TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
NGUYỄN VĂN TRỖI

VẬT LÍ 9

Ñaëng Höõu Hoaøng

? Viết các công thức của đoạn mạch gồm 2 điện trở R1; R2 mắc
nối tiếp và song song?

đoạn mạch nối tiếp
A

R1

R2

đoạn mạch song song
B

A

R1
R2

UAB = U1 + U2

IAB = I1+ I2

IAB = I1 =I2
RAB = R1 + R2

UAB = U1 = U2

U1 R1

U 2 R2

1
1 1
 
Rtd R1 R2
I1
R
 2
I2
R1

B

TIẾT 6 –BÀI 6

BÀI TẬP VẬN DỤNG
ĐỊNH LUẬT ÔM

BÀI 1: Cho mạch điện như hình vẽ, biết R1=

5 , vôn kế chỉ 6V, am pe kế chỉ 0,5A .
a . Tính điện trở tương đương của mạch
b . Tính R2
R2

R1

V
A
K

A

B

_

+

Hinh 6.1

Bài 1: Tóm tắt:
R1 = 5
K đóng.
Vôn kế chỉ U = 6V.
Ampe kế chỉ I = 0,5A.
a) Rtđ = ?
b) R2 = ?

Bài giải:

a) Vôn kế chỉ 6V => UAB = 6V
Áp dụng công thức tính điện trở:

6
U
Rtđ =
=
= 12 (  )
0,5
I

b) Theo đoạn mạch nối tiếp có:
Rtđ = R1 + R2
=> R2 = Rtđ - R1 = 12 – 5 = 7 (  )

Cách khác:

a) Từ hệ thức định luật Ôm:
=> Rtđ = U = 6 = 12

R

0,5

U
I =
R

b) Theo đoạn mạch nối tiếp: I1 = I2 = I = 0,5 A
=> U1 = I.R1 = 0,5.5 = 2,5 (V)
=> U2 = U – U1 = 6 – 2,5 = 3,5 (V)
Theo công thức tính điện
3,5 trở:
R2 =
=
= 7 ( )

0,5

BÀI 2: Cho mạch điện như hình vẽ, biết R1= 10

, am pe kế A1 chØ 1,2 A, am pe kế A chỉ 1,8A .
a . Tính UAB
b . Tính R2
R1

A1
R2
A
K

A

B

_

+

Hinh 6.2

Tóm tắt:
Cho sơ đồ mạch điện như hình vẽ:
R1 = 10
chỉ I1 = 1,2 A
chỉ I = 1,8 A
a) Tính UAB = ?
b) Tính R2 = ?

Bài giải:
a) Theo đoạn mạch song song có:
U1 = U2 = UAB
Mà U1 = I1.R1 = 1,2 x 10 = 12 (V)
=> UAB = 12V
b) Áp dụng công thức điện trở: R2 =
Với I2 = I – I1 = 12
1,8 – 1,2 = 0,6 (A)
=> R2 = 0, 6 = 20 (



)

Cách khác câu b):
Từ câu a) có: U2 = U1 = UAB
Rđ =
=>

12 20
U
=

=
=
1,8 3
I
20
= = => 30R2 = 200 + 20R2
3
=> 10R2 = 200
=> R2 = 20 (  )

BÀI 3: Cho mạch điện như hình vẽ, biết R1=

15 , R2 = R3 = 30 , UAB = 12V.
a . Tính RAB
b . Tính cường độ dòng điện qua mỗi điện trở
R1

R2

M

R3

A
K

A

B

_

+

Hinh 6.3

Tóm tắt
Cho mạch điện như hình vẽ:
R1 = 15
R2 = R3 = 30
UAB = 12V
a) Tính RAB = ?
b) Tính I1, I2, I3 = ?

Bài giải:
a) Phân tích mạch điện ta có:
R1 nt (R2 // R3)
Theo đoạn mạch song song có:
RMN =

= =

30.30
30  30

= 15 (  )

Theo đoạn mạch nối tiếp:
RAB = R1 + RMN = 15 + 15 = 30 (  )

b) Theo đoạn mạch nối tiếp và định luật Ôm:

I1 = I C =

12
=
= 0,4 (A)
30

Theo đoạn mạch song song:
U2 = U3 và R2 = R3
=> I2 = I3 =

0, 4
=
= 0,2 (A)
2

Cách khác câu b):
30
Có R23 =
=
= 15 ( )
2
Ta thấy R1 = R23 và I1 = I23
=> U1 = U23 =
=> I1 =

12
=
= 6 ( )
2

6
=
= 0,4 (V)
15

=> I2 = I3 = I1/2 = 0,2 (A)

* Các nước giải bài tập về đoạn mạch hỗn hợp đơn giản
Bước 1: Tóm tắt đầu bài và
phân tích mạch điện

Phân tích mạch: R1 nt
a) điện) trở tương đương của
(R2//R3
đoạn mạch MB là:

R2 .R3
30.30
B­íc 2: Chia nhỏ mạch điện
RMB 

15
R2  R3 30  30
thành các mạch điện cơ bản, áp
Điện trở tương đương của đoạn mạch
dụng các công thức của đoạn
AB là RAB= R1+RMB = 15+15=30 
mạch cơ bản để giải.
b) Công thức dòng điện chạy
Bước 3: Kết luận
qua điện trở R1 là:
I 1  I AB

U AB 12

 0,4 A
R AB 30

Cường độ dòng điện chạy qua R2
và R3 được xác định:
Mà I2 +I3=I AB
I2=I3=
IAB : 2=0,2A

• Câu 1: Điện trở tương đương của đoạn mạch
AB có sơ đồ như trên hình vẽ là RAB =10 Ω ,
trong đó các điện trở R1 = 7 Ω ; R2 = 12 Ω. Hỏi
điện trở Rx có giá trị nào dưới đây?
A. 9 Ω

B. 5Ω

C. 15 Ω

D. 4 Ω

• Câu 2: Điện trở R1 = 6 Ω, R2 = 9 Ω, R3 = 15Ω
chịu được dòng điện có cường độ lớn nhất
tương ứng là I1 = 5A, I2 = 2A, I3 = 3A. Hỏi có thể
đặt một hiệu điện thế lớn nhất là bao nhiêu vào
hai đầu đoạn mạch gồm 3 điện trở mắc nối tiếp
A. 45V B. 60V C. 93V D. 150V
với nhau?

• Câu 3. Cho mạch điện như hình vẽ:

Hiệu điện thế đặt vào hai điểm A, B là UAB = 30V, các điện trở R1 =
10Ω , R2 = 30Ω , R3 = 10Ω , R4 = 30Ω , R5 = 50Ω . Chứng minh
cường độ dòng điện chạy qua R5 bằng 0.

Ta có: UMN = UAN + UNM 
=> UMN= UAM - UAN= U1 U2 = (1)
Theo sơ đồ: U1+ U3 = U2 +
U4 = UAB
Theo đề bài: R1 = R3,

=> U1 = U3 = U2 = U4 =
UAB/2
=> U1 - U2= 0 (2)
Từ (1) và (2)⇒ UMN = 0 ⇒
Cường độ dòng điện chạy
qua R5 = 0

HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ
+ Làm các bài tập SBT
+ Đọc trước bài 7