Lớp 10A9 kính chào quý thầy cô!
BẢNG HỆ THỐNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
TRƯỜNG THPT NGỌC HỒI
Giáo viên: LÊ THỊ THU
Kiểm tra bài cũ
Cho các nguyên tố có số hiệu nguyên tử Z = 3, 5, 7, 10, 11, 13, 15, 18
Viết cấu hình electron nguyên tử của các nguyên tố trên?
Cho biết đặc điểm của lớp electron ngoài cùng của các nguyên tố đó?
3Li: 1s22s1
5B: 1s22s22p1
7N: 1s22s22p3
13Al: [Ne]3s23p1
15P: [Ne]3s23p3
11Na:[Ne]3s1
10Ne: 1s22s22p6
18Ar: [Ne]3s23p6
Lớp ngoài cùng có 1 electron → Kim loại
Lớp ngoài cùng có 3 electron → Kim loại
Lớp ngoài cùng có 5 electron → Phi kim
Lớp ngoài cùng có 8 electron → Khí hiếm
D.I.Mendeleev (1834 – 1907)
Đã có nhiều cách sắp xếp được đưa ra.).
Để hoàn chỉnh cách sắp xếp của mình, Mendeleev đã bỏ trống nhiều ô dành cho những nguyên tố chưa được tìm ra & mạnh dạn dự đoán tính chất của các nguyên tố chưa được tìm ra này,
Ban đầu, BẢNG TUẦN HOÀN do ông đưa ra không gây được tiếng vang trong giới khoa học Châu Âu. Cho đến khi các nguyên tố mà ông dự doán lần lượt được tìm ra và có tính chất gần đúng như Mendeleev đã dự đoán thì lúc đó ĐỊNH LUẬT TUẦN HOÀN mới được công nhận rộng rãi.
Sau này, với những phát hiện về cấu tạo nguyên tử , các nhà khoa học đã hoàn chỉnh lại BẢNG TUẦN HOÀN. Những thay đổi chủ yếu và sau hết của bảng HTTH là những nghiên cứu của Glenn Seaborg ( 1912 – 1999) vào giữa thế kỷ 20.
VẬY BẢNG TUẦN HOÀN MÀ CHÚNG TA SỬ DỤNG NGÀY NAY ĐÃ ĐƯỢC CÁC NHÀ KHOA HỌC XÂY DỰNG DỰA TRÊN CÁC NGUYÊN TẮC NÀO ? CÓ CẤU TẠO NHƯ THẾ NÀO ?
BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HOÁ HỌC
BÀI 9
Bài 9 : BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HOÁ HỌC
I – NGUYÊN TẮC SẮP XẾP CÁC NGUYÊN TỐ TRONG BẢNG TUẦN HOÀN
+ Các nguyên tố được xếp theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân nguyên tử.
+ Các nguyên tố có cùng số lớp electron trong nguyên tử được xếp thành một hàng.
+ Các nguyên tố có cùng số electron hoá trị trong nguyên tử được xếp thành một cột.
Lưu ý : Electron hóa trị là những electron có khả năng tham gia tạo liên kết hóa học. Đó là những electron ở phân lớp ngoài cùng hoặc cả phân lớp sát ngoài cùng nếu phân lớp này chưa bão hòa.
Ví dụ : Al (Z=13) : 1s2 2s2 2p6 3s2 3p1  số electron hóa trị là
Sc (Z=21) : 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d1 4s2  số electron hóa trị là
3
3
I. NGUYÊN TẮC SẮP XẾP CÁC NGUYÊN TỐ TRONG BẢNG TUẦN HOÀN
3Li: 1s22s1
5B: 1s22s22p1
7N: 1s22s22p3
13Al: [Ne]3s23p1
15P: [Ne]3s23p3
11Na:[Ne]3s1
10Ne: 1s22s22p6
18Ar: [Ne]3s23p6
Dựa vào các nguyên tắc sắp xếp trên . Hãy sắp xếp các nguyên tố theo đúng thứ tự, hàng và cột
Mỗi nguyên tố hoá học được xếp vào một ô trong bảng, gọi là ô nguyên tố. Số thứ tự ô nguyên tố = số hiệu nguyên tử của nguyên tố đó.
Bài 9 : BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HOÁ HỌC
II – CẤU TẠO BẢNG TUẦN HOÀN
1. Ô nguyên tố :
Số hiệu nguyên tử
Kí hiệu hoá học
Tên nguyên tố
Cấu hình electron
Độ âm điện
Nguyên tử khối trung bình
?
Số oxi hoá
?
?
?
