VƯỢT CHƯỚNG NGẠI VẬT
1

2

3

4

LUẬT CHƠI
- “Chướng ngại vật” là tên hình ảnh ẩn sau 4 mảnh ghép được đánh số
từ 1 đến 4 tương ứng với 4 câu hỏi.
- Các em dựa vào SGK và kiến thức đã học để trả lời, mỗi câu hỏi có 1
lượt trả lời.
- Em nào trả lời đúng sẽ nhận được 1 phần quà nhỏ và mảng ghép sẽ
biến mất để hiện ra một góc của hình ảnh tương ứng, trả lời sai mảnh
ghép sẽ bị khóa lại.
- Trong quá trình trả lời, em nào trả lời đúng “Chướng ngại vật” thì sẽ
nhận được phần quà lớn hơn.

VƯỢT CHƯỚNG NGẠI VẬT
1

4

2

3

Câu 1: Kể tên các dãy núi ở khu vực Tây Bắc.
Dãy Hoàng Liên Sơn, Pu Đen Đinh, Pu Sam Sao.
Câu 2: Kể tên các cao nguyên ở khu vực Trường Sơn Nam.
Cao nguyên Kon Tum, Plây Ku, Đăk Lăk, Lâm Viên, Mơ Nông Di Linh.
Câu 3: Kể tên các đồng bằng ở nước ta.
Đồng bằng sông Hồng, Đồng bằng sông Cửu Long và Đồng bằng ven biển
miền Trung.
Câu 4: Kể tên các bãi biển đẹp ở nước ta.
Sầm Sơn, Đà Nẵng, Nha Trang, Vũng Tàu,…

CHƯỚNG NGẠI VẬT

THỦY ĐIỆN SƠN LA

BÀI 3
ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỊA
HÌNH ĐỐI VỚI SỰ
PHÂN HÓA TỰ NHIÊN
VÀ
KHAI THÁC KINH TẾ

LỚP
PHẦN ĐỊA LÍ

8

BÀI 3. ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỊA HÌNH ĐỐI VỚI SỰ PHÂN
HÓA TỰ NHIÊN VÀ KHAI THÁC KINH TẾ
NỘI DUNG BÀI HỌC

1

ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỊA HÌNH ĐỐI VỚI SỰ PHÂN
HÓA LÃNH THỔ TỰ NHIÊN

2

ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỊA HÌNH ĐỐI VỚI KHAI THÁC
KINH TẾ

3

LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

BÀI 3

1

ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỊA HÌNH ĐỐI VỚI SỰ PHÂN
HÓA LÃNH THỔ TỰ NHIÊN

a. Đối với khí hậu và sinh vật
Quan sát các hình ảnh và kênh
ôn đới gió mùa trên núi: ở độ
chữ Đai
SGK,
cho biết độ cao địa
cao trên 2600m: khí hậu mang tính
hình ch
ảấnh
ưở
ậuthvà
t ônhđ
ới, ng
sinhđvế
ận
t làkhí
các h
loài
ực
ậ
đư
ới th
ví dếụ nào?
như đỗCho
quyên
,d
lãnh
sinh vvsam,
ậttônnh
ví
ụ.
thiết sam...
Đai cận nhiệt đới gió mùa trên
núi: lên đến độ cao 2600m: khí
hậu mát mẻ, sinh vật gồm có rừng
cận nhiệt lá rộng, rừng lá kim ví dụ
như rừng thông ở Đà Lạt.
Đai nhiệt đới gió mùa: độ cao
dưới 600-700m (miền Bắc) hoặc
dưới 900-1000m (miền Nam):
mùa hạ nóng, sinh vật tiêu biểu là
hệ sinh thái rừng nhiệt đới ẩm lá
rộng thường xanh và rừng nhiệt
đới gió mùa ví dụ như ở VQG Cúc
Phương.

