Bµi 39:
SỰ SINH SẢN
CỦA VI SINH VẬT

sgk sinh häc 10
n©ng cao
1/ Thời gian thế hệ là:

A. Thời gian từ khi một tế bào được sinh ra cho đến khi tế bào đó phân chia.

B. Thời gian để một tế bào vi sinh vật tăng kích thước.

C. Thời gian để một quần thể sinh vật tăng số lượng tế bào.

D. Thời gian để số lượng tế bào của quần thể vi sinh vật giảm đi một nữa.

Kiểm tra bài cũ: Choïn phöông aùn traû lôøi ñuùng



3/ Giả sử trong điều kiện nuôi cấy lí tưởng, một vi sinh vật cứ 20 phút lại phân đôi một lần thi sau 120 phút, số tế bào của quần thể sinh vật đó là bao nhiêu?

a. 128 b. 16 c. 32 d. 64
2/Trong điều kiên nuôi cấy không liên tục, số lượng tế bào của quần thể vi sinh vật tăng lên với tốc độ lớn nhất ở pha nào?

A. Pha tiềm phát. B. Pha lũy thừa.
C. Pha cân bằng. D.Pha suy vong.

Nhắc lại xem vi sinh vật được chia thành những nhóm nào?
Bài 39: SINH SẢN CỦA VI SINH VẬT
Sinh sản của VSV nhân sơ
1.Phân đôi
2.Bào tử
3.Nảy chồi
Sinh sản của VSV nhân thực
Phân đôi và nảy chồi
Sinh sản hữu tính và sinh sản vô tính
Phân đôi
Bào tử đốt
Nảy chồi
Quan sát hình và cho biết có mấy hình thức sinh sản ở sinh vật nhân sơ?

I. Sinh sản ở vi sinh vật nhân sơ:
1.Phân đôi:
2.Bào tử:
+ Ngoại bào tử
+ Bào tử đốt
3.Nẩy chồi:

vách ngăn
Quan sát hình và dựa trên nội dung SGK cho biết quá trình phân đôi của vi khuẩn diễn ra như thế nào?
1.Phân đôi ở vi khuẩn khác với nguyên phân ở điểm nào?

2.Vì sao nói phân đôi là hình thức phân chia đặc trưng cho các loại tế bào vk?
1.Phân đôi ở vk không hình thành thoi vô sắc và không có các kì như nguyên phân
2.Do vk chỉ có một phân tử ADN
I.Sinh sản của VSV nhân sơ
1.Phân đôi

Hầu hết Vk sinh sản bằng cách phân đôi
Mỗi tb tăng lên về kích thước tạo nên thành và màng, tổng hợp mới các enzim và ribôxôm đồng thời nhân đôi ADN.
Khi tế bào gấp đôi chiều dài ( trực khuẩn) hay gấp đôi đường kính( cầu khuẩn), 1 vách ngăn sẽ tách 2 ADN giống nhau và tế bào chất thành 2 phấn riêng biệt khi thành tế bào hoàn thiện thì 2 tế bào rời nhau.
BT đốt ở vi khuẩn
BT đốt ở xạ khuẩn
Quan sát hình và dựa trên nội dung kiến thức SGK hãy cho biết các bào tử sinh sản như thế nào? Cho biết thế nào gọi là bào tử đốt, là ngoại bào tử?
Bào tư đốt streptomyces
2.Nảy chồi và tạo thành bào tử


-Ngoại BT:bào tử được hình thành ngoài tế bào sinh dưỡng. Đại diện VSV dinh dưỡng mêtan.
-Bào tử đốt: (xạ khuẩn) phân cắt phần đỉnh của sợi sinh trưởng thành 1 chuỗi bào tử.
Chồi
Nảy chồi là hình thức sinh sản như thế nào?
-Nảy chồi :
Một số vi khuẩn sống trong nước sinh sản nhờ nảy chồi. Tb mẹ tạo thành một chồi ở cực, chồi lớn dần rồi tách ra thành vi khuẩn mới.
chồi
CHÚ Ý
Đặc điểm của bào tử sinh sản:
- Có nhiều lớp màng.
- Không có vỏ cortex, không có hợp chất canxidipicôlinat

Gv giảng giải
Có 1 dạng đặc biệt của Vk gọi là nội bào tử,là loài vk xuất hiện ở cuối giai đoạn sinh trưởng, khi chất dinh dưỡng ở môi trường cạn kiệt và chất trao đổi độc hại quá nhiều, hoặc có sự thay đổi đột ngột các điều kiện sinh trưởng, có khả năng hình thành bào tử bên trong tế bào.

Quan sát hình vẽ sau kết hợp SGK trả lời các câu hỏi sau
1. Nội BT có phải là hình thức sinh sản không? Vì sao?
2. Cấu tạo nội bào tử?

