CHÀO MỪNG CÁC EM HỌC
SINH ĐẾN VỚI BÀI HỌC MÔN
LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ LỚP 8

KHỞI ĐỘNG
Quan sát video clip, hãy cho biết video clip nói đến việc khai thác loại khoáng
sản nào? Loại khoáng sản này phân bố ở vùng nào của nước ta?

KHAI THÁC BÔ-XÍT Ở TÂY NGUYÊN

BÀI 4: ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA TÀI
NGUYÊN KHOÁNG SẢN , SỬ DỤNG
HỢP LÍ TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN

PHẦN ĐỊA LÍ

LỚP
8

BÀI 4.ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA TÀI NGUYÊN
KHOÁNG SẢN,SỬ DỤNG HỢP LÍ TÀI NGUYÊN
KHOÁNG SẢN
NỘI DUNG BÀI HỌC

1

ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN

2

SỬ DỤNG HỢP LÍ TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN

3- 4 LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

Khoáng sản
nước ta có
mấy đặc điểm
chung? Kể
tên?

Khoáng sản
nước ta có 3 đặc
điểm chung:
-Tài nguyên
khoáng sản nước
ta khá phong phú
và đa dạng
-Phần lớn các
mỏ có quy mô
trung bình và
nhỏ
-Khoáng sản
phân bố tương
đối rộng

BÀI 4: ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA TÀI NGUYÊN KHOÁNG
SẢN , SỬ DỤNG HỢP LÍ TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN
1. Đặc điểm chung của tài nguyên khoáng sản
a. Tài nguyên khoáng sản nước ta khá phong phú đa
dạng

Chứng minh khoáng sản nước ta khá phong phú và đa dạng. Kể tên

Chứng minh khoáng sản nước ta khá phong phú và đa dạng

- Có trên 5000 mỏ và
điểm quặng của hơn
60 loại khoáng sản
khác nhau.
- Một số loại khoáng
sản: dầu mỏ, khí tự
nhiên, than đá, than
bùn, sắt, mangan,
titan, vàng, đồng,
thiếc, bô-xit, apatit,
đá quý, đá vôi, sét,
cao lanh, nước
khoáng.

Quan sát hình 4.1 và kênh chữ tr109 SGK, em hãy cho
biết khoáng sản nước ta chia làm mấy nhóm? Tên
các khoáng sản của từng nhóm.
3 nhóm

Khoáng sản
năng lượng:
than đá, dầu
mỏ, khí tự
nhiên,….

Khoáng sản
kim loại: sắt,
đồng, bô-xit,
man-gan,
đất hiếm,...

Khoáng sản
phi kim loại:
a-pa-tit, đá
vôi, sét, cao
lanh,…

Khoáng sản
nước ta chia làm
3 nhóm:
- Khoáng sản
năng lượng (than
đá, dầu mỏ, khí
tự nhiên,…).
- Khoáng sản
kim loại (sắt,
đồng, bô-xit,
man-gan, đất
hiếm,..).
- Khoáng sản phi
kim loại (a-patit, đá vôi,...).

Khoáng sản năng lượng (than đá, dầu mỏ, khí tự nhiên,…).

Toàn cảnh hoạt động khai thác than tại vùng mỏ Quảng Ninh

Khoáng sản kim loại (sắt, đồng, bô-xit, man-gan, đất hiếm,..).

Sắt

Khoáng sản phi kim loại (a-pa-tit, đá vôi,...).

BÀI 4: ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA TÀI NGUYÊN KHOÁNG
SẢN, SỬ DỤNG HỢP LÍ TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN

1. Đặc điểm chung của tài nguyên khoáng sản:
a. Tài nguyên khoáng sản nước ta khá phong phú và đa
dạng:

- Nước ta đã xác định được trên 5.000 mỏ và điểm
quặng của hơn 60 loại khoáng sản khác nhau.
- Có đủ các nhóm khoáng sản, như: khoáng sản
năng lượng, khoáng sản kim loại và phi kim loại.
b. Phần lớn các mỏ có quy mô trung bình và nhỏ:

Quan sát các hình ảnh
và kênh chữ SGK, cho
biết phần lớn khoáng
sản nước ta có trữ
lượng như thế nào? Kể
tên các khoáng sản có
trữ lượng lớn ở nước ta.
- Phần lớn các mỏ
khoáng sản ở nước ta
có trữ lượng trung bình
và nhỏ.
- Một số loại khoáng
sản có trữ lượng lớn
như: than đá, dầu mỏ,
khí tự nhiên, sắt, bôxit,...

Than đá

Khí tự nhiên

Dầu mỏ

Sắt

Phần lớn
khoáng sản
nước ta có
trữ lượng
như thế nào?
Kể tên các
khoáng sản
có trữ lượng
lớn ở nước
ta.

- Phần lớn các
mỏ khoáng sản
ở nước ta có
trữ lượng vừa
và nhỏ.
- Một số loại
khoáng sản có
trữ lượng lớn
như: dầu mỏ,
bô-xit, đất
hiếm, titan,…

BÀI 4: ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA TÀI NGUYÊN KHOÁNG
SẢN, SỬ DỤNG HỢP LÍ TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN

1. Đặc điểm chung của tài nguyên khoáng sản:
b. Phần lớn các mỏ có quy mô trung bình và nhỏ:

- Phần lớn các mỏ khoáng sản ở nước ta có trữ
lượng trung bình và nhỏ.
- Một số loại khoáng sản có trữ lượng lớn như: dầu
mỏ, bô-xit, đất hiếm, titan,…
c. Khoáng sản phân bố tương đối rộng:

Khoáng sản
nước ta phân
bố như thế
nào? Xác định
sự phân bố của
một số khoáng
sản có trữ
lượng lớn ở
nước ta.

- Khoáng sản ở nước ta
phân bố tương đối rộng
khắp trong cả nước.
- Các khoáng sản có trữ
lượng lớn phân bố tập
trung ở một số khu vực.
HS xác định:
- Dầu mỏ và khí tự nhiên ở
vùng thềm lục địa.
- Than đá ở vùng Đông
Bắc.
- Than nâu ở đồng bằng
sông Hồng.
- Titan ở vùng Duyên hải
miền Trung.
- Bô-xit ở Tây Nguyên.

BÀI 4: ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA TÀI NGUYÊN KHOÁNG
SẢN, SỬ DỤNG HỢP LÍ TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN

1. Đặc điểm chung của tài nguyên khoáng sản:
b. Phần lớn các mỏ có quy mô trung bình và nhỏ:
c. Khoáng sản phân bố tương đối rộng:
- Khoáng sản ở nước ta phân bố tương đối rộng khắp
trong cả nước.
- Các khoáng sản có trữ lượng lớn phân bố tập trung ở
một số khu vực.

Giải thích khoáng sản nước ta lại phong phú, đa dạng và phân bố
tương đối rộng

- Lịch sử phát triển
địa chất lâu dài và
phức tạp qua 3 giai
đoạn: Tiền Cambri,
Cổ kiến tạo và Tân
kiến tạo.
- Vị trí địa lí nước ta
nằm ở nơi giao nhau
giữa 2 vành đai sinh
khoáng lớn là Thái
Bình Dương và Địa
Trung Hải.

Việt Nam có
lịch sử địa
chất kiến tạo
rất lâu dài,
phức tạp.
Mỗi chu kì
kiến tạo
sản sinh
một hệ khoáng
sản đặc trưng.

1. Đặc điểm chung của tài nguyên khoáng sản:

- Cơ cấu: Khoáng sản nước ta khá phong phú và
đa dạng: hơn 60 loại khoáng sản khác nhau như
khoáng sản: năng lượng, kim loại, phi kim loại.
- Quy mô: phần lớn các mỏ khoáng sản ở nước
ta có trữ lượng trung bình và nhỏ.
- Phân bố: Khoáng sản nước ta phân bố ở nhiều
nơi, nhưng tập trung chủ yếu ở miền Bắc, miền
Trung và Tây Nguyên.

