Phần I: SINH HỌC TẾ BÀO
CHƯƠNG I: THÀNH PHẦN HÓA HỌC CỦA TẾ BÀO
BÀI 4: KHÁI QUÁT TẾ BÀO
Giáo viên: Ths. Nguyễn Thị Thanh Hằng

YÊU CẦU CẦN ĐẠT
Tiết

01
Hoạt động 2.1. Tìm hiểu
học thuyết tế bào
Hoạt động 2.2. Tìm hiểu tế bào là đơn vị cấu
trúc và chức năng của cơ thể sống

4

Đơn vị cơ sở cấu tạo nên ngôi
nhà là gì?
Đơn vị cơ sở cấu tạo nên ngôi
nhà là viên gạch

Đơn vị cơ sở cấu tạo nên tổ ong là
gì?
Đơn vị cơ sở cấu tạo nên tổ ong là
mỗi khoang nhỏ.

TẾ BÀO LÀ GÌ?
1. ĐIỀN THÔNG TIN
CƠ THỂ

CƠ QUAN

HỆ CƠ QUAN

HỆ CƠ QUAN

MÔ

MÔ

CƠ QUAN

TẾ BÀO

TẾ BÀO

HỆ CƠ QUAN

Vi khuẩn

1/1000 mm

CƠ THỂ

TẾ BÀO

MÔ

CƠ QUAN

CƠ THỂ
CƠ THỂ

TRỨNG
CÁ

TÉP BƯỞI

+ Các khoang rỗng nhỏ cấu tạo nên vỏ bần
của cây sồi mà Robert Hooke phát hiện ra được
gọi là gì?

Robert Hooke (1635 – 1703)

+ Năm 1665, Robert Hooke sử dụng kính hiển vi quang
học để quan sát cấu tạo của vỏ cây bần gồm những khoang
nhỏ gọi là tế bào.

+ Dựa vào đâu mà Schleiden và
Schwann có thể đưa ra kết luận: “Mọi sinh
vật sống đều được cấu tạo từ tế bào và các
sản phẩm của tế bào.”?

Jacob Schleiden

+ Thông qua kết quả công trình nghiên cứu về sự tương
đồng về cấu tạo tế bào thực vật và tế bào động vật, nhà
thực vật học Matthias Schleiden (1838) và nhà vật học
Theodor Schwann (1839) đã đưa ra học thuyết tế bào với
nội dung: “Mọi sinh vật sống đều được cấu tạo từ tế bào và
các sản phẩm của tế bào.”

MỌI CƠ THỂ SINH VẬT
ĐỀU ĐƯỢC CẤU TẠO NÊN TỪ TẾ BÀO
VÀ CÁC SẢN PHẨM CỦA TẾ BÀO

LUẬT CHƠI

4

+ Nhóm 1, 2: Tranh về các cấp độ tổ chức của cơ
thể thực vật.

+ Nhóm 3, 4: Tranh về các cấp độ tổ chức của cơ
thể động vật.

QUÀ TẶNG TRONG Ô CỬA SỐ 1

Một điểm
10

Một tràng
pháo tay

Bộ tranh về các cấp độ tổ chức của cơ thể thực vật

tế bào
mô
cơ quan
Bộ tranh về các cấp độ tổ chức của cơ thể động vật

hệ cơ quan

cơ thể

THỰC VẬT

Tế bào rễ hành

Tế bào lông hút

Tế bào lá cây

TẾ BÀO ĐỘNG VẬT NGUYÊN SINH

Trùng roi xanh

Vi khuẩn

Cơ thể thực vật, cơ thể động vật được tạo ra từ đơn vị cơ
bản là tế bào.
Sự thay đổi này là do tế bào thực hiện trao đổi chất để
lớn lên, khi đạt kích thước nhất định tế bào thực hiện
phân chia tạo ra các tế bào con từ đó giúp cơ thể sinh vật
lớn lên.

