Phoøng GD-ÑT Hong Ngu
Truong THCS Thong phuoc 2

Giáo viên : Nguyen Hu Trì

BÀI 7 : KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN Ở ĐÀNG NGOÀI THẾ KỈ XVIII

I/ Một số nét chính của phong trào nông dân ở Đàng Ngoài
thế kỉ XVIII

Theá kæ XVIII chöùng kieán nhöõng söï thay ñoåi
laøm “nghieâng trôøi leäch ñaát” ôû Ñaïi Vieät maø
khôûi ñaàu laø cuoäc khôûi nghóa noâng daân. Vì sao
noâng daân ôû Ñaøng Ngoaøi laïi ñöùng leân ñaáu
tranh? Caùc cuoäc khôûi nghóa aáy dieãn ra vaø keát
thuùc nhö theá naøo? Xaõ hoäi Ñaïi Vieät ñaõ coù
nhöõng chuyeån bieán gì töø nhöõng taùc ñoäng maø
cuoäc khôûi nghóa mang ñeán?

BÀI 7 : KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN Ở ĐÀNG NGOÀI THẾ KỈ XVIII

I/ Một số nét chính của phong trào nông dân ở Đàng Ngoài
thế kỉ XVIII
- Giữa thế kỉ XVIII, chính quyền phong
kiến Đàng Ngoài rơi vào khủng hoảng
trầm trọng:
+Vua Lê bạc nhược, chúa Trịnh chỉ lo
hưởng thụ, tận thu thuế, bóc lột nhân dân.
+ Sản xuất nông nghiệp đình đốn, thủ
công nghiệp ngày càng sa sút, các đô thị
suy tàn.
+ Đời sống nhân dân cơ cực.
=> Nông dân Đàng Ngoài vùng lên khởi
nghĩa chống lại chính quyền.

Hãy nêu những nét chính về bối
cảnh lịch sử Đàng Ngoài của Đại
Việt nửa đầu thế kỉ XVIII

Chính quyền phong kiến Đàng
Câu nói:
một
trăm
tiền
Ngoài
đánh
thuế
vàođồng
đối tượng
không được một bữa no phản
nào?
ánh điều gì ?
Vì sao người ta phải chặt
cây sơn, phá khung cửi,
giấu vó lưới?

BÀI 7 : KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN Ở ĐÀNG NGOÀI THẾ KỈ XVIII

Dựa vào lược đồ 7.2, sơ đồ 7.3, hãy nêu những diễn biến chính của
các cuộc khởi nghĩa.

•

BÀI 7 : KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN Ở ĐÀNG NGOÀI THẾ KỈ XVIII

I/ Một số nét chính của phong trào nông dân ở Đàng Ngoài
thế kỉ XVIII

• Một số cuộc khởi nghĩa tiêu biểu

- Khởi nghĩa của Hoàng Công Chất (1739 - 1769):
+ Địa bàn hoạt động: vùng Điện Biên, Tây Bắc
+ Kết quả: thất bại, nghĩa quân bị quân triều đình đàn áp.
- Khởi nghĩa của Nguyễn Danh Phương (1740 - 1751):
+ Địa bàn hoạt động: Sơn Tây, Việt Trì, Thái Nguyên,
Tuyên Quang.
+ Kết quả: Năm 1751, Nguyễn Danh Phương bị bắt, khởi
nghĩa thất bại.
- Khởi nghĩa của Nguyễn Hữu Cầu (1741 - 1751):
+ Địa bàn hoạt động: Đồ Sơn, Kinh Bắc, Thăng Long,
Sơn Nam, Thanh Hoá, Nghệ An.
+ Kết quả: Năm 1751, quân Trịnh tấn công dồn dập, khởi
nghĩa thất bại.

BÀI 7 : KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN Ở ĐÀNG NGOÀI THẾ KỈ XVIII

I/ Một số nét chính của phong trào nông dân ở Đàng Ngoài
thế kỉ XVIII
Tại sao các cuộc khởi nghĩa này lại thất bại?
- Tương quan lực lượng
- Các cuộc khởi nghĩa diễn ra lẻ tẻ,
mang tính tự phát, thiếu sự liên kết
với nhau để tạo thành một phong
trào đấu tranh chung, rộng lớn và
thống nhất ở cả Đàng Ngoài.
- Nông dân hành quân đánh trận hạn
chế.

BÀI 7 : KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN Ở ĐÀNG NGOÀI THẾ KỈ XVIII
1. Một số nét chính của phong trào nông dân ở Đàng Ngoài thế kỉ XVIII
2. Tác động của phong trào nông dân ở Đàng Ngoài đối với xã hội Đại Việt thế
kỉ XVIII

Khai thác tư liệu
7.4 và thông tin
trong bài, em hãy
cho biết phong
trào nông dân
Đàng Ngoài có tác
động như thế nào
đối với xã hội Đại
Việt thế kỉ XVIII.

BÀI 7 : KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN Ở ĐÀNG NGOÀI THẾ KỈ XVIII
1. Một số nét chính của phong trào nông dân ở Đàng Ngoài thế kỉ XVIII
2. Tác động của phong trào nông dân ở Đàng Ngoài đối với xã hội Đại Việt thế
kỉ XVIII

+ Buộc chính quyền Đàng Ngoài phải
thực hiện một số chính sách như khuyến
khích khai hoang, cho nông dân lưu tán
trở về quê,…
+ Làm lung lay chính quyền “vua Lê chúa Trịnh”, chuẩn bị “mảnh đất” thuận
lợi cho phong trào Tây Sơn phát triển
mạnh mẽ ra Đàng Ngoài vào cuối thế kỉ
XVIII.

