BÀI 2. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN
VỀ ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH
I. KHÁI QUÁT VỀ ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH 
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị - xã hội của thanh niên Việt Nam, do Đảng Cộng sản Việt Nam và chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện. Thanh niên Việt Nam tuổi từ 16 đến 30, tích cực học tập, lao động và bảo vệ Tổ quốc, được học và tán thành Điều lệ Đoàn, tự nguyện hoạt động trong một tổ chức cơ sở của Đoàn, có lý lịch rõ ràng đều được xét kết nạp Đoàn.
1. Huy hiệu Đoàn:
- Ý nghĩa: Biểu thị sức mạnh, ý chí của thanh niên Việt Nam, tính xung kích  của tuổi trẻ trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc.
2. Cờ Đoàn:
- Nền đỏ
- Hình chữ nhật, chiều rộng bằng hai phần 3(2/3) chiều dài.
- Ở chính giữa có huy hiệu Đoàn.
- Đường kính huy hiệu bằng hai phần năm (2/5) chiều dài cờ.
3. Bài ca chính thức của Đoàn (Đoàn ca):
- “Thanh niên làm theo lời Bác”
- Nhạc và lời của Hoàng Hòa.
Kết liên lại thanh niên chúng ta cùng nhau đi lên, giơ nắm tay thề, gìn giữ hòa bình độc lập tự do. Kết liên lại thanh niên chúng ta cùng quyết tiến bước, đánh tan quân thù, xây đắp cuộc đời hạnh phúc ấm no.
Đi lên thanh niên, chớ ngại ngần chi.
Đi lên thanh niên làm theo lời Bác
Không có việc gì khó, chỉ sợ lòng không bền
Đào núi và lấp biển, quyết chí cũng làm nên
- Đoàn ca được sử dụng trong các dịp lễ, hội của Đoàn: Đại hội và trong sinh hoạt Đoàn.
4. Ngày thành lập Đoàn:  26-03-1931.
Sau khi Đảng cộng sản Việt Nam ra đời (3/2/1930), Đảng đã thấy rõ tầm quan trọng của việc xây dựng tổ chức Đoàn. Tại hội nghị Ban Chấp hành lần thứ hai họp từ ngày 20 đến 26/3/1931, Trung ương Đảng đã giành 1 ngày trong thời gian hội nghị để bàn và quyết định những vấn đề quan trọng về công tác vận động thanh niên của Đảng. Xuất phát từ ý nghĩa đặc biệt ấy, được sự đồng ý của Bộ Chính trị và Bác Hồ, Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ III (họp từ ngày 22 đến 25/3/1961 tại Hà Nội) đã quyết định lấy ngày 26/3/1931 là ngày thành lập Đoàn.
II.  MỤC ĐÍCH LÝ TƯỞNG CỦA ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH
Đoàn bao gồm những thanh niên tiên tiến, phấn đấu vì mục tiêu, lý tưởng của Đảng là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh.
 III. TÍNH CHẤT ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH
Điều lệ Đoàn khẳng định: “Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị-xã hội của thanh niên Việt Nam, do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện”. Điều này phản ánh đầy đủ Đoàn là một tổ chức thanh niên Cộng sản mang tính tiên tiến của giai cấp công nhân và tính quần chúng rộng rãi của thanh niên Việt Nam thông qua việc mở rộng các hoạt động có tính chất xã hội, mỗi đoàn viên và tổ chức cơ sở Đoàn thể hiện tính tiên tiến, vai trò nòng cốt của mình trong phong trào thanh niên và các hội của thanh niên.
 IV. CHỨC NĂNG CỦA ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH
Đoàn có 3 chức năng:
- Đoàn là Đội dự bị tin cậy của Đảng, thường xuyên bổ sung lực lượng trẻ cho Đảng, Nhà nước và các ngành. Đoàn luôn luôn xác định nhiệm vụ của mình là đội quân xung kích cách mạng tích cực tham gia xây dựng Đảng và là người kế tục trung thành sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng và của Bác Hồ.
 IV. CHỨC NĂNG CỦA ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH
Đoàn có 3 chức năng:
- Đoàn là Trường học xã hội chủ nghĩa của thanh niên, tạo môi trường đưa thanh niên vào các hoạt động giúp học tập rèn luyện và phát triển nhân cách, năng lực của người lao động mới phù hợp với yêu cầu cảu xã  hội hiện nay.
- Đoàn là Người đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của tuổi trẻ. Chức năng này khẳng định rõ tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là tổ chức của thanh niên, vì thanh niên.
