B - CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT VÀ
NĂNG LƯỢNG Ở ĐỘNG VẬT
TIÊU HÓA Ở ĐỘNG VẬT
Tiết 15:
I. Tiêu hoá là gì?
A. Tiêu hóa là quá trình làm biến đổi thức ăn thành các chất hữu cơ.
B. Tiêu hóa là quá trình tạo ra các chất dinh dưỡng và năng lượng, hình thành phân thải ra ngòai cơ thể.
C. Tiêu hóa là quá trình biến đổi thức ăn thành các chất dinh dưỡng và tạo ra năng lượng
D. Tiêu hóa là quá trình biến đổi các chất dinh dưỡng có trong thức ăn thành những chất đơn giản mà cơ thể có thể hấp thụ được
BÀI 15. TIÊU HÓA Ở ĐỘNG VẬT
1. Khái niệm tiêu hóa
Chọn câu trả lời đúng
 Tiêu hóa là quá trình biến đổi các chất
dinh dưỡng có trong thức ăn thành những
chất đơn giản mà cơ thể có thể hấp thụ
được
BÀI 15. TIÊU HÓA Ở ĐỘNG VẬT
I. Tiêu hoá là gì?
1. Khái niệm tiêu hóa
2. Các hình thức tiêu hóa
Có mấy hình thức tiêu hóa? Đặc điểm của mỗi hình thức tiêu hóa?
 Gồm:
+ Tiêu hóa nội bào: trong tế bào tại các không bào
tiêu hóa
+ Tiêu hóa ngoại bào: diễn ra bên ngoài tế bào trong
túi tiêu hóa hoặc ống tiêu hóa
II. Tiêu hoá ở các nhóm động vật
BÀI 15. TIÊU HÓA Ở ĐỘNG VẬT
Giáo viên hướng dẫn học sinh kẻ và hoàn thành bảng:
Tiêu hóa ở các nhóm động vật
Động vật đơn bào
Ruột khoang và giun dẹp
Từ giun cho đến thú
Tiêu hóa nội bào
Tiêu hóa ngoại bào và tiêu hóa nội bào.
Tiêu hóa ngoại bào
Thức ăn được tiêu hóa ngoại bào (trong lòng túi nhờ enzim thủy phân chất dinh dưỡng phức tạp thành chất đơn giản hơn) và tiêu hóa nội bào.
Không có
Thức ăn qua ống tiêu hóa sẽ được biến đổi cơ học
biến đổi hóa học thành những chất dinh dưỡng đơn giản và được hấp thụ vào máu, các chất không được tiêu hóa sẽ tạo thành phân thải ra ngoài
Hình túi, gồm nhiều tế bào. Có một lỗ thông vừa là miệng vừa là hậu môn. Trên thành túi có nhiều tế bào tuyến tiết enzim tiêu hóa
Thức ăn được
thực bào và phân hủy nhờ enzim chứa trong lizôxôm tạo thành chất dinh dưỡng đơn giản (được hấp thụ) và chất thải (xuất bào)
Gồm: - Cơ quan tiêu hóa
( miệng, thực quản, dạ dày,
ruột non, ruột già và hậu môn) và tuyến tiêu hóa (tuyến nước bọt, gan, tụy, dịch ruột…
BÀI 15. TIÊU HÓA Ở ĐỘNG VẬT
(?) Nêu đại diện của nhóm động vật chưa có cơ quan tiêu hóa?
(?) Hình thức tiêu hóa ở nhóm động vật chưa có cơ quan tiêu hóa?
(?) Quan sát hình và thực hiện câu hỏi lệnh trang 62?
(?) Tóm tắt quá trình tiêu hóa thức ăn ở trùng giày?
(?) ở trùng giày thức ăn được tiêu hóa về mặt cơ học hay hóa học? Giải thích?
BÀI 15. TIÊU HÓA Ở ĐỘNG VẬT
Hình thức tiêu hóa của động vật có túi tiêu hóa?
(?) Nêu đại diện của nhóm động vật có túi tiêu hóa?
(?)Mô tả cấu tạo của túi tiêu hóa?
 Ưu điểm: tiêu hóa được thức ăn có kích
thước lớn hơn
(?) Mô tả quá trình tiêu hóa thức ăn trong túi tiêu hóa?
(?) Tại sao trong túi tiêu hóa thức ăn sau khi được tiêu hóa ngoại bào lại tiếp tục được tiêu hóa nội bào?
(?) Ưu điểm của tiêu hóa thức ăn trong túi tiêu hóa so với trong không bào tiêu hóa?
(?) Ở Thủy tức thức ăn được tiêu hóa về mặt cơ học hay hóa học? Giải thích?
BÀI 15. TIÊU HÓA Ở ĐỘNG VẬT
(?)Đại diện của nhóm động vật có ống tiêu hóa?
(?) Hình thức tiêu hóa của động vật có
ống tiêu hóa?
