm nhập nhờ côn trùng , phấn
hoa.
-Lan qua cầu sinh chất giữa các
tế bào
-Xâm nhập qua đường tiêu hoá
-Xâm nhập vào tế bào ruột giữa
hoặc theo dịch bạch huyết lan ra
khắp cơ thể
-Xâm nhập và lây lan qua nhiều
con đường
-Tốc độ lây lan rất nhanh
-Gây thiệt hại cho ngành công
nghiệp vi sinh
-Gây thiệt hại cho ngành nông
nghiệp
-Gây bệnh cho côn trùng hoặc
dùng côn trùng làm ổ chứa rồi
thông qua đó gây bệnh cho
người và động vật
-Gây bệnh cho người và động
vật
CỦNG CỐ BÀI HỌC
I . VIRUT GÂY BỆNH
1 . Virut kí sinh ở thực vật .
2 . Virut kí sinh ở vi sinh vật ( Phagơ) .
3 . Virut kí sinh ở côn trùng .
4 . Virut kí sinh ở người và động vật .
II . ỨNG DỤNG CỦA VIRUT TRONG THỰC TIỄN.
1 . Bảo vệ đời sống con người và môi trường .
2 . Bảo vệ thực vật .
3 . Sản xuất dược phẩm .
Bài tập 3: Chọn câu sai trong các câu sau:
a. Virut tồn tại trong côn trùng trước và sau khi gây nhiễm vào cơ thể khác , khi đó côn trùng là ổ chứa
b. Tuỳ loại virut và virion có thể ở dạng trần hoặc nằm trong bọc protein đặc biệt dạng tinh thể bọc
c. Khi côn trùng ăn lá chứa virut , chất axit trong ruột giữa côn trùng phân giải thể bọc giải phóng viriôn
d. Viriôn xâm nhập vào tế bào ruột giữa hoặc theo dịch bạch huyết lan ra khắp cơ thể
c
CỦNG CỐ BÀI HỌC
I . VIRUT GÂY BỆNH
1 . Virut kí sinh ở thực vật .
2 . Virut kí sinh ở vi sinh vật ( Phagơ) .
3 . Virut kí sinh ở côn trùng .
4 . Virut kí sinh ở người và động vật .
II . ỨNG DỤNG CỦA VIRUT TRONG THỰC TIỄN.
1 . Bảo vệ đời sống con người và môi trường .
2 . Bảo vệ thực vật .
3 . Sản xuất dược phẩm .

Bài 2: Hãy chọn phương án đúng.

Virut thường không thể xâm nhập vào cơ thể thực vật vì :

a. Thành tế bào thực vật rất bền vững

b. Không có thụ thể thích hợp

c. Kích thước virut thường lớn hơn

d. Cả a và c
a
DẶN DÒ
-Học bài, trả lời các câu hỏi còn lại trong sách giáo khoa trang 154.
-Đọc phần tóm tắt cuối bài trang 154.
-Sưu tầm và liệt kê một số bệnh truyền nhiễm, phương thức lây truyền, cách phòng tránh theo bảng sau: (Bảng 46 trang 155)
XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN
SỰ THEO DÕI
CỦA QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC EM!