TRƯỜNG THPT CHUYÊN THĂNG LONG
NĂM HỌC 2010-2011

SINH HỌC LỚP 10 NC


GVBM: DTTH

Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi: Hệ sống có những đặc tính nào?
Phân biệt các cấp tổ chức chính của hệ sống?
Sự phân cấp đó thể hiện điều gì?
Trả lời:
+ Hệ sống có đặc tính:
Có tổ chức cao theo cấp bậc tương tác, sinh sản, chuyển hóa vật chất, sinh trưởng, cảm ứng và thích nghi với môi trường.
Hệ sống có tính đa dạng, thống nhất thể hiện trong mối quan hệ tương tác giữa các cấp tổ chức.
Các cấp tổ chức sống gồm Tế bào, cơ thể, quần thể- loài, quần xã, hệ sinh thái- sinh quyển sự phân cấp đó thể hiện các mức biến đổi tiến hóa , sự biến đổi về chất lượng của sự sống.
BÀI 2
GIỚI THIỆU CÁC GIỚI SINH VẬT
Nội dung bài
I. Các giới sinh vật
II. Các bậc phân loại trong mỗi giới
III. Đa dạng sinh vật
I. CÁC GIỚI SINH VẬT:
Khái niệm về giới sinh vật:
Giới (Regnum) :
Bao gồm những sinh vật có chung những đặc điểm nhất định.

Một số thông tin tham khảo
Việc phân chia sinh vật thành các giới tùy thuộc vào kiến thức hiểu biết qua các thời kì về khái niệm giới:
TK XVIII, dựa trên tiêu chí dễ quan sát về giải phẫu hình thái, các cơ quan bộ phận của cơ thể và tất cả sv được phân thành 2 giới TV và ĐV.
TK XIX, khi phát hiện ra vi khuẩn, nấm, nguyên sinh ĐV  xếp vi khuẩn, tảo và nấm vào giới TV, nguyên sinh ĐV vào giới ĐV.
TK XX, khi nghiên cứu sâu vào cấu tạo hiển vi và phương thức dinh dưỡng đã xếp sv thành 4 giới: Vi khuẩn (gồm vi khuẩn); Nấm; Thực vật (gồm tảo và thực vật); Động vật (gồm nguyên sinh ĐV và ĐV).
Từ năm 1969, người ta chia ra 5 giới …
2. Hệ thống 5 giới sinh vật (theo Whittaker và Margulis) TK XX:
Giới Khởi sinh (Monera): Vi khuẩn
Giới Nguyên sinh (Protista): ĐV nguyên sinh, tảo, nấm nhầy
Giới Nấm (Fungi)
Giới Thực vật (Plantae)
Giới Động vật (Animalia)
Bảng 2.1: Đặc điểm của sinh vật theo 5 giới
II. CÁC BẬC PHÂN LOẠI TRONG MỖI GIỚI
Dựa vào các tiêu chí về cấu tạo, dinh dưỡng, sinh sản để sắp xếp sinh vật vào bậc phân loại và đặt tên.
Sắp xếp theo bậc phân loại từ thấp đến cao: loài - chi (giống) - họ - bộ - lớp - ngành - giới.
Đọc tên loài nguyên tắc dùng tên kép (theo tiếng La tinh)
Tên thứ nhất là tên chi (viết hoa)
Tên thứ hai là tên loài (viết thường)
VD1: Bảng 2.2: Vị trí loài người trong hệ thống phân loại
VD2: Viết tên khoa học của hổ (biết hổ thuộc loài tigris, chi Felis), của sư tử (thuộc loài leo, chi Felis)?
Trả lời
Tên khoa học của hổ là Felis tigris.
Tên khoa học của sư tử là Felis leo.
III. ĐA DẠNG SINH VẬT
Sinh vật rất đa dạng nhưng thống nhất thể hiện ở sơ đồ tiến hóa, xuất hiện các dạng sống qua quá trình tiến hóa lịch sử của trái đất.
Đa dạng sinh vật thể hiện ở các cấp tổ chức và các bậc phân loại (thể hiện quá trình biến đối của sv thích nghi với môi trường sống) từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, gắn liền với lịch sử tiến hóa của Trái Đất.
Đa dạng sinh vật thể hiện rõ nhất là đa dạng loài:
Có khoảng 1,8 triệu loài, trong đó có khoảng:
100 nghìn loài nấm.
290 nghìn loài thực vật.
Trên 1 triệu loài động vật (theo N.A Campbell và J.B. Reece 2005).
Càng ngày, các nhà phân loại học càng phát hiện thêm nhiều loài mới và người ta ước tính có thể có đến 30 triệu loài sống trong sinh quyển.
Riêng ở Việt Nam, trong 10 năm gần đây các nhà sinh học đã phát hiện ra hàng chục loài mới.
Đa dạng sinh vật còn thể hiện ở đa dạng quần xã và đa dạng hệ sinh thái.
Mỗi một quần xã, một hệ sinh thái có đặc thù riêng trong quan hệ nội bộ sinh vật và quan hệ với môi trường.
Loài, quần xã, hệ sinh thái luôn biến đổi nhưng luôn giữ là hệ cân bằng tạo nên sự cần bằng trong toàn bộ sinh quyển.
Do con người khai thác quá mức, không có kế hoạch các nguồn tài nguyên sinh vật phục vụ cho sản xuất và đời sống,  cạn kiệt tài nguyên sinh vật, mất cân bằng sinh thái và giảm độ đa dạng sinh vật.
Ô nhiễm môi trường làm tổn hại đến nguồn thức ăn, nơi ở cũng như điều kiện sinh sống của sinh vật, là một trong những nguyên nhân dẫn đến tuyệt diệt của nhiều loài, nhiều quần xã và hệ sinh thái.
Vậy theo em , chúng ta phải làm gì để bảo tồn đa dạng sinh vật?
Ngoài việc phân loại theo 5 giới còn có hệ thống phân loại nào khác không?
Vi khuẩn
(Bacteria)
VSV cổ
(Archaea)
Nguyên sinh (Protista)
Thực vật (Plantae)
Nấm (Fungi)
Đ.vật (Animalia)
Tổ tiên chung
Sinh vật nhân thực (Eukarya)
Vi khuẩn
(Bacteria)
VSV cổ
(Archaea)
Giới
Lãnhgiới
Sơ đồ phân loại theo 3 lãnh giới

Kết luận:
KL 1: Thế giới sống được chia thành 5 giới là:
giới Khởi sinh gồm các sinh vật nhân sơ, đơn bào, sống tự dưỡng, dị dưỡng
giới Nguyên sinh gồm các sinh vật nhân thực, đơn bào hoặc đa bào đơn giản, sống dị dưỡng hoặc tự dưỡng quang hợp
giới Nấm gồm các sinh vật nhân thực, đơn bào, đa bào, sống dị dưỡng hoại sinh
giới Thực vật gồm các sinh vật nhân thực, đa bào, sống tự dưỡng quang hợp
giới Động vật gồm các sinh vật nhân thực, đa bào sống dị dưỡng.
KL 2: Các sinh vật được sắp xếp vào bậc phân loại từ thấp đến cao: loài – chi (giống) – họ - bộ - lớp – ngành – giới. Loài là bậc phân loại thấp nhất. Giới là bậc phân loại cao nhất.

Loài được đặt tên theo hệ thống tên kép theo tiếng La tinh viết nghiêng.

KL3: Ngoài hệ thống phân loại trên còn có hệ thống pl theo 3 lãnh giới (SGK trang 12 mục “Em có biết”).
Một số thông tin tham khảo về đa dạng giới sinh vật
(xem phim)
EM NH?
* H?c ki b�i n�y
* Chu?n b? b�i 3 theo 4 c�u h?i ? trang 15 SGK

Chào các em!
Chúc các em học tốt!