KIỂM TRA BÀI CŨ
1. a. Vì sao cacbon là yếu tố dinh dưỡng quan trọng nhất đối với sinh trưởng của vi sinh vật?
b. Dựa vào nguồn cacbon vi sinh vật thu nhận, vi sinh vật được chia thành những nhóm nào? Đặc điểm của chúng?
2. Vì sao có thể dùng vi khuẩn E.coli triptôphan âm để kiểm tra thực phẩm có triptôphan hay không?
ĐÁP ÁN
1. a. Vì cacbon là bộ khung cấu trúc của tất cả các chất hữu cơ tạo nên tế bào nên cacbon là yếu tố dinh dưỡng quan trọng nhất đối với sinh trưởng của vi sinh vật.
ĐÁP ÁN
1. b. Dựa vào nguồn cacbon thu nhận, vi sinh vật được chia thành hai nhóm:
- Vi sinh vật tự dưỡng: thu nhận cacbon từ CO2
- Vi sinh vật dị dưỡng: thu nhận cacbon từ chất hữu cơ.
ĐÁP ÁN
2. Nuôi vi khuẩn E.coli triptôphan âm trên mẫu thực phẩm cần kiểm tra, nếu chúng sinh trưởng được chứng tỏ thực phẩm đó có triptôphan.
Khi nuôi nấm men để lấy sinh khối, sau khi cấy vào môi trường đầy đủ chất dinh dưỡng, còn cần điều kiện gì để chúng sinh trưởng tối ưu?
BÀI 41
ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC YẾU TỐ
VẬT LÍ ĐẾN SINH TRƯỞNG
CỦA VI SINH VẬT
I. Nhiệt độ
II. pH.
III. Độ ẩm.
IV. Bức xạ.
I. Nhiệt độ
Tốc độ sinh trưởng của vi sinh vật
Nhiệt độ
Nêu ảnh hưởng của nhiệt độ đến sinh trưởng của vi sinh vật?
I. Nhiệt độ
Vì sao nhiệt độ ảnh hưởng đến tốc độ sinh trưởng của vi sinh vật?
I. Nhiệt độ
Nhiệt độ ảnh hưởng đến các phản ứng hoá học, sinh hóa học trong tế bào
→ ảnh hưởng đến tốc độ sinh trưởng của vi sinh vật.
I. Nhiệt độ
Tốc độ sinh trưởng của vi sinh vật
Nhiệt độ
Giá trị nhiệt độ tại điểm a là gì?
a
b
Giá trị nhiệt độ tại điểm b là gì?
Cực tiểu
Cực đại
I. Nhiệt độ
Tốc độ sinh trưởng của vi sinh vật
Nhiệt độ
c
c: Khoảng thuận lợi
Thế nào là khoảng nhiệt độ thuận lợi?
I. Nhiệt độ
4 nhóm
Ưa lạnh
Ưa ấm
Ưa nhiệt
Ưa siêu nhiệt
I. Nhiệt độ
▼ Dựa vào phạm vi nhiệt độ sinh trưởng ở hình dưới đây, hãy điền tên các nhóm vi sinh vật vào ô trống.
I. Nhiệt độ
0
10
20
40
30
60
50
90
70
80
100
110
N1
N2
N3
N4
Ưa lạnh
Ưa ấm
Ưa nhiệt
Ưa siêu nhiệt
0C
I. Nhiệt độ
Hãy điền thông tin thích hợp vào bảng sau:
I. Nhiệt độ
I. Nhiệt độ
I. Nhiệt độ
Bắc cực
Nam cực
I. Nhiệt độ
Một số vi sinh vật ưa ấm
Vi khuẩn lao trong phổi người
I. Nhiệt độ
Một số vi sinh vật ưa ấm
Vi khuẩn tả
I. Nhiệt độ
Một số vi sinh vật ưa ấm
I. Nhiệt độ
Vi khuẩn ưa nhiệt
I. Nhiệt độ
Hồ nước nóng Grand Prismatic tại Vườn quốc gia Yellowstone
I. Nhiệt độ
Vì đa số vi sinh vật gây hư hỏng thức ăn thuộc nhóm ưa ấm nên không sinh trưởng được trong tủ lạnh.
I. Nhiệt độ
Vi sinh vật gây bệnh cho người thuộc nhóm ưa ấm nên việc nấu chín thức ăn, đun sôi nước uống là để giết chết vi sinh vật gây bệnh, bảo vệ sức khỏe.
II. pH
Độ pH ảnh hưởng đến tính thấm qua màng, hoạt động chuyển hóa vật chất trong tế bào, hoạt tính enzim, sự hình thành ATP,…
II. pH
3 nhóm
Ưa axit
Ưa trung tính
Ưa kiềm
II. pH
Hãy điền thông tin thích hợp vào bảng sau:
II. pH
II. pH
▼ Hãy nêu một số vi khuẩn ưa axit thường gặp trong thức ăn hằng ngày?