?
?
?
Ô nguyên tố của hidro

Ví dụ 4: Từ ô nguyên tố của Nhôm hãy cho biết:
Kí hiệu hóa học:
Số hiệu nguyên tử:
Nguyên tử khối trung bình:
Cấu hình electron:
Độ âm điện:
Số oxihoa:
Al
13
26,98
(Ne)3s2 3p1
1,61
3
Số proton:
Số electron:
Số lớp electron:
Số electron ở lớp ngoài cùng:
13
13
13
Có 3 lớp e
3
Bảng tuần hoàn có 7 chu kỳ
Số thứ tự chu kỳ = số lớp electron
Nhìn theo hàng ngang, bảng tuần hoàn gồm nhiều dãy các nguyên tố gọi là các chu kỳ. Vậy chu kỳ là gì ?
1
2
3
4
5
6
7
* Họ lantan
* Họ actini
?
?
Chu kỳ là dãy các nguyên tố mà nguyên tử của chúng có cùng số lớp electron, được xếp theo chiều điện tích hạt nhân tăng dần.
Bài 9 : BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HOÁ HỌC
II – CẤU TẠO BẢNG TUẦN HOÀN
2. Chu kỳ :
Số thứ tự chu kỳ = số lớp electron của nguyên tử các nguyên tố trong chu kỳ đó
Bảng tuần hoàn có 7 chu kỳ
Chu kì
Phân loại
Số lớp e
Số nguyên tố
Phân bố vào các phân lớp
1
2
3
4
5
6
7
Chu kì 1 :
1s  2 nguyên tố
Chu kì 2 :
Chu kì 3 :
3s 3p  8 nguyên tố
Chu kì 4 :
4s 3d 4p  18 nguyên tố
Chu kì 5 :
5s 4d 5p  18 nguyên tố
Chu kì 6 :
6s 4f 5d 6p  32 nguyên tố
2s 2p  8 nguyên tố
Nguyên tố s
Nguyên tố p
Nguyên tố d
Nguyên tố f
Chu kỳ là dãy các nguyên tố mà nguyên tử của chúng có cùng số lớp electron, được xếp theo chiều điện tích hạt nhân tăng dần.
Bài 9 : BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HOÁ HỌC
II – CẤU TẠO BẢNG TUẦN HOÀN
2. Chu kỳ :
Số thứ tự chu kỳ = số lớp electron của nguyên tử các nguyên tố trong chu kỳ đó
Bảng tuần hoàn có 7 chu kỳ
Chu kì
Phân loại
Số lớp e
Số nguyên tố
Chu kì nhỏ
Chu kì lớn
1
2
Đang xây dựng
3
4
5
6
7
1
2
3
4
5
6
7
2
8
8
18
18
32
Phân bố vào các phân lớp
1s
…2s 2p
…3s 3p
…4s 3d 4p
…5s 4d 5p
…6s 4f 5d 6p
Hãy xác định ô nguyên tố và chu kì của các nguyên tố có kí hiệu sau:

Ô: 15; Chu kì 3
Ô: 3; Chu kì 2
Ô: 10; Chu kì 2
Ô: 19; Chu kì 4
Ô: 3; Chu kì 2
Câu1: Trong bảng tuần hoàn, các nguyên tố được sắp xếp theo chiều
từ trái qua phải, từ trên xuống dưới
từ nguyên tử nhỏ đến nguyên tử lớn
điện tích hạt nhân tăng dần
A.
B.
C.
D.
Rất tiếc !
Sai rồi !
Rất tiếc !
Sai rồi !
Rất tiếc !
Sai rồi !
Bài tập củng cố

2
4
5
6
14
12
13
15
10
1
3
7
8
9
11
điện tích hạt nhân giảm dần
Chúc mừng !
Bạn đã đúng !
Câu 2 : Tìm câu sai trong các câu sau đây ?
Bảng tuần hoàn gồm có các ô nguyên tố, các chu kì , các nhóm.
Chu kì là dãy các nguyên tố mà nguyên tử của chúng có cùng số lớp electron, được xếp theo chiều điện tích hạt nhân tăng dần.
Bảng tuần hoàn gồm 3 chu kì nhỏ và 4 chu kì lớn .
A.
B.
C.
D.
Rất tiếc !
Sai rồi !
Rất tiếc !
Sai rồi !
Rất tiếc !
Sai rồi !
Chúc mừng !
Bạn đã đúng !
Bài tập củng cố
Bảng tuần hoàn có 7 chu kì. Sô thứ tự của chu kì bằng số phân lớp electron trong nguyên tử.