Vườn quốc gia (VQG) Cúc Phương

Thông Đà Lạt

Đỗ quyên Sa Pa

BÀI 3

1

ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỊA HÌNH ĐỐI VỚI SỰ PHÂN
HÓA LÃNH THỔ TỰ NHIÊN

a. Đối với khí hậu và sinh vật
Quan sát các hình ảnh và kênh
chữ SGK, cho biết hướng của
các sườn núi ảnh hưởng đến
khí hậu và sinh vật như thế
nào? Cho ví dụ.
- Ở sườn đón gió: mưa nhiều,
sinh vật phát triển.
- Ở sườn khuất gió: mưa ít,
sinh vật nghèo nàn hơn.
- Ví dụ: Trường Sơn Đông,
Trường Sơn Tây, bên nắng
đốt (ven biển miền Trung),
bên mưa quây (Tây Nguyên).

Đầu mùa hạ ở ven biển miền
Trung

Đầu mùa hạ ở Tây Nguyên

BÀI 3

1

ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỊA HÌNH ĐỐI VỚI SỰ PHÂN
HÓA LÃNH THỔ TỰ NHIÊN

a. Đối với khí hậu và sinh vật

- Theo độ cao: chia thành 3 vòng đai:
nhiệt đới gió mùa, cận nhiệt đới gió
mùa trên núi, ôn đới gió mùa trên núi.
- Theo hướng sườn:
+ Ở sườn đón gió: mưa nhiều, sinh vật
phát triển.
+ Ở sườn khuất gió: mưa ít, sinh vật
nghèo nàn hơn.

BÀI 3

1

ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỊA HÌNH ĐỐI VỚI SỰ PHÂN
HÓA LÃNH THỔ TỰ NHIÊN

b. Đối với sông ngòi và đất

Sông Hồng

Sông Gâm
Sông Cầu

Xác định một số con sông chảy
theo hướng TB – ĐN và vòng
cung trên hình 1. Giải thích.

- Hướng TB – ĐN: sông
Hồng, sông Đà, sông Mã,
sông Cả, sông Hậu,…
- Hướng vòng cung: sông
Cầu, sông Thương, sông
Gâm,…
- Nguyên nhân: hướng
nghiêng TB- ĐN và vòng cung
của địa hình ảnh hưởng đến
hướng chảy sông ngòi.

Sông Thương
Sông Đà
Sông Mã
Sông Cả

Sông Hậu

BÀI 3

1

ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỊA HÌNH ĐỐI VỚI SỰ PHÂN
HÓA LÃNH THỔ TỰ NHIÊN

b. Đối với sông ngòi và đất
Quan sát các hình ảnh và
kênh chữ SGK, cho biết độ
dốc địa hình ảnh hưởng đến
tốc độ dòng chảy như thế
nào? Cho ví dụ.

Sông Đà

- Ở vùng núi sông thường
chảy nhanh (ví dụ: sông Đà).
- Ở vùng đồng bằng sông
chảy chậm và điều hòa (ví
dụ: sông Hậu).
Sông Hậu

BÀI 3

1

ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỊA HÌNH ĐỐI VỚI SỰ PHÂN
HÓA LÃNH THỔ TỰ NHIÊN

b. Đối với sông ngòi và đất
Quan sát bản đồ, kể tên các
loại đất ở khu vực đồi núi và
đồng bằng của nước ta.
- Ở khu vực đồi núi: đất
feralit trên đá badan, đất
feralit trên đá vôi và trên các
loại đá khác.
- Ở khu vực đồng bằng: đất
phù sa sông, đất phèn, đất
mặn, đất cát biển, đất xám
trên phù sa cổ.

Đất feralit trên đá badan
Đất cát biển

Đất phù
sa sông

Đất cát biển

BÀI 3

1

ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỊA HÌNH ĐỐI VỚI SỰ PHÂN
HÓA LÃNH THỔ TỰ NHIÊN

b. Đối với sông ngòi và đất

- Đối với sông ngòi:
+ Hướng nghiêng địa hình ảnh hưởng đến
hướng chảy sông ngòi: theo 2 hướng chính là
TB- ĐN và vòng cung.
+ Độ dốc ảnh hưởng đến tốc độ dòng chảy: ở
vùng núi sông thường chảy nhanh, vùng đồng
bằng sông chảy chậm và điều hòa.
- Đối với đất: khu vực đồi núi chủ yếu là đất
feralit, khu vực đồng bằng là đất phù sa.