Khai thác than ở Quảng Ninh

Khai thác dầu khí ở thềm lục địa

Khai thác sắt ở Thái Nguyên

Khai thác A-pa-tít ở Lào Cai

BÀI 4: ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN,
SỬ DỤNG HỢP LÍ TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN
1. Đặc điểm chung của tài nguyên khoáng sản:
a. Tài nguyên khoáng sản nước ta khá phong phú và đa dạng:
b. Phần lớn các mỏ có quy mô trung bình và nhỏ:
c. Khoáng sản phân bố tương đối rộng:
2. Sử dụng hợp lí tài nguyên khoáng sản:

Hệ lụy từ cấp phép khai thác khoáng sản ồ ạt
Video nói về
nội dung gì?
- Hiện trạng
- Nguyên
nhân
- Hậu quả
- Biện pháp

Hiện trạng
- Ô nhiễm
môi trường
từ khai thác
khoáng sản.
- Hàng
trăm mỏ
khai thác
khoáng sản
ở Hòa Bình.

Nguyên nhân
- Cấp giấy phép
khai thác ồ ạt.
- Các mỏ không
chấp hành quy
định.
- Chưa đảm bảo
khoảng cách an
toàn tối thiểu.
- Chưa thực hiện
biện pháp bảo vệ
môi trường.
- Hoạt động quá giờ
quy định.

Hậu quả
- Người dân
sống chung với
khói bụi, nứt
nhà và tiếng
ồn.
- Ảnh hưởng
đến sức khỏe
(bụi đá ảnh
hưởng đến
phổi,…).

Biện pháp
- Kiểm tra, giám
sát.
- Hạn chế cấp mìn
nổ.
- Xem xét không
cấp phép mỏ khai
thác đá làm VLXD
thông thường.
- Chấm dứt hoạt
động, thu hồi các
mỏ trái quy định,
không hiệu quả.
- Thu hẹp phạm vi
hoạt động các mỏ.

NÊU HIỆN TRẠNG VÀ BIỆN PHÁP SỬ DỤNG HỢP LÍ
TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN

HIỆN TRẠNG VÀ BIỆN PHÁP SỬ DỤNG HỢP LÍ TÀI NGUYÊN
KHOÁNG SẢN
HIỆN TRẠNG

- Khoáng sản có vai trò quan trọng.
- Nhiều loại chưa được thăm dò, đánh
giá đầy đủ tiềm năng và giá trị.
- Khai thác quá mức, sử dụng chưa hợp
lí.
- Công nghệ lạc hậu gây lãng phí tài
nguyên, ô nhiễm và hủy hoại môi
trường.

BIỆN PHÁP
- Thực hiện nghiêm luật khoáng sản.
- Quản lí chặt chẽ.
- Tăng cường trách nhiệm của các tổ
chức và cá nhân.
- Áp dụng công nghệ tiên tiến.
- Tìm nguồn vật liệu thay thế.
- Sử dụng năng lượng tái tạo.

Bình gốm làm bằng đá vôi

Sạt lở sông Hậu do khai thác

Khai thác Bô-xít trái phép ở Tây Nguyên

BÀI 4: ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN,
SỬ DỤNG HỢP LÍ TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN
1. Đặc điểm chung của tài nguyên khoáng sản:
2. Sử dụng hợp lí tài nguyên khoáng sản:
a. Hiện trạng khai thác và sử dụng tài nguyên khoáng sản:

- Nhiều loại tài nguyên khoáng sản nước ta vẫn chưa
được thăm dò, đánh giá đầy đủ tiềm năng và giá trị.
- Một số loại tài nguyên chưa được khai thác và sử
dụng hiệu quả, vẫn còn tình trạng khai thác quá mức.
- Công nghệ khai thác một số khoáng sản chưa tiên
tiến, gây lãng phí tài nguyên.