2
4
5
6
14
12
13
15
10
1
3
7
8
9
11
Câu 3 : Phát biểu nào sau đây là đúng ?
Bảng tuần hoàn có 9 chu kỳ ứng với 9 dãy nguyên tố có trong bảng
Bảng tuần hoàn có 7 chu kì̀ ứng với 7 lớp electron có thể có trong nguyên tử
Bảng tuần hoàn có 7 chu kỳ. Chu kỳ 1,2,3 gọi là chu kỳ nhỏ . Chu kỳ 4,5,6,7 gọi là chu kỳ lớn vì mỗi chu kì chứa đến 18 nguyên tố
A.
B.
C.
D.
Rất tiếc !
Sai rồi !
Rất tiếc !
Sai rồi !
Rất tiếc !
Sai rồi !
Chúc mừng !
Bạn đã đúng !
Bài tập củng cố
Hai dãy nguyên tố xếp cuối bảng tuần hoàn thuộc họ lantan và họ actini chứ không thuộc chu kì nào
2
4
5
6
14
12
13
15
10
1
3
7
8
9
11
Câu 4 : Chu kỳ là dãy các nguyên tố mà nguyên tử của chúng có cùng
Số electron lớp ngoài cùng
Số lớp electron
Số lớp electron ngoài cùng
A.
B.
C.
D.
Rất tiếc !
Sai rồi !
Rất tiếc !
Sai rồi !
Rất tiếc !
Sai rồi !
Bài tập củng cố
Số đơn vị điện tich hạt nhân
2
4
5
6
14
12
13
15
10
1
3
7
8
9
11
Câu 5 : 5:Cho nguyên tố X thuộc ô 16, chu kì 3. Cấu hình electron của X là:
A.
B.
C.
D.
Rất tiếc !
Sai rồi !
Rất tiếc !
Sai rồi !
Rất tiếc !
Sai rồi !
Chúc mừng !
Bạn đã đúng !
Bài tập củng cố
2
4
5
6
14
12
13
15
10
1
3
7
8
9
11
Câu 5:Cho nguyên tố X thuộc ô 16, chu kì 3. Cấu hình electron của X là:
Bài tập củng cố
Bài tập củng cố
Câu 5 : Cho nguyên tử của nguyên tố X có cấu hình electron là 1s2 2s2 2p6 3s2 3p4
Nguyên tố X thuộc ô 15, chu kì 2
Nguyên tố X thuộc ô 17, chu kì 3
Nguyên tố X thuộc ô 8, chu kì 2
A.
B.
C.
D.
Rất tiếc !
Sai rồi !
Rất tiếc !
Sai rồi !
Rất tiếc !
Sai rồi !
Chúc mừng !
Bạn đã đúng !
Bài tập củng cố
Nguyên tố X thuộc ô 16, chu kì 3
2
4
5
6
14
12
13
15
10
1
3
7
8
9
11
Câu 6 : Số nguyên tố trong chu kỳ 3 và chu kỳ 5 là :
8 và 18
8 và 32
18 và 32
A.
B.
C.
D.
Rất tiếc !
Sai rồi !
Rất tiếc !
Sai rồi !
Rất tiếc !
Sai rồi !
Chúc mừng !
Bạn đã đúng !
Bài tập củng cố
8 và 8
2
4
5
6
14
12
13
15
10
1
3
7
8
9
11
Câu 7: Lớp electron ngoài cùng của các nguyên tố thuộc chu kì 3 có số electron tối đa là :
3
10
20
A.
B.
C.
D.
Rất tiếc !
Sai rồi !
Rất tiếc !
Sai rồi !
Rất tiếc !
Sai rồi !
Chúc mừng !
Bạn đã đúng !
TRẮC NGHIỆM KIẾN THỨC
8
2
4
5
6
14
12
13
15
10
1
3
7
8
9
11
BTVN : 7, 8 / 39 sgk
CÁM ƠN QUÝ THẦY CÔ!
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4
Nghiên cứu bảng tuần hoàn cá nhân. Thảo luận nhóm để cùng trả lời những câu hỏi sau:
1) Trong mỗi chu kì:
+ Mỗi chu kì bắt đầu ở nguyên tố nào và kết thúc ở nguyên tố nào?
+ Electron cuối cùng của nguyên tử các nguyên tố trong mỗi chu kì đang phân bố vào những phân lớp nào?
 Mỗi chu kì gồm bao nhiêu nguyên tố?
2) Những chu kì nào được gọi là chu kì nhỏ? Những chu kì nào được gọi là chu kì lớn?