BÀI 3

2

ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỊA HÌNH ĐỐI VỚI
KHAI THÁC KINH TẾ

HOẠT ĐỘNG NHÓM
Thời gian: 5 phút
NHIỆM VỤ
* NHÓM 1, 2: Quan sát các hình ảnh và kênh chữ SGK, nêu
những thuận lợi và khó khăn của địa hình đồi núi đối với khai
thác kinh tế. Cho ví dụ.
* NHÓM 3, 4: Quan sát các hình ảnh và kênh chữ SGK, nêu
những thuận lợi và khó khăn của địa hình đồng bằng đối với
khai thác kinh tế. Cho ví dụ.
* NHÓM 5, 6: Quan sát các hình ảnh và kênh chữ SGK, nêu
những thuận lợi và khó khăn của địa hình bờ biển đối với khai
thác kinh tế. Cho ví dụ.

BÀI 3

2

ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỊA HÌNH ĐỐI VỚI
KHAI THÁC KINH TẾ

Trồng cà phê ở Tây Nguyên

Lũ quét ở Tây Bắc

Chăn nuôi bò sữa ở Tây Bắc

Sạt lở đất ở Tây Nguyên

BÀI 3

2

ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỊA HÌNH ĐỐI VỚI
KHAI THÁC KINH TẾ

Trồng lúa ở ĐB. Sông Hồng

Ngập lụt ở ĐB. Sông Hồng

Trồng cây ăn quả ở ĐB. Sông Cửu
Long

Hạn hán ở ĐB. Sông Cửu Long

BÀI 3

2

ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỊA HÌNH ĐỐI VỚI
KHAI THÁC KINH TẾ

Du lịch biển Nha Trang

Bão đổ bộ vào Đà Nẵng

Cảng Hải Phòng

Sạt lở bờ biển ở Bình Thuận

BÀI 3

2

ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỊA HÌNH ĐỐI VỚI
KHAI THÁC KINH TẾ

Trồng cà phê ở Tây Nguyên

Lũ quét ở Tây Bắc

Chăn nuôi bò sữa ở Tây Bắc

Sạt lở đất ở Tây Nguyên

BÀI 3

2

ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỊA HÌNH ĐỐI VỚI
KHAI THÁC KINH TẾ

- Thuận lợi:
+ Hình thành các vùng chuyên canh cây công nghiệp, cây
ăn quả, chăn nuôi gia súc lớn và lâm nghiệp.
+ Phát triển thủy điện, khai thác và chế biến khoáng sản.

1

Khó khăn: địa hình bị chia cắt gây hạn chế trong việc
xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển giao thông và hay
xảy ra thiên tai: lũ quét, sạt lở đất…

- Ví dụ:
+ Thuận lợi: trồng cà phê ở Tây Nguyên, chăn nuôi bò s ữa
ở Tây Bắc.
+ Khó khăn: lũ quét ở Tây Bắc, sạt lở đất ở Tây Nguyên.

BÀI 3

2

ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỊA HÌNH ĐỐI VỚI
KHAI THÁC KINH TẾ

a. Đối với địa hình đồi núi

- Thuận lợi:
+ Hình thành các vùng chuyên canh cây
công nghiệp, cây ăn quả, chăn nuôi gia
súc lớn và lâm nghiệp.
+ Phát triển thủy điện, khai thác và
chế biến khoáng sản.
- Khó khăn: địa hình bị chia cắt, thiên
tai: lũ quét, sạt lở đất…

BÀI 3

2

ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỊA HÌNH ĐỐI VỚI
KHAI THÁC KINH TẾ

Trồng lúa ở ĐB. Sông Hồng

Ngập lụt ở ĐB. Sông Hồng

Trồng cây ăn quả ở ĐB. Sông Cửu
Long

Hạn hán ở ĐB. Sông Cửu Long

BÀI 3

2

ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỊA HÌNH ĐỐI VỚI
KHAI THÁC KINH TẾ

Thuận lợi: đất phì nhiêu ở đồng bằng là vùng sản xuất
lương thực, thực phẩm, cây ăn quả; phát triển thủy sản.