BÀI 7 : KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN Ở ĐÀNG NGOÀI THẾ KỈ XVIII

Luyện tập – vận dụng
1/ Sự mục nát của chính quyền họ Trịnh Đàng Ngoài đã
dẫn đến những hậu quả gì?
- Sự mục nát của chính quyền họ Trịnh Đàng Ngoài đã khiến
cho: đời sống của các tầng lớp nhân dân, nhất là nông dân
lâm vào khổ cực, bần cùng; thúc đẩy nhân dân nổi dậy đấu
tranh chống lại chính quyền phong kiến.

BÀI 7 : KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN Ở ĐÀNG NGOÀI THẾ KỈ XVIII

Luyện tập – vận dụng
2/Nêu những nét chính của các cuộc khởi nghĩa nông
dân Đàng Ngoài thế kỉ XVIII
Nguyên nhân
bùng nổ
Phạm vi, quy mô
Các cuộc khởi
nghĩa tiêu biểu
Kết quả

mâu thuẫn sâu sắc giữa các tầng lớp nhân
dân với chính quyền phong kiến Lê - Trịnh.
phạm vi cả Đàng Ngoài.
Hoàng Công Chất (1739 - 1769);
Khởi nghĩa của Nguyễn Danh Phương (1740 1751);
khởi nghĩa của Nguyễn Hữu Cầu (1741 - 1751)
thất bại.

Tác động

buộc chính quyền Đàng Ngoài phải thực hiện một
số chính sách nhượng bộ; làm lung lay chính
quyền “vua Lê - chúa Trịnh”.

LUYỆN TẬP VAØ VẬN
DỤNG

Tìm hieåu theâm veà caùc cuoäc khôûi nghóa
noâng daân Ñaøng Ngoaøi theá kæ XVIII,
haõy vieát veà moät cuoäc khôûi nghóa
(khoaûng 100 chöõ) vôùi caùc noäi dung sau:
Khôûi nghóa dieãn ra khi naøo? Muïc
ñích? ÔÛ ñaâu? Ai tham gia? Ai coù lieân
quan? Hoï ñaõ haønh ñoäng nhö theá naøo?
Keát quaû.

Năm 1739, Hoàng Công Chất phất cờ khởi nghĩa tại vùng Sơn Nam (Nam Định, Thái Bình, H ưng
Yên). Nghĩa quân ngày một lớn mạnh đã liên kết với một số cuộc khởi ngh ĩa khác c ủa Nguy ễn Tuy ển,
Nguyễn Cừ, Nguyễn Hữu Cầu… gây không ít khó khăn cho tri ều đình Lê - Tr ịnh. N ăm 1748, khi quân Tr ịnh
tấn công, do tương quan lực lượng quá chênh lệch, Hoàng Công Ch ất lui t ạm vào vùng th ượng du Thanh Hoá,
rồi tiến sang vùng thượng Lào hoạt động.
Cùng thời điểm đó, ở Mường Thanh có hai người Thái là Lò Văn Ngải, Lò Văn Khanh đứng lên t ập h ợp,
lãnh đạo nhân dân các dân tộc chống lại giặc Phẻ (một tộc người trong nhóm Tày - Thái ở Th ượng Lào và Vân
Nam, Trung Quốc). Vì lực yếu, nghĩa quân của hai ông đã liên kết với nghĩa quân của Hoàng Công Ch ất. Cu ối
năm 1751, nghĩa quân của Hoàng Công Chất tiến vào Tây Bắc. Đến năm 1754, ông cùng các t ướng ng ười Thái
lãnh đạo nhân dân đánh tan giặc Phẻ, đem lại cuộc sống ấm no cho dân Mường Thanh.
Sau chiến thắng giặc Phẻ, Hoàng Công Chất chiêu d ụ dân chúng ổn đ ịnh s ản xu ất, c ủng c ố l ực l ượng,
xây dựng thành Bản Phủ vào năm 1758. Nghĩa quân đẩy mạnh hoạt động ra kh ắp 10 châu c ủa ph ủ An Tây và
giành quyền kiểm soát toàn bộ đất đai vùng Tây Bắc. Mường Thanh trở thành trung tâm v ăn hóa, chính tr ị c ủa
đất Tây Bắc. Hoàng Công Chất là người có công trong việc truyền bá những kiến thức, k ỹ thu ật tr ồng tr ọt
của người miền xuôi cho đồng bào các dân tộc nơi đây, là nhân t ố chính đoàn k ết c ộng đ ồng các dân t ộc, tr ở thành
đức Thánh của lòng dân.
Ngày 25/2/1767, Hoàng Công Chất qua đời, con trai ông ti ếp t ục ch ỉ huy, cu ộc kh ởi ngh ĩa kéo dài đ ến
năm 1769 thì bị chính quyền Lê - Trịnh dập tắt

DÆn dß
• Häc bµi lµm bµi tËp
• ChuÈn bÞ bµi sau