III. Luyện tập
Tính thống nhất trong đa dạng
của sinh giới

Tất cả các sinh vật hiện tại đều
được tạo ra từ một tế bào đầu tiên

Sự ra đời của
học thuyết tế
bào có ý nghĩa
gì đối với
nghiên cứu Đặt nền tảng cho việc
Đặt nền tảng cho việc nghiên
sinh học?
cứu về cấu tạo và hoạt động
nghiên cứu về cấu tạo và
chức năng của cơ thể.

hoạt động chức năng của
tế bào

TẾ BÀO

TẾ BÀO THẦN KINH

TẾ BÀO LÔNG HÚT

VI KHUẨN E.Coli

TẾ BÀO HỒNG CẦU

Trong cơ thể của chúng ta có đa dạng các loại tế bào cả về
hình dạng kích thước và chức năng. Ví dụ: Tế bào bạch cầu
cầu → bảo vệ. Tế bào hồng cầu → vận chuyển oxi. Tế bào
thần kinh → dẫn truyền xung thần kinh.

IV. Vận dụng – mở rộng

Câu 1. Có ý kiến cho rằng: “Lịch sử nghiên cứu tế
bào gắn liền với lịch sử nghiên cứu và phát triển kính
hiển vi”.Ý kiến của em thế nào?
Câu 2. Hãy cho biết điểm khác nhau giữa một sinh
vật đơn bào và một tế bào trong cơ thể sinh vật đa bào

KÍCH THƯỚC CÁC BẬC
CẤU TRÚC CỦA THẾ GIỚI SỐNG
0,1 nm

1 nm

10 nm

100 nm

1 μm

10 μm

100 μm

1 mm

1 cm

0,1 m

1m

10 m

100 m

1 km

Mắt thường
Kính hiển vi quang học
Kính hiển vi điện tử

Tế bào động
vật và thực
vật

Virus

Nguyên
tử

Lục lạp

Lipit

Phân tử
Protein
nhỏ

Trứng
cá
Chim
ruồi

Vi
khuẩn

Người

Cây thông
Cá voi gỗ đỏ
xanh khổng lồ

V. CÂU HỎI ÔN TẬP, KIỂM
TRA ĐÁNH GIÁ
5.1. Phần tự luận.

Một bạn HS tiến hành quan sát hai mẫu
tiêu bản bằng kính hiển vi quang học, kết
quả quan sát như Hình 4.4.

Hãy quan sát hình và cho biết:
Câu 1: Mẫu vật nào trong các mẫu vật:
lát biểu mô ở động vật, một giọt nước
ao, một giọt máu người phù hợp với
mỗi tiêu bản bên. Giải thích.
Câu 2: Điểm giống và khác nhau của
hai tiêu bản bên.

5.2. Phần trắc nghiệm.

CON SỐ MAY MẮN

2

1

4

3

Câu 1. Đơn vị cấu trúc và chức năng của cơ thể
người là gì?
A. Tế bào.
B. Mô.
C. Cơ quan.
D. Hệ cơ quan.

Câu 2. Trong các cấp tổ chức cơ bản của
thế giới sống, cấp tổ chức nào là cơ bản
nhất?
A. Cơ thể.
B. Quần thể.
C. Tế bào.

D. Quần xã.

XIN CHÚC MỪNG

Câu 3. Có bao nhiêu nhận định sau đây dúng khi nói về tế
bào?
1. Tế bào chỉ được sinh ra bằng cách phân chia tế bào.
2. Tế bào là nơi diễn ra mọi hoạt động sống.
3. Tế bào là đơn vị cấu tạo cơ bản của cơ thể sống.
4. Tế bào có khả năng trao đổi chất theo phương thức đồng hóa
và dị hóa.
5. Tế bào có một hình thức phân chia duy nhất là nguyên phân.
A. 4.
B. 3.
C. 2.
D. 5.

THANKYOU !