BÀI 39: BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU
I.Mục tiêu
1.Kiến thức.
-Trình bày được:quá trình tạo thành nước tiểu.
-Thực chất quá trình tạo thành nước tiểu.
-Quá trinh bài tiết nước tiểu.
2. Kỹ năng:
-Phát huy kỹ năng quan sátvà phát triển kênh hình.
-Phát huy kỹ năng hoạt động
nhóm.
3. Thái độ:
Có ý thức vệ sinh,giữ gìn cơ quan bài tiết nước tiểu.
Kiểm tra bài cũ:
Hãy cho biết tên các cơ quan trên hình vẽ sau
Đáp án:
1. Thận phải, 2. ống dẫn nước tiểu, 3. bóng đái, 4. ống đái, 5. thận trái, 5. bể thận, 8. ống dẫn nước tiểu, 9. phần tủy, 10. phần vỏ, 11. phần vỏ, 12. nang cầu thận và cầu thận, 13. ống thận, 14. ống góp, 15. động mạch đến, 16 cầu thận, 17. nang cầu thận, 18 động mạch đi
I.Tạo thành nước tiểu
*Đọc thông tin trong sách giáo khoa và quan sát hình 39.1 và trả lời câu hỏi sau:
1.sự tạo thành nứoc tiểu gồm những quá trình nào? Chúng diễn ra ở đâu?
2.Thành phần nước tiểu đầu khác với máu ở chỗ nào?
3.Nước tiểu chính thức khác với nước tiểu đầu ở chỗ nào?




Hấp
thụ
lại
Bài
tiết
tiếp
các thành phần của
máu được ổn định
Nứoc tiểu
chính thức
Lọc máu
Nang cầu
thận
Nước tiểu đầu
Cầu
thận
Quá trình lọc máu
-Màng lọc là vách mao mạch với các lỗi 30-40.
-Sự chênh lệch áp suất tạo ra lực đẩy các chất qua lỗi lọc.
-Các tế bào máu và prôtêin có kích thước lớn hơn lỗ lọc nên vẫn ở lại trong máu.
Qúa tr ình bài tiết tiếp

-Có sử dụng năng
lựong ATP.
-Các chất dược bài tiết
tiếp:
+Các chất cặn bẵ:axit
uric,crêatin…
+Các chất thuốc.
+Các ion thừa: Hidrô,
kali,…
Quá trnình hấp
thụ lại
-Có sử dụng năng
lượng ATP.
Các chất dược hấp
thụ lại:
+Các chất dinh dưỡng
+Nứoc
+Các ion còn cần
thiết:
Natri,Clo…
Đáp án
1. _Quá trình lọc máu và tạo ra nước tiểu đầu diễn ra ở cầu thận.
_Qúa trình hấp thụ lại các chất dinh dưỡng, nước, và các ion còn cần thiết như Natri, Clo,…
Quá trinh bài tiết tiếp các chất cặn bẵ(axit uric,crêatin,các chất thuốc,các ion thừa(Hidrô, kali,…)).

Đều diễn ra ở ống thận,kết quả là biến nước tiểu đầu thành nước tiểu chính thức.

2. -Nước tiểu đầu không có tế bào máu và prôtêin.
-Máu có tế bào máu và prôtêin.
3. Dùng phiếu điền vào ô thích hợp để phân biệt nước tiểu đầu và nước tiểu chính thức.
-Nồng độ các chất hòa tan đậm đặc hơn.
-Chứa nhiều chất cặn bẵ và các chất độc.
-Gần như không còn các chất dinh dưỡng.
-Sự tạo thành nước tiểu gồm:
-Quá trình lọc máu ở cầu thận tạo ra nước tiểu đầu.
-Quá trình hấp thụ lại ở ống thận.
-Quá trình bài tiết tiếp: +Hấp thụ lại các chất cần thiết.
+Bài tiết tiếp chất thừa,chất thải.
+Tại thành nước tiểu chính thức.

II. Thải nước tiểu
Đọc thông tin trong sách giáo khoa và trả lời câu hỏi sau?
1. Nhiệm vụ của quá trình tạo thành nước tiêudiễn ra như thế nào?
Đáp án
Nhiệm vụ của quá trình tạo thành nứoc tiểu là lọc máu và thải chất cặn bẵ chất độc chất thừa ra khỏi cơ thể
Vì sao sự tạo thành nước tiểu diễn ra liên tục mà sự bài tiết nước tiểu lại gián đoạn?
Đáp án
-Máu tuần hoànliên tục qua cầu thận nên nước tiểu được hình thành liên tục.
-Nước tiểu được tích trữ ở bóng đái khi lên tới 200ml,đủ áp lực gây cảm giác buồn đi tiểu dẫn đến bài tiết ra ngoài.
Nước tiểu chính thức đi vào bể thận qua ống dẫn nước tiểu và tích trữ ở bóng đái từ ống đái đi ra ngoài.
Đây là hình là bệnh nhân chạy thận nhân tạo
+Từ mô hình trên các em thấy được vai trò của thận rất quan trọng cho cơ thể con người ttrong quá trình sống.
+Thận bị suy thoái hoặc làm việc kém hiệu quả gây nguy hiểm cho quá trình bài tiết nước tiểu.