II. pH
Vi sinh vật ưa axit
(Vi khuẩn lactic)
II. pH
Thực phẩm lên men lactic
II. pH
Thực phẩm lên men lactic
II. pH
Thực phẩm lên men lactic
II. pH
Thực phẩm lên men lactic
II. pH
Thực phẩm lên men lactic
II. pH
Các vi khuẩn gây bệnh thuộc nhóm ưa trung tính nên không sống được trong môi trường axit.
II. pH
Vi sinh vật ưa trung tính
(Động vật nguyên sinh)
II. pH
▼ Trong tự nhiên, nhiều vi khuẩn ưa trung tính tạo ra các chất thải có tính axit hoặc kiềm, vậy mà chúng vẫn sinh trưởng bình thường trong môi trường đó.
Hãy giải thích tại sao?
II. pH
Vì chúng có khả năng điều chỉnh pH nội bào bằng cách tích lũy hoặc không tích lũy ion H+:
- Để tăng pH nội bào chúng tích lũy ion H+.
- Để giảm pH nội bào chúng không tích lũy ion H+.
II. pH
▼ Công nghiệp xà phòng bột và chất tẩy rửa sử dụng một số enzim vi sinh vật.
Các enzim này phải có đặc tính gì? Vì sao?
II. pH
Các enzim trong xà phòng phải có tính ưa kiềm, vì xà phòng có tính kiềm.
III. Độ ẩm
III. Độ ẩm
Vai trò của nước đối với sinh trưởng của vi sinh vật:
- Hòa tan chất dinh dưỡng.
- Môi trường phản ứng của enzim.
- Tham gia phản ứng sinh hóa.
III. Độ ẩm
+ Vi khuẩn đòi hỏi độ ẩm cao.
+ Nấm men đòi hỏi độ ẩm thấp hơn.
+ Nấm sợi có thể sống trong môi trường độ ẩm thấp.
III. Độ ẩm
Cho biết hậu quả nếu vi sinh vật sinh trưởng trong điều kiện môi trường:
- Nhược trương.
- Ưu trương.
III. Độ ẩm
- Nếu vi sinh vật sinh trưởng trong môi trường nhược trương → nước bên ngoài sẽ xâm nhập vào tế bào.
- Nếu vi sinh vật sinh trưởng trong môi trường ưu trương → co nguyên sinh → kìm hãm sinh trưởng.
III. Độ ẩm
▼ Khi sinh trưởng trong môi trường nhược trương, tế bào vi khuẩn có thể bị vỡ hay không? Tại sao?
Không, vì tế bào vi khuẩn có thành bảo vệ.
III. Độ ẩm
III. Độ ẩm
Các vi khuẩn ưa mặn (sống ở môi trường ưu trương), chúng cân bằng áp suất thẩm thấu bằng cách tích lũy K+, axit amin, glixêrin, mannitol.
III. Độ ẩm
- Một số nấm men và nấm mốc thuộc nhóm ưa thẩm thấu.
- Chúng có thể sinh trưởng trên môi trường có nồng độ đường cao.
III. Độ ẩm
Vì vi khuẩn thuộc nhóm ưa độ ẩm cao.
III. Độ ẩm
Các cách bảo quản thức ăn:
- Sấy khô.
- Muối mặn.
- Làm mứt.
III. Độ ẩm
III. Độ ẩm
III. Độ ẩm
III. Độ ẩm
III. Độ ẩm
III. Độ ẩm
III. Độ ẩm
Mứt hoa hồng
IV. Bức xạ
IV. Bức xạ
* Bức xạ có hai loại: Bức xạ ion hóa và bức xạ không ion hóa.
* Đặc điểm:
- Bức xạ ion hóa: phá hủy ADN của vi sinh vật.
- Bức xạ không ion hóa: kìm hãm sự sao chép và phiên mã của vi sinh vật.
IV. Bức xạ
Gặp hôm trời nắng to, ai cũng muốn mang phơi một số đồ dùng (mùng, mền,…) cũng như thực phẩm (đậu nành, đậu xanh,…).
Việc phơi nắng có tác dụng gì?
IV. Bức xạ
Phơi nắng đồ dùng hay thực phẩm có tác dụng:
- Chống ẩm.
- Diệt vi sinh vật (đặc biệt là nấm mốc) nhờ bức xạ trong ánh sáng mặt trời.
Hãy ghép nội dung cột A và B sao cho hợp lí.






ĐÁP ÁN






Hướng dẫn về nhà
- Một lọ nhỏ nước ao tù.
(Có thể thêm gốc rạ cho vào lọ ngâm nước trước 1 tuần).
- Dung dịch: men tán nhỏ hòa với nước đường 10% trước 24 giờ.