Chào mừng thày cô tham
dự tiết học Ngữ văn lớp 8
GV: Đinh Thị Châm.

KHỞI ĐỘNG
+ Lớp chia làm 2 nhóm
+ HS xem video sau đây, ghi nhớ kiến thức về tác giả Lưu Quang Vũ
+ HS đại diện nhóm lần lượt lên bảng trình bày những thông tin về tác giả

Ngữ văn 8
ĐỔI TÊN CHO XÃ
Trích Bệnh sĩ

LƯU QUANG VŨ

I.
TÌM HIỂU CHUNG

01

TÁC GIẢ
LƯU QUANG VŨ

1. TÁC GIẢ
Lưu Quang Vũ (1948 – 1988) là một tài năng
nhiều mặt, một nhà văn xuất sắc của văn học
nghệ thuật Việt Nam.

Thể loại: thơ, văn xuôi, vẽ tranh và soạn kịch

Đặc biệt, ở thể loại kịch, ông đã có có những
đóng góp đặc sắc với những vở kịch gây chấn
động dư luận Lời nói dối cuối cùng, Chết cho điều
chưa có, Hồn Trương Ba da hàng thịt, Bệnh sĩ,
Tôi và chúng ta…

02

TÁC PHẨM
Xuất xứ đoạn trích
Tóm tắt vở kịch
Bệnh sĩ

2. TÁC PHẨM
- Xuất xứ: trích trong vở kịch: Bệnh sĩ
(Tuyển tập kịch, NXB sân khấu, 1994)
3. Thể loại: hài kịch

Điền vào chỗ trống để hiểu về hài kịch.
- Hài kịch là thể loại dùng tiếng cười để . . . những thói hư tật
xấu, cái lố bịch, lỗi thời trong cuộc sống.
- Tiếng cười trong hài kịch được tạo ra bởi các . . . ,nhân vật,
hành động, lời thoại và một số thủ pháp trào phúng tiêu biểu.
- Hài kịch thường phân biệt với . . .
- Xung đột trong hài kịch thường là sự mâu thuẫn giữa cái . . .
với cái tốt (cái đẹp, cái cao cả)
- Nhân vật trong hài kịch thường có sự không tương xứng giữa
thực chất bên trong và . . . , giữa suy nghĩ và hành động, giữa
lời nói và việc làm nên thường trở nên lố bịch, hài hước.
- trong hài kich hành động thường tương phản, mâu thuẫn với . .
. nhân vật.

Điền vào chỗ trống để hiểu về hài kịch.
- Hài kịch là thể loại dùng tiếng cười để
những thói hư tật xấu, cái lố bịch, lỗi thời trong cuộc sống.
châm biếm, đả kích, phê
- Tiếng cười trong hài kịch tạo ra
phán
các
,nhân vật, hành động, lời thoại và
mâu thuẫn (xung đột)
một số thủ pháp trào phúng tiêu biểu.
- Hài kịch thường phân biệt với
bi kịch là sự mâu thuẫn giữa
- Xung đột trong hài kịch thường
cái xấu (cái thấp hèn)
với cái tốt (cái đẹp, cái cao cả)
- Nhân vật trong hài kịch thường có sự không tương xứng giữa
thực chất bên trong và
, giữa suy nghĩ và
hình
thức
bên
hành động, giữa lời nói và việc làm nên thường trở nên lố bịch,
hài hước. ngoài
- trong hài kich hành động thường tương phản, mâu thuẫn với
phẩm chất, tính
cách
nhân vật

II. Đọc hiểu văn bản.
1. Đọc, tóm tắt đoạn trích.

Văn bản kể về sự
việc xã Cà Hạ sắp
được đổi tên, sự việc
diễn ra trong buổi
công bố tên xã mới
vô cùng long trọng.
Việc đổi tên xã khiến
chính quyền xã phải
phân công lại nhiệm
vụ cho từng người.

TÓM TẮT

Sau khi nghe phân công nhiệm vụ, ông
Sửu thắc mắc về nhiệm vụ của mình và
được giao cho vị trí chủ nhiệm trung
tâm Triệt sản gia súc. Chưa ai hiểu rõ
được nhiệm vụ mình được giao là gì,
mọi người bàn tán rất nhiều. Kết thúc
văn bản là cuộc nói chuyện của ông
Nha, ông Thình và Văn Sửu cho thấy
sự hài hước, trào phúng của văn bản
này.

