Bài 22
Enzim và vai trò của enzim trong quá trình chuyển hoá vật chất
1. Chuyển hoá vật chất trong tế bào
I. Enzim và cơ chế tác động của enzim
Quan sát sơ đồ và cho biết bản chất của quá trình chuyển hoá vật chất trong tế bào ?
1. Chuyển hoá vật chất trong tế bào
I. Enzim và cơ chế tác động của enzim
Quan sát sơ đồ và cho biết bản chất của quá trình chuyển hoá vật chất trong tế bào ?
1. Chuyển hoá vật chất trong tế bào
I. Enzim và cơ chế tác động của enzim trong quá trình chuyển hoá vật chất
- Chuyển hoá vật chất :
- Gồm 2 quá trình
2. Cấu trúc của enzim
Là tập hợp các phản ứng sinh hoá xảy ra bên trong tế bào của cơ thể sống .
Dị hoá
Đồng hoá
Đều có sự tham
gia của enzim
vào các phản ứng


Sơ đồ hoạt động của enzim Amilaza trong nước bọt

Qua sơ đồ này em hãy cho biết amilaza có vai trò như thế nào trong phản ứng?
2. Cấu trúc của enzim
Enzim : Là một chất xúc tác sinh học và có thành phần cơ bản là prôtêin
Một số enzim còn có thêm một phân tử hữu cơ nhỏ là coenzim
- Trong phân tử enzim có vùng cấu trúc không gian đặc biệt, chuyên liên kết với cơ chất gọi là trung tâm hoạt động
S¾p xÕp c¸c c¬ chÊt S4, S5, S6 vµo c¸c enzim E1, E2, E3 sao cho phï hîp.
S¾p xÕp c¸c c¬ chÊt S4, S5, S6 vµo c¸c enzim E1, E2, E3 sao cho phï hîp.
S¾p xÕp c¸c c¬ chÊt S4, S5, S6 vµo c¸c enzim E1, E2, E3 sao cho phï hîp.
Em có nhận xét gì về sự tương thích giữa cấu hình không gian của cơ chất với trung tâm hoạt động của enzim ?
S¾p xÕp c¸c c¬ chÊt S4, S5, S6 vµo c¸c enzim E1, E2, E3 sao cho phï hîp.
- Cấu hình không gian của trung tâm hoạt động của enzim tương thích với cấu hình không gian của cơ chất.

3. Cơ chế tác động của enzim
3. Cơ chế tác động của enzim
Quan sát,rút ra cơ chế tác động của enzim ?
Enzim + Cơ chất (Theo kiểu khoá - ổ khoá )
Phức hợp ( Enzim- Cơ chất )
Enzim
Sản phẩm
Vì sao khi cơ chất liên kết với enzim
thì phản ứng xảy ra nhanh ?
3. Cơ chế tác động của enzim
Enzim + Cơ chất (Theo kiểu khoá - ổ khoá )
Phức hợp ( Enzim- Cơ chất )
Enzim
Sản phẩm
Tại vùng trung tâm hoạt động của enzim
các mối liên kết của cơ chất được kéo căng
hoặc vặn xoắn, chúng dễ bị phá vỡ ở nhiệt
độ, áp suất bình thường (giảm NL hoạt hoá)
4. Dặc tính của enzim
- Hoạt tính mạnh
- Tính chuyên hoá cao
Urêaza chỉ phân huỷ urê trong nước tiểu
+ Ví dụ :
Ví dụ
5. Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động của enzim
a. Nhiệt độ
Quan sát đồ thị, hãy giải thích ảnh hưởng của nhiệt độ tới
hoạt tính của enzim ?
5. Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động của enzim
a. Nhiệt độ
Quan sát đồ thị, hãy giải thích ảnh hưởng của nhiệt độ tới
hoạt tính của enzim?
- Mỗi enzim có một nhiệt độ tối ưu
Khi chưa đạt nhiệt độ tối ưu của enzim
Khi đã qua nhiệt độ tối ưu của enzim
Tốc độ ứng phản enzim
Mất hoạt tính của enzim
to
Tốc độ phản ứng enzim
to
- ảnh hưởng đến tốc độ của các ứng phản enzim
a. Nhiệt độ
b. Độ pH
Hãy cho biết độ pH ảnh hưởng tới hoạt tính của enzim như thế nào ? Cho ví dụ ?
- Mỗi enzim có một độ pH tối ưu riêng
- Đa số enzim có độ pH tối ưu từ 6- 8
- Enzim tripxin do tuyến tụy tiết ra,phân giải prôtêin trong môi trường kiềm pH=8,5
b. Độ pH
- Với một lượng enzim xác định
c . Nồng độ cơ chất
Cho biết nồng độ cơ chất đã ảnh hưởng đến hoạt tính của enzim như thế nào?
d. Nồng độ enzim
- Với một lượng cơ chất xác định
Cho biết nồng độ enzim đã ảnh hưởng đến hoạt tính của enzim như thế nào ?
e. Chất ứng chế enzim

- Mét sè chÊt ho¸ häc cã thÓ øc chÕ sù ho¹t ®éng
- TÕ bµo khi cÇn øc chÕ enzim nµo ®ã còng cã thÓ t¹o ra c¸c chÊt øc chÕ ®Æc hiÖu cho enzim Êy.
II. Vai trò của enzim trong quá trình chuyển hoá vật chất
Hãy giải thích ý nghĩa của đồ thị trên dể thấy rõ vai trò cuả enzim?
Enzim làm giảm nang lượng hoạt hoá của các phản ứng sinh hoá nên khi có mặt xúc tác của enzim thì tốc độ của các phản ứng sinh hoá trong tế bào cơ thể tăng gấp nhiều lần.
II. Vai trò của enzim trong quá trình chuyển hoá vật chất
Bằng cách nào tế bào có thể điều chỉnh quá trình chuyển hóa vật chất để thích ứng với môI trường?

- Tế bào điều khiển chất ức chế các enzim hay hoạt hóa các enzim.
- ức chế ngược: là kiểu điều hòa sản phẩm của con đường chuyển hóa quay lại tác động như một chất ức chế làm bất hoạt enzim xúc tác cho phản ứng ở đầu của con đường chuyển hóa.
4
3
1
6
Enzim E
Cơ chất S
E + S
5
Sản phẩm
2
TT hoạt
động
Enzim E
Câu hỏi củng cố
Điền các từ thích hợp vào dấu hỏi chấm vào các ô trên hình vẽ?
sơ đồ chuyển hoá vật chất và năng
lượng trong tế bào
Điểm nào trong sơ đồ phản ánh sự chuyển hoá vật chất?
sơ đồ chuyển hoá vật chất và năng
lượng trong tế bào
? Tế bào muốn tổng hợp chất mới lấy nguồn nguyên liệu và năng lượng từ đâu?
sơ đồ chuyển hoá vật chất và năng
lượng trong tế bào
Sự phân giải các chất trong tế bào cho sản phẩm gì?