BÀI 4: ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN,
SỬ DỤNG HỢP LÍ TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN
1. Đặc điểm chung của tài nguyên khoáng sản:
2. Sử dụng hợp lí tài nguyên khoáng sản:

b. Biện pháp sử dụng hợp lí tài nguyên khoáng sản:

- Thực hiện nghiêm Luật Khoáng sản Việt
Nam.
- Áp dụng các biện pháp quản lí chặt chẽ,tăng
cường trách nhiệm của các tổ chức và cá nhân.
- Áp dụng các biện pháp công nghệ tiên tiến,
tăng cường nghiên cứu, sử dụng các nguồn vật
liệu thay thế.
 

Việt Nam có tiềm năng năng
lượng tái tạo phong phú:
+ Năng lượng mặt trời: tổng số giờ
nắng cao (>2.500 giờ/năm), tổng lượng
bức xạ trung bình hàng năm khoảng
230-250 kcal/cm2 theo hướng tăng dần
về phía Nam.
+ Tiềm năng điện gió: hơn 39% tổng
diện tích của nước ta có tốc độ gió
trung bình hàng năm ở độ cao 65m lớn
hơn 6m/s, tương đương với tổng công
suất 512 GW. Đặc biệt, hơn 8% diện
tích có tốc độ gió ở độ cao 65m đạt trên
7-8m/s, có thể tạo ra hơn 110 GW.
+ Điện sinh khối, địa nhiệt cũng là
những nguồn năng lượng tái tạo có thể
khai thác tốt tại Việt Nam.

Tiềm năng phát triển năng
lượng tái tạo tại Việt Nam

Một doanh nghiệp sử dụng năng lượng
sạch cho hoạt động sản xuất – hệ thống
điện mặt trời do Vũ Phong thi công lắp đặt

LUẬT KHOÁNG SẢN VIỆT NAM
Điều 8. Những hành vi bị cấm
1. Lợi dụng hoạt động khoáng sản xâm phạm
lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp
của tổ chức, cá nhân.
2. Lợi dụng thăm dò để khai thác khoáng sản.
3. Thực hiện điều tra cơ bản địa chất về khoáng
sản, hoạt động khoáng sản khi chưa được cơ
quan quản lý nhà nước có thẩm quyền cho
phép.
4. Cản trở trái pháp luật hoạt động điều tra cơ
bản địa chất về khoáng sản, hoạt động khoáng
sản.
5. Cung cấp trái pháp luật thông tin về khoáng
sản thuộc bí mật nhà nước.
6. Cố ý hủy hoại mẫu vật địa chất, khoáng sản
có giá trị hoặc quý hiếm.
7. Các hành vi khác theo quy định của pháp

LUYỆN TẬP

Hoàn thành sơ đồ thể hiện các đặc điểm chung về tài
nguyên khoáng sản Việt Nam theo gợi ý dưới đây:

VẬN DỤNG

Hãy sưu tầm thông tin để viết báo cáo ngắn về một loại
khoáng sản ở nước ta và chia sẻ với các bạn.
KHAI THÁC THAN ĐÁ Ở QUẢNG NINH
- Quảng Ninh hiện có trữ lượng than đá khoảng hơn 3 tỷ tấn, hầu hết
thuộc dòng an-tra-xít, tỷ lệ các-bon ổn định 80 - 90%; phần lớn tập
trung tại 3 khu vực: Hạ Long, Cẩm Phả và Uông Bí , Đông Triều; mỗi
năm cho phép khai thác khoảng 30 - 40 triệu tấn.
- Xác định được mục tiêu phát triển kinh tế bền vững, lâu dài, Quảng
Ninh đã từng bước lập kế hoạch cùng với Tập đoàn TKT đưa ra lộ
trình hợp lý để đóng cửa những mỏ than lộ thiên và chuyển hẳn sang
khai thác hầm lò. Việc làm này không gây tác động nhiều đến phát
triển kinh tế mà mở ra phương thức mới với phương châm chuyển
dịch phát triển kinh tế từ “nâu” sang “xanh”, hướng tới phát triển
những thành phố du lịch không còn khói, bụi.