II. Đọc hiểu văn bản

3. Ý nghĩa nhan đề tác phẩm

1. Đọc, tóm tắt.

và văn bản:

2. Bối cảnh: trụ sở xã

+ Nhan đề “Bệnh sĩ” -> khái

- Sự việc: cuộc họp bàn về việc đổi tên
cho xã
- Cốt truyện: xoay quanh sự việc chính
đó là đổi tên cho xã

quát nội dung tác phẩm => viết
về một căn bệnh phổ biến
trong xã hội, đáng lên án, phê
phán.
+ Nhan đề “Đổi tên cho xã” (do
nhà xuất bản đặt) => nhan đề
khái quát nội dung văn bản

4.
TÌM HIỂU CHI TIẾT

a.

ĐẶC ĐIỂM TIÊU BIỂU
CỦA THỂ LOẠI KỊCH
TRONG VĂN BẢN

a. ĐẶC ĐIỂM TIÊU BIỂU CỦA THỂ LOẠI KỊCH TRONG VĂN BẢN
Đặc điểm

Nội dung

Nhận xét

Nhân vật

Kể tên các nhân vật trong văn bản?

Lời thoại

Tìm một vài lời thoại có tính chất hài Em có nhận xét gì về lời thoại trong văn
hước.

Tên nhân vật có gì đặc biệt?

bản hài kịch?

Chỉ dẫn sân khấu Tìm một số dòng chữ được in nghiêng và Những dòng chữ ấy có tác dụng gì?

Đề tài

để trong ngoặc đơn trong văn bản?

 

Văn bản viết về đề tài gì?

Em có nhận xét gì về đề tài mà tác giả lựa
chọn?

Nội dung chính Nội dung chính của đoạn trích là gì?

Nội dung của đoạn trích có liên quan như
thế nào đến tên vở kịch “ Bệnh sĩ”?

Mục đích

Mục đích của cuộc họp là gì?

 

a. ĐẶC ĐIỂM TIÊU BIỂU CỦA THỂ LOẠI KỊCH TRONG VĂN BẢN
Đặc điểm
Nhân vật

Nội dung

Ông Nha, ông Thình, Văn sửu, ông Độp, bà  giản dị, gần gũi với người dân nông thôn
Độp

Lời thoại

Nhận xét
và có tính chất gây cười.

“việc chính của em là… hoạn lợn ạ”, “cả Xuất hiện liên tục và có tính chất hài hước
huyện này không ai hoạn lợn kheo bằng…”

Chỉ dẫn sân khấu Tiếng trống ếch nổi lên./ Tất cả vỗ tay./ Dùng để chỉ dẫn hành động cho diễn viên
Đứng dậy./ Suy nghĩ.

Đề tài

Viết về bệnh sĩ trong cuộc sống hàng ngày

Nhấn mạnh căn bệnh nhiều người mắc
phải

Nội dung chính Thông báo những đổi mới của xã Hùng Tâm Trong đoạn trích cũng nói lên vấn đề "bệnh
(tên xã, chức vụ của một số người)

Mục đích

sĩ" trong cuộc sống hằng ngày

Thông báo việc xã đổi tên thành xã Hùng Tâm, phố Cà, thủ phủ c ủa xã sẽ thành th ị tr ấn

Cách trình bày kịch bản
có gì khác với cách trình
bày trong văn bản kí,
truyện ngắn hoặc thơ?

Cách trình bày kịch bản khác xa so với cách
trình bày truyện, kí, thơ. Bởi trong văn bản
kịch chủ yếu là lời đối thoại giữa các nhân
vật với nhau, đan xen vào đó là một số câu
văn miêu tả hành động mà các nhân vật sẽ
làm.

Dựa vào sự hiểu biết của tiết
học hôm nay, em thử xây dựng
một kịch bản nói về bệnh sĩ của
các bạn học sinh.

2. CÁCH XÂY DỰNG NHÂN VẬT TRONG HÀI KỊCH
Nhân vật Hành động
Ông Nha

Lời nói

Xung đột kịch

Tìm những từ ngữ Tìm những từ ngữ ghi Ở nhân vật ông Nha, em thấy có điều gì mâu
diễn tả hành động lại lời thoại có tính chất thuẫn với nhau?
của các nhân vật? gây cười của các nhân
vật?

Các nhân  
vật khác

 

Giữa các nhân vật có điểm gì trái ngược nhau?
Qua lời thoại của các nhân vật, em hãy phân
tích để làm rõ xung đột kịch trong văn bản?

Nhận xét Tác giả sử dụng thủ pháp nghệ thuật gì khi xây dựng nhân vật?
đánh giá
 

Qua những hành động và lời nói của ông Nha, em thấy ông là người như thế nào?

a.khác
Ông
Mong ước xây dựng xã khoa học để ông vẻ vang với các xã
và Nha
với cấp trên>< không hiểu thực tế vốn có của địa phương
Ông tìm hiểu những nơi khác >< chỉ tìm hiểu một cách hời hợt, chưa
có sự phân tích tình hình thực tế của xã mình đã vội vàng đổi mới.
Ông muốn phát triển kinh tế >< nhưng lại vứt bỏ những thứ vốn là cần
câu cơm của người dân nơi đây.

Ông nói rất cao siêu >< những lời ông nói chỉ là sáo rỗng
Ông phong chức một cách tràn lan >< chẳng ra đâu vào đâu (chính
những người giữ chức đó còn chẳng hiểu mình sẽ làm gì)

2. CÁCH XÂY DỰNG NHÂN VẬT TRONG HÀI KỊCH

Nhân vật ông Nha
● Ông Nha: nhân vật chính
- Nhân vật ông Chủ tịch xã Toàn Nha,
tiêu biểu cho kiểu người thích sống giả
dối và tham vọng một cách mù quáng
trong xã hội.
- Thủ pháp trào phúng qua nghệ thuật
phóng đại
 Nhấn mạnh, khắc sâu trong lòng
người đọc về căn bệnh khoa trương,
hình thức đến mức giả dối và lố bịch.

2. CÁCH XÂY DỰNG NHÂN VẬT TRONG HÀI KỊCH

Các nhân vật khác
● Ông bà Độp, ông Thình  là những
người thật thà, giản dị, chất phác
● Văn Sửu: giả dối, ra oai, quan cách
 Xung đột kịch diễn ra trong văn bản là
sự đối lập giữa sự chân thực, thật thà
với sự giả dối, ảo tưởng, hão huyền, sĩ
diện

3. Ý NGHĨA CỦA VĂN BẢN

Phê phán một hiện tượng
nhức nhối trong xã hội Việt
Nam, đó là thích sĩ diện.

 Khi nhiều cá nhân, cơ
quan, tổ chức vì muốn
chạy đua thành tích mà
đưa ra một đống phương
hướng, biện pháp... khác
nhau để thử nghiệm trong
khi chưa nắm rõ tình hình
chính mình. Kết quả là gây
ra một đống sai phạm, đã
sai lại càng sai, ảnh hưởng
lớn đến sự phát triển của
xã hội.

III.
TỔNG KẾT

TỔNG KẾT

1. Nghệ thuật:
- Xây dựng cốt truyện nhẹ nhàng nhưng
hài hước và hấp dẫn, xây dựng nhân vật
qua nhiều phương diện. Đặc biệt, văn
- bản
thành công trong việc sử dụng thủ pháp
trào phúng tạo nên tiếng cười vui vẻ.

-

3. Chiến thuật đọc hiểu hài kịch:
- Nhận biết được đề tài, cốt truyện
- Phân tích được một số yếu tố của hài
kịch: xung đột, nhân vật, thủ pháp trào
phúng…
- Nhận biết được mục đích và ý nghĩa của
tiếng cười. Liên hệ, rút ra bài học.

LUYỆN TẬP

IV

IV. LUYỆN TẬP
Yêu cầu
Trong cuộc sống, có không ít trường
hợp em đã gặp mắc bệnh sĩ. Hãy xây
dựng một tiểu phẩm ngắn để nói lên
điều đó.
Sau khi xây dựng xong, trong tổ phân
công các bạn diễn xuất theo kịch bản
đã xây dựng.

V. VẬN DỤNG
Viết đoạn văn khoảng 7 câu
bày tỏ suy nghĩ của em về
bệnh sĩ của một số bạn trẻ
hiện nay.