V. VAI TRÒ, VỊ TRÍ CỦA ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH
Đoàn là thành viên trong hệ thống chính trị, hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Trong hệ thống này Đảng là người lãnh đạo, Đoàn là một trong các tổ chức thành viên.
- Đối với Đảng: Đoàn hoạt động dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng, là đội dự bị tin cậy của Đảng, nguồn cung cấp cán bộ theo yêu cầu nhiệm vụ chính trị của Đảng.
V. VAI TRÒ, VỊ TRÍ CỦA ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH
- Đối với Nhà nước: Đoàn là chỗ dựa vững chắc của Nhà nước trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Đoàn phối hợp với các cơ quan Nhà nước, các đoàn thể và tổ chức xã hội chăm lo giáo dục, đào tạo và bảo vệ thanh thiếu nhi.
- Đối với các tổ chức xã hội của thanh niên và phong trào thanh niên: Đoàn giữ vai trò làm nòng cốt chính trị trong việc xây dựng tổ chức tổ chức và hoạt động của Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Hội Sinh viên Việt Nam, Hội Doanh nghiệp trẻ Việt Nam và các thành viên khác của Hội.
V. VAI TRÒ, VỊ TRÍ CỦA ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH
Đối với Đội TNTP Hồ Chí Minh: Đoàn giữ vai trò là người phụ trách Đội và có trách nhiệm xây dựng tổ chức Đội, lựa chọn, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ làm công tác thiếu nhi, tạo điều kiện về cơ sở vật chất và tài chính cho hoạt động của Đội.
 VI.  NGUYÊN TẮC CỦA ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lấy nguyên tắc tập trung dân chủ làm nguyên tắc tổ chức cơ bản, được thể hiện như sau:
- Cơ quan lãnh đạo cao cấp của Đoàn đều do bầu cử lập ra, thực hiện nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách.
 VI.  NGUYÊN TẮC CỦA ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH
- Cơ quan lãnh đạo cao nhất của Đoàn là Đại hội đại biểu toàn quốc. Cơ quan lãnh đạo của Đoàn ở mỗi cấp là Đại hội đại biểu hoặc Đại hội đoàn viên ở cấp ấy. Giữa hai kỳ Đại hội, cơ quan lãnh đạo là Ban chấp hành do Đại hội Đoàn cùng cấp bầu ra. Giữa hai kỳ họp Ban chấp hành, cơ quan lãnh đạo là Ban thường vụ do Ban chấp hành cùng cấp bầu ra.
- Ban chấp hành Đoàn các cấp có trách nhiệm báo cáo về hoạt động của mình với Đại hội hoặc hội nghị đại biểu cùng cấp, với Ban chấp hành Đoàn cấp trên, với các cấp ủy Đảng cùng cấp và thông báo cho Ban chấp hành Đoàn cấp dưới.
 VI.  NGUYÊN TẮC CỦA ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH
- Nghị quyết của Đoàn phải được chấp hành nghiêm chỉnh, cấp dưới phục tùng cấp trên, thiểu số phục tùng đa số, cá nhân phục tùng tổ chức.
- Trước khi quyết định các công việc và biểu quyết của Đoàn, các thành viên đều được cung cấp thông tin và phát biểu ý kiến của mình, ý kiến thuộc về thiểu số được quyền bảo lưu các báo cáo lên Đoàn cấp trên cho đến Đại hội đại biểu toàn quốc song phải nghiêm chỉnh chấp hành nghị quyết hiện hành.
VII. QUYỀN HẠN VÀ NGHĨA VỤ CỦA NGƯỜI ĐOÀN VIÊN
a. Đoàn viên có quyền:
- Được yêu cầu tổ chức Đoàn đại diện, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình, được giúp đỡ và tạo điều kiện để phấn đấu trưởng thành.
- Được ứng cử, đề cử và bầu cử cơ quan lãnh đạo các cấp của Đoàn.
- Được thông tin, thảo luận, chất vấn, phê bình, biểu quyết đề nghị và bảo lưu ý kiến của mình về các công việc của Đoàn.
VII. QUYỀN HẠN VÀ NGHĨA VỤ CỦA NGƯỜI ĐOÀN VIÊN
a. Đoàn viên có quyền:
b. Đoàn viên có nhiệm vụ:
- Luôn luôn phấn đấu vì lý tưởng của Đảng và Bác Hồ. Tích cực học tập, lao động rèn luyện, tham gia các hoạt động xã hội, xây dựng và bảo vệ tổ quốc.
- Gương mẫu chấp hành và vận động thanh thiếu nhi thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước. Tham gia xây dựng và bảo vệ Đảng và chính quyền. Chấp hành nghiêm chỉnh điều lệ Đoàn và các nghị quyết của Đoàn, sinh hoạt Đoàn và đóng đoàn phí đúng quy định.