3

Khó khăn: thiên tai: bão, lụt, hạn hán…

- Ví dụ:
+ Thuận lợi: trồng lúa ở ĐB. Sông Hồng, trồng cây ăn quả
như chôm chôm, xoài, sầu riêng… ở ĐB. Sông Cửu Long.
+ Khó khăn: ngập lụt ở ĐB. Sông Hồng, hạn hán, xâm
nhập mặn ở ĐB. Sông Cửu Long.

BÀI 3

2

ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỊA HÌNH ĐỐI VỚI
KHAI THÁC KINH TẾ

b. Đối với địa hình đồng bằng

- Thuận lợi: đất phì nhiêu ở đồng
bằng là vùng sản xuất lương thực,
thực phẩm, cây ăn quả; phát triển
thủy sản.
- Khó khăn: thiên tai bão, lụt, hạn
hán…

BÀI 3

2

ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỊA HÌNH ĐỐI VỚI
KHAI THÁC KINH TẾ

Du lịch biển Nha Trang

Bão đổ bộ vào Đà Nẵng

Cảng Hải Phòng

Sạt lở bờ biển ở Bình Thuận

BÀI 3

2

ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỊA HÌNH ĐỐI VỚI
KHAI THÁC KINH TẾ

Thuận lợi: Phát triển du lịch biển, nuôi trồng hải sản,
xây dựng cảng biển đặc biệt là cảng nước sâu.

5

Khó khăn: thiên tai: bão, một số đoạn bờ biển bị mài
mòn, sạt lở...
- Ví dụ:
+ Thuận lợi: phát triển du lịch biển Nha Trang, phát triên
giao thông vận tải biển: cảng Hải Phòng.
+ Khó khăn: bão đổ bộ vào Đà Nẵng, sạt lở bờ biển ở
Bình Thuận.

BÀI 3

2

ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỊA HÌNH ĐỐI VỚI
KHAI THÁC KINH TẾ

c. Đối với địa hình bờ biển

- Thuận lợi: Phát triển du lịch biển,
nuôi trồng hải sản, xây dựng cảng biển
đặc biệt là cảng nước sâu.
- Khó khăn: bão, một số đoạn bờ biển
bị mài mòn, sạt lở...

BÀI 2

3 LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

a. Luyện tập
Dựa vào kiến thức đã học, hãy vẽ sơ đồ thể hiện ảnh hưởng
của địa hình đối với khí hậu và sinh vật hoặc đối với sông ngòi
và đất của nước ta.

BÀI 3

3 LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

a. Luyện tập
Dựa vào các hình ảnh và kiến thức đã học, hãy lấy một số ví dụ
cụ thể về ảnh hưởng của địa hình đối với sự phát triển một
ngành kinh tế ở nước ta.
ĐỐI VỚI NGÀNH NÔNG NGHIỆP
- Địa hình miền núi
+ Thuận lợi: trồng cà phê ở Tây Nguyên, chăn nuôi bò sữa ở Tây
Bắc.
+ Khó khăn: lũ quét ở Tây Bắc, sạt lở đất ở Tây Nguyên.
- Địa hình đồng bằng:
+ Thuận lợi: trồng lúa ở ĐB. Sông Hồng, trồng cây ăn quả như
chôm chôm, xoài, sầu riêng… ở ĐB. Sông Cửu Long.
+ Khó khăn: ngập lụt ở ĐB. Sông Hồng, hạn hán, xâm nhập mặn
ở ĐB. Sông Cửu Long.

BÀI 3

3 LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

b. Vận dụng
Địa phương em có dạng địa hình nào? Hoạt động kinh tế chủ
yếu ở đây là gì?
- TPHCM thuộc dạng địa hình đồng bằng.
- Các hoạt động kinh tế ở TPHCM:
+ Sản xuất nông nghiệp: trồng lúa, cây ăn
quả, nuôi trồng thủy sản, chăn nuôi bò, lợn,
gia cầm...
+ Sản xuất công nghiệp: cơ khí, điện tử,
đóng tàu, chế biến lương thực thực phẩm,
sản xuất hàng tiêu dùng, dệt may,...
+ Các hoạt động giao thông vận tải, thương
mại, du lịch,…
+ Khó khăn: đia hình thấp nên dễ bị ngập
lụt vào mùa mưa và thủy triều dâng ảnh
hưởng các hoạt động kinh tế.