GIỚI THIỆU BÀI MỚI:
Tiết 167-168:

TỔNG KẾT VĂN HỌC

Tiết 1: PHẦN A

NHÌN CHUNG VỀ NỀN VĂN HỌC VIỆT NAM
I. Các bộ phận hợp thành nền văn học
Việt Nam:
1/Văn học dân gian:
*Khái niệm: Văn học dân gian định hình từ
xa xưa, là sản phẩm của các tầng lớp bình
dân, được lưu truyền bằng miệng.
-Về thể loại: Tuyền thuyết, cổ tích, ngụ
ngôn,…
-Về nội dung: Tố cáo xã hội cũ, ca ngợi nhân
nghĩa, đạo lý, tình yêu quê hương, đất nước.

Qua chương trình đã
học em hãy cho biết:
VHVN được hình thành
từ những bộ phận nào?

2/ Văn học viết:
- Văn học viết xuất hiện từ thế kỷ
X.
- Được hình thành từ các bộ phận
chữ Hán, chữ nôm và chữ Quốc
ngữ.
- Văn học chữ Hán xuất hiện từ
TK X đến hết TK XIX.
- Văn học chữ nôm ra đời từ TK
XVIII đến cuối TK XIX.
- Văn học viết bằng chữ Quốc ngữ
xuất hiện từ TK XVII và được phổ
biến rộng rãi đến ngày nay.

Văn học viết được
xuất hiện từ khi nào,
và được sáng tác
bằng loại chữ nào?

• II.Tiến trình lịch sử
•
•
•
•

VHVN:
Văn học viết VN chia
làm 3 thời kỳ lớn:
- Từ TKX đến hết TK
XIX>
- Từ đầu TK XX đến
năm 1945.
- Từ sau Cách mạng
tháng Tám năm 1945
đến nay.

• Lịch sử văn học viếtVN
từ từ TKX đến
nay(2005) được chia
làm mấy thời kỳ lớn?

• III.Mấy nét đặc sắc nổi • Văn học VN có những
•
•
•
•

bật của VHVN:
1/Nội dung tư tưởng
gồm:
+Tinh thần yêu nước.
+Ý thức cộng đồng
+Tinh thần nhân đạo
và tinh thần lạc quan.

đặc sắc nào?

• 2/Về nghệ thuật:

được
kết tinh trong những tác
phẩm có quy mô không
lớn nhưng dung dị và có
vẻ đẹp hài hòa.

• *GHI NHỚ: (Sgk
trang 194)

• IV. Luyện tập:
• Hãy thống kê các tác

phẩm VHVN từ TK X đến
1945.

• Văn học viết VN có
những nét đặc sắc
nào?

• Qua tìm hiểu trên em
hãy khái quát về văn
học viết VN từ TK X
đến nay?

• Hướng dẫn HS về nhà
thống kê: Vị trí, đặc
điểm, tính chất, thể
loại, giá trị nội dung,
nghệ thuật

CỦNG CỐ:

Nội dung cần chú ý:
- Bộ phận hợp thành nền VHVN.
- Lịch sử phát triển VHVN chia làm mấy thời kỳ.
- Những nét đặc sắc nổi bật của VHVN.

• Dặn dò HS về nhà chuẩn bị bài: SƠ LƯỢC VỀ
MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN HỌC.

Tiết 168:

SƠ LƯỢC MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN HỌC

• I. Phần mở đầu:
• Căn cứ chủ yếu vào:
• - Bất kỳ một tác phẩm văn học nào

đều tồn tại trong một dạng thức nhất
định.
• - Những đặc điểm hiện tượng đời
sống trong tác phẩm.
• - Cách thức tổ chức tác phẩm.
• - Ngôn ngữ của tác phẩm.

• Căn cứ vào đâu

mà người ta phân
chia ra các thể
loại văn học?

II.Sơ lược về một số thể loại Văn học:
• Em có thể phân loại và sắp xếp các thể loại văn học
dân gian?

• 1.Một số thể loại văn học dân gan:
• Bảng hệ thống
Trữ tình
dân gian

Ca dao
Dân ca

Tự sự dân gian

1. Thần thoại và truyền
thuyết
2. Cổ tích:
-Truyện cười, truyện ngụ
ngôn, truyện thơ, sử thi, vè

Sân khấu
dân gian

Nghị luận
dân gian

1. Chèo Tục ngữ
2. Tuồng Câu đố
3. Kịch
rối
4. Cải
lương…

II.Một số thể loại Văn học trung đại:
• Văn học trung đại trong chương trình Ngữ văn THCS

được học các thể loại nào?
• Bảng hệ thống
Trữ tình trung đại

Thơ:
- Đường luật: Thất
ngôn, ngũ ngôn; tứ
tuyệt, bát cú, trường
thiên, cổ phong,
ngâm(sau phút chia
li-Chinh phụ ngâm),
lục bát, song thất lục
bát, hát nói-ca trù.

Tự sự trung đại

+Tuyện ngắn chữ Hán
+ Tuyện truyền kỳ
+ Tiểu thuyết chương
hồi chữ Hán
+ Tuyện thơ Nôm
+ Ký sự (Thương kinh
ký sự)
+ Tùy bút (Vũ trung tùy
bút)

Nghị luận trung đại

+ Chiếu, (biểu)
+ Hịch
+ Cáo (đại cáo)
+ Luận (Luận về
phép học)

• III. Một số thể loại văn học
•
•

hiện đại:

Các thể loại chủ yếu:
- Thơ mới, Tuyện ngắn, Kịch
thơ, Các dạng nghị luận.

• - Gồm: Tự sự, trữ tình,
•

Kịch, thể loại tổng hợp.
Tự sự gồm: Tuyện ngắn,
truyện vừa, truyện dài, bút
ký, ký sự, phóng sự, du ký,
tùy bút, nhật ký.

• Em hãy nêu đặc

điểm của một số
thể loại văn học
hiện đại?

• Em hãy kể lại một

số thể loại văn học
hiện đại?

• Trữ tình gồm: Thơ mới, thơ tự do,
•
•

thơ văn xuôi, trường ca.
Kịch gồm: Kịch nói, chính kịch,bi
kịch, hài kịch.
Thể loại tổng hợp: Tuyện ký, truyện
thơ, kịch thơ.

• * GHI NHỚ: (Sgk)

• Bài tập về nhà:
• 1/ So sánh sự khác nhau về thể loại
giữa Hoàng Lê nhất thống chí và
Tuyện Kiều.

• Em hãy nhắc

lại một số của
văn học dân
gian, văn học
trung đại và
văn học hiện
đại?

2/ Các thể loại nghị luận hiện đại trong chương trình TLV
THCS được phân loại như thế nào? Vận dụng để xác định thể
loại văn bản nghị luận cụ thể cho các văn bản sau:
Tên bài, tên tác giả

+Tinh thần yêu nước
của ND ta (Hồ Chí
Minh)
+Đức tính giản dị của
Bác Hồ…

XH (về
tư tưởng
đạo lý)

XH (về
hiện tượng
đời sống

VH(tác
phẩm
trích
đoạn)

VH(bài
thơ,
đoạn
thơ)

(Dặn dò HS: chuẩn bị cho bài kiểm
tra tổng hợp cuối năm)
• XIN KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ GIÁO VÀ
CÁC EM HỌC SINH LỚP 9!