VII. QUYỀN HẠN VÀ NGHĨA VỤ CỦA NGƯỜI ĐOÀN VIÊN
a. Đoàn viên có quyền:
b. Đoàn viên có nhiệm vụ:
- Liên hệ mật thiết với thanh niên. Tích cực xây dựng hội liên hiệp Thanh niên Viêt Nam, Hội Sinh viên Việt Nam, Đội Thiếu niên Tiền phong HCM, giúp đỡ thanh niên và đội viên trở thành đoàn viên.
BÀI 3. PHẤN ĐÂU
ĐỂ TRỞ THÀNH NGƯỜI ĐOÀN VIÊN
 1. Tại sao nên phấn đấu để trở thành người Đoàn viên?
Mỗi người chúng ta, nhất là tuổi trẻ ai cũng muốn sinh hoạt, hoạt động trong một tổ chức, có được một môi trường phù hợp để được cống hiến và trưởng thành, Đoàn Thanh niên Cộng sản HCM là tổ chức và môi trường thuận lợi để tuổi trẻ chúng ta cống hiến và trưởng thành nhanh chóng bởi vì:
- Vào Đoàn bạn sẽ được sống trong môi trường tiên tiến ở đó bạn sẽ tìm thấy sự chỉ dẫn, tạo điều kiện để bạn thực hiện ước mơ, hoài bão chính đáng của mình. Đó là môi trường giúp bạn học tập, rèn luyện, góp sức xây dựng đất nước giàu mạnh, gia đình hạnh phúc.
 1. Tại sao nên phấn đấu để trở thành người Đoàn viên?
- Vào Đoàn bạn sẽ được sống trong một môi trường văn hóa, ở đó mọi người sẽ có điều kiện sinh hoạt tươi trẻ, hồn nhiên, sáng tạo và tiếp thu những giá trị tinh thần phong phú, phát huy truyền thống dân tộc tiếp cận nền văn minh thời đại với những giá trị nhân văn cao quý. 
- Vào Đoàn bạn sẽ được sống trong môi trường đoàn kết, thân ái, trong đó mọi người sẽ được chia sẻ tâm tư, tình cảm, nguyện vọng, giúp nhau giải quyết vướng mắc trong cuộc sống hằng ngày. 
- Vào Đoàn bạn sẽ thấy mình lớn lên, bạn sẽ là người bạn tốt của mọi thanh niên, được các em thiếu nhi yêu mến. 
2.  Phấn đấu như thế nào để trở thành người đoàn viên?
Phấn đấu để trở thành người đoàn viên Đoàn TNCS HCM , trước hết bạn hãy phấn đấu để thành người công dân tốt, sống làm việc theo hiến pháp và pháp luật; tích cực học tập lao động, tham gia các hoạt động xã hội, xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Bạn hãy nghiên cứu điều lệ Đoàn; nếu tán thành điều lệ Đoàn, tự nguyện hoạt động trong tổ chức cơ sở Đoàn, bạn sẽ được tôn vinh “Danh hiệu đoàn viên Đoàn TNCS HCM”
Cụ thể, tổ chức Đoàn mong muốn ở bạn những điều sau:
- Tích cực học tập, rèn luyện để nâng cao trình độ về mọi mặt, có đủ khả năng cống hiến và trưởng thành.
2.  Phấn đấu như thế nào để trở thành người đoàn viên?
- Tích cực học tập, nghiên cứu nâng cao trình độ, nâng cao nhận thức của bản thân.
- Tích cực lao động sản xuất để làm giàu chính đáng cho bản thân, gia đình và xã hội.
- Chấp hành tốt quy định của nhà trường, chính sách của Đảng và pháp luật của nhà nước.
- Trung thành với tổ quốc, sẵn sàng làm và làm tốt nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ tổ quốc.
- Tích cực tham gia các hoạt động xã hội, trước hết là tích cực tham gia các hoạt động do Đoàn tổ chức, phấn đấu để trở thành người thanh niên, thiếu niên gương mẫu về mọi mặt làm nòng cốt trong các phong trào thanh thiếu niên.
Bác Hồ nói chuyện với đại biểu dự Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ II năm 1956, tại Nhà hát Lớn Hà Nội
Anh Nguyễn Đắc Vinh, sinh năm 1972, phó giáo sư, tiến sĩ hóa học, Nguyên quán: xã Quỳnh Dỵ, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An
Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn Khóa X nhiệm kỳ 2012 - 2017
Anh Nguyễn Ngọc Tiến - Bí thư Tỉnh đoàn Thanh Hóa
Chúc các bạn sẽ trở thành những người Đoàn viên
Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh !