Tác nhân gây bệnh:
Virut
Virut là gì?
Chương III: Virút và bệnh truyền nhiễm
BÀI 43: CÊu tróc c¸c lo¹i Virót
I. KHÁI NIỆM
1. Sự phát hiện ra virút
2. Khái niệm
II. HÌNH THÁI VÀ CẤU TẠO
1. Hình thái
2. Cấu tạo
III. PHÂN LOẠI VIRÚT
1. Virút ở người và động vật
2. Virút ở vi sinh vật
3. Virút ở thực vật
I. KHÁI NIỆM
 Nghiên cứu mục I SGK trang 143. Trình bày sơ lược phát hiện virút. Virút là gì? Có nhận xét gì về đặc điểm chung của virút?

1. Sự phát hiện ra virút
1892 D.I.Ivanopxki (Nga) phát hiện mầm độc gây bệnh khảm trên cây thuốc lá.
1898 mầm độc được gọi là virút.
2. Khái niệm
Virút là một dạng sống chưa có cấu tạo tế bào.
Virút gồm 2 phần chính:
+ Vỏ là prôtêin.
+ Lõi là axit nuclêic.
Kích thước rất nhỏ bé từ 10  100 nm.(nanômet)
Virút sống kí sinh bắt buộc trên tế bào vật chủ.
Ở ngoài tế bào vật chủ gọi là hạt virút = viron
BÀI 43: CÊu tróc c¸c lo¹i Virót
Như vậy virút có hình thái và cấu tạo như thế nào?
I. KHÁI NIỆM
II. HÌNH THÁI VÀ CẤU TẠO
1. Hình thái
Một số virút thường gặp
 Dựa vào hình thái, ta có thể phân chia virút thành những loại nào?
BÀI 43: CÊu tróc c¸c lo¹i Virót
1. Hình trụ xoắn
2. Hình khối
3. Dạng tổng hợp
Khối đa diện
Khối cầu
I. KHÁI NIỆM
II. HÌNH THÁI VÀ CẤU TẠO
1. Hình thái
Dựa vào hình thái, chia virút làm 3 loại:
BÀI 43: CÊu tróc c¸c lo¹i Virót
 Nghiên cứu thông tin SGK và hình 43 trang 143, 144, 145. Hoàn thành bảng sau:
BÀI 43: CÊu tróc c¸c lo¹i Virót
Bảng 43
- Đa diện
20 mặt
- ADN xoắn
kép
- Mỗi tam
giác đều
được cấu tạo
bởi capsome
- Không có
vỏ ngoài
- Dạng hình cầu
- 2 sợi ARNđơn
- Capsome
ghép với nhau
- Có vỏ ngoài
- Có gai glico prôtêin
- Đầu hình khối đa diện
- Đuôi hình trụ
- ADN xoắn kép
- Đầu do capsome hình tam giác ghép lại
- Không có
vỏ ngoài
- Dạng hình trụ
- ARN xoắn đơn
- Gồm nhiều
capsome
ghép đối
xứng nhau
thành vòng
xoắn.
- Không có
vỏ ngoài
BÀI 43: CÊu tróc c¸c lo¹i Virót
Bảng 43
 Phagơ T2 có cấu trúc như thế nào?
* Cấu trúc phagơ rất phức tạp có trụ đuôi, đĩa gốc, có gai, sợi lông đuôi dài chứa thụ thể để bám vào bề mặt tế bào chủ  để xâm nhập
BÀI 43: CÊu tróc c¸c lo¹i Virót
I. KHÁI NIỆM
II. HÌNH THÁI VÀ CẤU TẠO
1. Hình thái
2. Cấu tạo
BÀI 43: CÊu tróc c¸c lo¹i Virót
gồm 2 phần
Lõi( bộ gen): Axit Nuclêic
Vỏ (capsit): Prôtêin


a. Cấu tạo chung:
Phức hợp gồm axit nuclêic và prôtêin được gọi là:
Nuclêôcapsit
Bộ gen của virut có thể là ADN hoặc ARN,
1 sợi hoặc 2 sợi
Bộ gen của sinh vật nhân chuẩn luôn là ADN 2 sợi
Bộ gen của virut
Bộ gen của sinh vật nhân chuẩn
Bộ gen của virut có điểm gì sai khác so với so với
bộ gen của sinh vật nhân chuẩn?
- Vỏ capsit được cấu tạo từ những đơn vị nhỏ hơn là capsome.
Vỏ (capsit) của virut
Vỏ capsit của virut được cấu tạo như thế nào?
b. Các dạng cấu tạo
Dựa vào hình trên, hãy cho biết: Virut có thể có các dạng cấu tạo nào? Đặc điểm của các dạng cấu tạo đó?
.





.
Virut trần (virut đơn giản)
Virut có vỏ bọc (virut phức tạp)
virut chỉ có cấu tạo gồm lõi và vỏ capsit (giống cấu tạo chung)
có lớp vỏ bọc bao bên ngoài vỏ capsit, trên có gắn các gai glycôprôtêin
lớp lipit kép và prôtêin tương tự màng sinh chất? bảo vệ virut.
làm nhiệm vụ kháng nguyên, giúp virut bám trên bề mặt tế bào.
Vỏ ngoài của virut có bản chất là gì? Nó có tác dụng gì?
Gai glycôprôtêin có tác dụng gì ?
Virut có vỏ bọc
Với cấu tạo và hình thái như vậy, đặc điểm sống của virút sẽ như thế nào?
Thí nghiệm của Franken và Conrat
Vấn đề: Tại sao virut phân lập được không phải là virut chủng B?
Thí nghiệm này nói lên vai trò quyết định của thành phần nào? Axit nuclêic hay vỏ Prôtêin ?
Axit nuclêic có vai trò quyết định, quy định mọi đặc điểm của virut.
1957 Franken vµ Conrat đã tiến hành thí nghiệm: lấy axit nuclêic của chủng A trộn với prôtêin của chủng B  virút lai chủng vào cây  cây bệnh  phân lập cây bệnh  virút chủng A
Thí nghiệm của Franken và Conrat
Việc có thể tách riêng axit nuclêic ra khỏi vỏ Prôtêin thành hai chất riêng như là các hợp chất hoá học; khi trộn lẫn, chúng lại có thể tự lắp ghép trở lại thành hạt virut.
Điều đó cho thấy: khi ở ngoài tế bào chủ, chúng biểu hiện đặc tính như một thể vô sinh hay hữu sinh?
ở ngoài tế bào chủ, virut biểu hiện như một thể vô sinh.
Thí nghiệm của Franken và Conrat
Khi tồn tại trong tế bào chủ (nhiễm vào lá cây), biểu hiện của virut như thế nào?
Chúng biểu hiện như một thể hữu sinh, có thể nhân lên, tạo thế hệ virut mới có đầy đủ đặc điểm di truyền của virut ban đầu.
? Kết luận về đặc điểm sống của virut
ở ngoài tế bào chủ, virut biểu hiện như một thể vô sinh
Chỉ khi ở trong tế bào chủ, virut mới hoạt động như một thể sống.
? Kí sinh bắt buộc trong tế bào chủ
Qua thí nghiệm này, ta có thể kết luận gì về đặc điểm sống của virut khi chúng tồn tại bên trong hoặc bên ngoài tế bào?


Yêu cầu: Đọc phần III và cho biết. Căn cứ vào đâu để phân loại virút?
Dựa vào đặc điểm của vỏ prôtêin, lõi axit nuclêic, vật chủ .... Phổ biến nhất là căn cứ vào vật chủ người ta chia virút thành 3 nhóm:
Virút ở người và động vật: bộ gen là ADN hoặc ARN.
Virút ở vi sinh vật: hầu hết bộ gen là ADN một số ít có thể là ADN hoặc ARN mạch đơn hay mạch kép, dạng thẳng hoặc vòng.
Virút ở thực vật: hầu hết bộ gen là ARN
I. KHÁI NIỆM
II. HÌNH THÁI VÀ CẤU TẠO
1. Hình thái
III. PHÂN LOẠI VIRÚT
BÀI 43: CÊu tróc c¸c lo¹i Virót
Virut là một . vô cùng đơn giản, không có.
Chúng chỉ gồm 2 phần chính: vỏ là . và lõi là .
Virut sống . trong tế bào động vật, thực vật, vi sinh vật. được gọi là . hay .
Hệ gen của virut chỉ chứa 1 loại axit nuclêic là . hoặc ..
Bài tập củng cố
Từ những kiến thức đã học, em hãy hoàn thành bài tập sau đây bằng cách điền từ thích hợp vào chỗ trống.
Virut là một dạng sống vô cùng đơn giản, chưa có cấu tạo tế bào
Chúng chỉ gồm 2 phần chính: vỏ là .. và lõi là .... .
Virut sống ...... trong tế bào động vật, thực vật, vi sinh vật. được gọi là ... hay ...
Kích thước của chúng rất nhỏ, trung bình từ...
Bài tập củng cố
Virut là một dạng sống vô cùng đơn giản, chưa có cấu tạo tế bào
Chúng chỉ gồm 2 phần chính: vỏ là Prôtêin và lõi là Axit nuclêic .
Virut sống ....... trong tế bào động vật, thực vật, vi sinh vật. được gọi là ... hay ....
Kích thước của chúng rất nhỏ, trung bình từ....
Bài tập củng cố
Virut là một dạng sống vô cùng đơn giản, chưa có cấu tạo tế bào
Chúng chỉ gồm 2 phần chính: vỏ là Prôtêin và lõi là Axit nuclêic .
Virut sống ký sinh bắt buộc trong tế bào động vật, thực vật, vi sinh vật .
Hệ gen của virut chỉ chứa 1 loại axit nuclêic là .. hoặc ..
Bài tập củng cố
Virut là một dạng sống vô cùng đơn giản, chưa có cấu tạo tế bào
Chúng chỉ gồm 2 phần chính: vỏ là Prôtêin và lõi là Axit nuclêic .
Virut sống ký sinh bắt buộc trong tế bào động vật, thực vật, vi sinh vật .
Hệ gen của virut chỉ chứa 1 loại axit nuclêic là ADN hoặc ARN.
Bài tập củng cố
Bài tập về nhà
Làm các bài tập trong SGK
Đọc phần "em có biết"
Đọc trước bài 44: Sự nhân lên của Virut trong tế bào vật chủ