1.Nội bào tử không phải là hình thức sinh sản nó chỉ là cấu trúc tạm nghỉ.
2.Cấu tạo gồm nhiều lớp màng dày ( vỏ Cortex và hợp chất canxi đipicôlinat) khó thấm, có khả năng chịu nhiệt.
3.So sánh nội BT với BT sinh sản về: cấu tạo, khả năng chịu nhiệt, chịu hạn.
ĐÁP ÁN
II.Sinh sản của VSV nhân thực

1.Phân đôi và nảy chồi
Dựa vào hinh và nội dung kiến thức SGK hãy cho bết hinh thức sinh sản trên là gì? Hãy Mô tả hình thức sinh sản trên ?
II.Sinh sản của VSV nhân thực
1.Phân đôi và nảy chồi
Ở nấm men, 1 số sinh sản bằng cách phân đôi còn đa số sinh sản theo kiểu nảy chồi.
Trên tế bào xuất hiện 1 chồi, chồi lớn dần, có đầy đủ thành phần của tb rồi tách ra tiếp tục sinh trưởng cho đến khi đạt được kícht hước của tế bào mẹ.
Các em hãy đọc SGK và cho biết những loại VSV nhân thực nào sinh sản bằng hình thức hữu tính và vô tính?
II.Sinh sản của VSV nhân thực
1.Phân đôi và nảy chồi
2.Sinh sản hữu tính và vô tính
II. Sự sinh sản ở vi sinh vật nhân chuẩn:
1.Phân đôi và nảy chồi
2.Sinh sản hữu tính và sinh sản vô tính
Nấm men sinh sản hữu tính.Khi tb lưỡng bội giảm phân, tạo thành 4 hoặc nhiều hơn 4 bào tử đơn bội có thành dày bên trong tb mẹ. Thành tb mẹ trở thành túi (nang)chứa các bào tử. Khi túi vỡ, các bào tử đơn bội khác nhau về giớ tính sẽ kết hợpvới nhau tạo thành tb lưỡng bội nảy chồi mạnh mẽ.
Nấm sợi sinh sản bằng cả bào tử vô tính và bào tử hữu tính:



- Bào tử vô tính tạo thành các chuỗi trên đỉnh các sợi nấm khí sinh hoặc được tạo thành bên trong các túi (nang) nằm ở đỉnh của các sợi nấm khí sinh.1 loại bào tử vô tính khác gọi là bào tử áo có vách dày

-Bào tử hữu tính:
+Các nấm lớn ( nấm rơm) là bào tử đảm vì có 1 cấu trúc là thể quả, mạt dưới thể quả chứa các dãy cấu trúc dạng dùi cui gọi là đảm.
+ Bào tử túi.
+ Bào tử tiếp hợp được bao bọc bởi 1 vách dày, màu sẫm giúp chúng kháng được khô hạn và nhiệt độ cao.
+ Bào tử noãn tạo thành một số nấm thuỷ sinh, là các bào tử lớn có lông và roi.
Bào tử trần
Cuống bào tử trần
Bào tử trần vô tính ở nấm túi
Bào tử kín
Túi bào tử kín hữu tính ở nấm túi
Tiếp hợp ở tảo
Sự tạo thành bào tử túi và nảy chồi ở nấm men Saccharomyces
Củng cố: Xếp đặc điểm các hình thức sinh sản ở VSV nhân sơ ( cột B) phù hợp với hình thức sinh sản ( cột A)
Kết quả: 1) c,f; 2) b,e; 3) a,d
2) Chọn các câu đúng trong các câu sau đây
a)Xạ khuẩn sinh sản bằng cách phân cắt phần đỉnh của sợi khí sinh thành một chuỗi bào tử, mỗi bào tử sẽ nảy mầm thành cơ thể mới.
b)Một số vi khuẩn sống trong nước lại sinh sản nhờ nảy chồi từ tế bào mẹ, chồi lớn dần rồi tách ra thành vi khuẩn mới
c)Vi khuẩn quang dưỡng màu đỏ không sinh sản bằng hình thức sinh sản phân nhánh và nảy chồi mà sinh sản bằng cách phân đôi.
d)Tất cả bào tử sinh sản đều chỉ có các lớp màng, không có vỏ (cortex) và không tìm thấy hợp chất caxi đipocôlinat.
ĐÁP ÁN ĐÚNG: a, b, d.
Tại sao nếu không diệt hết nội bào tử, hộp thịt hộp để lâu ngày sẽ bị phồng bị biến dạng?
Trả lời: vì nếu thịt đóng hộp không được diệt khuẩn đúng quy trình, các nội bào tử mọc mầm phát triển và phân giải các chất, thải CO2 và các loại khí khác làm cho hộp thịt bị phồng lên và bị biến dạng
Nghiên cứu SGK mục II kết hợp với những kiến thức đã học, hãy thảo luận để kể ra các hình thức sinh sản ở vi sinh vật
( x©y dùng s¬ ®å hãa). Với mỗi hình thức hãy kể một đại diện?
DẶN DÒ
Vẽ hình 39.1  39.4 SGK
Trả lời các câu hỏi và bài tập cuối bài
Đọc bài “Em có biết” và xem trước bài 40 SGK