BÀI 15. TIÊU HÓA Ở ĐỘNG VẬT
Hãy kể tên các bộ phận của ống tiêu hóa ở người?
Miệng
Thực quản
Dạ dày
Gan
Tụy
Ruột non
Ruột già
Hậu môn
Tuyến nước bọt
1
2
3
4
5
6
7
8
9
Hoàn thành bảng sau bằng cách đánh dấu x vào các cột tiêu hóa cơ học và tiêu hóa hóa học.
Tiêu hóa thức ăn trong các bộ phận của ống tiêu hóa ở người
X
X
X
X
X
X
X
X
(?) Sự tiêu hóa thức ăn về mặt cơ học trong các cơ quan tiêu hóa được thể hiện như thế nào?
(?) Sự tiêu hóa thức ăn về mặt hóa học trong các cơ quan tiêu hóa được thể hiện như thế nào?
* Thức ăn được tiêu hóa về mặt cơ học nhờ các hoạt động: cắn, nhai, nghiền, đảo, co bóp…
* Thức ăn được tiêu hóa về mặt hóa học nhờ hoạt động
của các enzim được tiết ra bởi các tuyến tiêu hóa
Em hãy rút ra nhận xét về quá trình tiêu hóa thức ăn trong ống tiêu hóa?
BÀI 15. TIÊU HÓA Ở ĐỘNG VẬT
Ống tiêu hóa của một số động vật như giun đất, châu chấu, chim có bộ phận nào khác ống tiêu hóa của người? Chức năng của các bộ phận đó?
Chú ý:
- Diều: Chứa thức ăn, làm mềm thức ăn
- ở chim có dạ dày cơ (mề): khỏe, nghiền nát thức ăn
BÀI 15. TIÊU HÓA Ở ĐỘNG VẬT
Ưu điểm của tiêu hóa thức ăn trong ống tiêu hóa so với trong túi tiêu hóa?
Trong ống tiêu hóa, thức ăn không bị trộn lẫn với chất thải (phân); còn trong túi tiêu hóa thức ăn bị trộn lẫn với phân.
Trong ống tiêu hóa, dịch tiêu hóa không bị hòa loãng; còn trong túi tiêu hóa, dịch tiêu hóa bị hòa loãng với rất nhiều nước.
Trong ống tiêu hóa, thức ăn chỉ đi theo một chiều nên ống tiêu hóa hình thành các bộ phận chuyên hóa; còn túi tiêu hóa không có sự chuyên hóa.
BÀI 15. TIÊU HÓA Ở ĐỘNG VẬT
Hãy nêu chiều hướng tiến hóa của hệ tiêu hóa ở động vật (về cấu trúc, chức năng, hình thức tiêu hóa)?
 Chiều hướng tiến hóa:
Cấu trúc ngày càng phức tạp
Sự chuyên hóa về chức năng ngày càng rõ rệt
Hình thức tiêu hóa: từ tiêu hóa nội bào đền tiêu
hóa ngoại bào
BÀI 15. TIÊU HÓA Ở ĐỘNG VẬT
Ống tiêu hóa phân hóa thành những bộ phận khác nhau có tác dụng gì?
* Sự phân hóa thành các bộ phận khác nhau trong ống tiêu hóa giúp quá trình tiêu hóa đạt hiệu quả cao
Gà, chim thường ăn sỏi, việc ăn sỏi này có tác dụng gì đối với chúng?
* Sỏi có tác dụng tăng hiệu quả nghiền thức ăn ở dạ dày cơ (mề).
Củng cố
(?) Vì sao khi nhai cơm 3 – 5 phút trong miệng lại có vị ngọt?
* Vì khi đó enzim amilaza sẽ biến đổi tinh bột thành đường mantôzơ.
BÀI 15. TIÊU HÓA Ở ĐỘNG VẬT
Cho biết sự giống và khác nhau giữa tiêu hóa nội bào và tiêu hóa ngoại bào?
* Giống nhau: Qua quá trình tiêu hóa thức ăn đều được chuyển từ dạng phức tạp thành dạng đơn giản cơ thể có thể hấp thụ được
* Khác nhau:
Tiêu hóa nội bào: thức ăn được tiêu hóa học trong tế bào tại không bào tiêu hóa nhờ hệ thống enzim do lizôxôm cung cấp
Tiêu hóa ngoại bào: thức ăn được tiêu hóa học hoặc cả hóa học và cơ học trong các cơ quan tiêu hóa bên ngoài tế bào.
VOI ~~~~> động vật phàm ăn nhất
Mỗi ngày chú voi trưởng thành:
_ngốn hết 200kg thức ăn
_uống 200l nước
Bạn có biết ????
Loài nào phàm ăn nhất không?
Hoạt động nối tiếp
Chuẩn bị bài 16
Trả lời câu hỏi cuối bài
Đọc mục “Em có biết”
XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN !.