NGỮ VĂN 8
BÀI 13 - TIẾT 49:

Thái An

KIỂM TRA BÀI CŨ

Qua văn bản Ôn dịch thuốc lá em cho
biết tác hại của việc hút thuốc lá? Em
đã làm gì để hưởng ứng lời kêu gọi
của tác giả?
-Thuốc lá đe dọa đến sức khỏe và tính
mạng loài người.
-Thuốc lá không chỉ làm hại đến sức

khoẻ mà còn gây ảnh hưởng xấu về
đạo đức.

Ngữ văn 8
Thái An

I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Đọc và tìm hiểu chú thích.
a.Tác giả: Thái An
b. Xuất xứ: Trích Báo Giáo
dụctrong
& Thời
đại thức sau
Theo em,
các phương
2. Thể loại:
- Văn bản nhật dụng a.

đây, đâu là phương thức biểu đạt
của văn bản “ Bài toán dân số” ?
Lập luận

b. Tự Lập
sự luận kết hợp tự sự
- Phương thức biểu đạt:
c. Biểu cảm
d. Lập luận kết hợp với tự sự

-Bố cục:
+ Đoạn 1: Từ đầu đến “ sáng mắt ra”: Nêu vấn đề
dân số và kế hoạch hóa gia đình.
+ Đoạn 2: Tiếp đến “ ô thứ 31 của bàn cờ”: Làm rõ
thực trạng vấn đề dân số và kế hoạch hóa gia đình.
+ Đoạn 3: Còn lại: Tác giả bày tỏ thái độ và giải
pháp về vấn đề này.

II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN:
1. Nội dung:
a. Vấn đề dân số và kế hoạch hoá gia đình
- Dân
sốra
là số
sinhđại
sống
trên giả
phạm
vi
- Được
đặt
từngười
thời cổ
=>tác
“ sáng
mắt một
ra”.quốc gia, một châu lục hay toàn cầu.
-Gia tăng dân số ảnh hưởng đến tiến bộ xã hội
- Cách
đặt vấn đề hấp dẫn, tự nhiên, lôi cuốn sự
và là nguyên nhân của đói nghèo, lạc hậu.

chú ý của người đọc.

- Dân số và kế hoạch hoá gia đình là vấn đề đã
và đang được quan tâm trên toàn thế giới.

II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN

1. Nội dung
a. Vấn đề dân số và kế hoạch hoá gia đình
- Được đặt ra từ thời cổ đại =>tác giả “ sáng mắt ra”.
- Cách đặt vấn đề hấp dẫn, tự nhiên, lôi cuốn sự
chú ý của người đọc.
b.Thực trạng vấn đề dân số và kế hoạch hoá gia đình
* Vấn đề dân số được nhìn nhận từ một bài toán
cổ. (Đó là câu chuyện…kinh khủng biết nhường nào!)
* Vấn đề dân số được tính toán từ một chuyện
trong Kinh Thánh. (Bây giờ…không quá 5%)
* Vấn đề dân số được nhìn nhận từ thực tế sinh
sản của con người. (Trong thực tế …ô thứ 31 của
bàn cờ)

II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1. Nội dung
a. Vấn đề dân số và kế hoạch hoá gia đình.
b. Thực trạng vấn đề dân số và kế hoạch hoá gia đình.
* Vấn đề dân số được nhìn nhận từ một bài toán cổ.
- Có một bàn cờ gồm 64 ô.
- Đặt 1 hạt thóc vào ô thứ nhất, ô
thứ hai đặt 2 hạt, các ô tiếp theo cứ
thế nhân đôi.
- Tổng số thóc được tính ra nhiều
đến mức có thể phủ khắp bề mặt
Trái đất.

16

32

64

128

?

II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1. Nội dung
a. Vấn đề dân số và kế hoạch hoá gia đình
b. Thực trạng vấn đề dân số và kế hoạch hoá gia đình

*Vấn đề dân số được nhìn nhận từ một bài toán cổ.
- Câu chuyện kén rễ là tiền đề để so sánh với sự bùng nổ dân số
tăng theo cấp số nhân, công bội là 2, một con số khủng khiếp.
*Vấn đề dân số được tính toán từ một chuyện trong Kinh Thánh.
- Lúc đầu Trái đất chỉ có hai người (A-đam và E-va).
- Nếu mỗi gia đình chỉ sinh hai con thì đến năm 1995 dân
số Trái đất là 5,63 tỉ.
- So với bài toán cổ con số này đã xấp xỉ ở ô thứ 30 của
bàn cờ.

16

32

64

128

5,63
tỉ
30

II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1. Nội dung
a. Vấn đề dân số và kế hoạch hoá gia đình
b. Làm rõ vấn đề dân số và kế hoạch hoá gia đình
* Vấn đề dân số được nhìn nhận từ một bài toán cổ.
* Vấn đề dân số được tính toán từ một chuyện trong
Kinh Thánh.
* Vấn đề dân số được nhìn nhận từ thực tế sinh sản
của con người.

TỶ LỆ SINH CON CỦA PHỤ NỮ MỘT SỐ NƯỚC
STT

NƯỚC

TỈ LỆ SINH/PHỤ NỮ

1
2
3
4
5
6

Ru-an-đa
Tan-da-ni-a
Ma-đa-gat-xca
Nê-pan
Ấn Độ
Việt Nam

8,1
6,7
6,6
6,3
4,5
3,7

=> Những nước có tỷ lệ sinh con cao.

16

32

64

128

5,63
tỉ
30

31

7 tỉ

Từ câu chuyện kén rễ đến câu chuyện trong
kinh thánh và tỉ lệ sinh con của phụ nữ ở
một số nước, tác giả cho người đọc biết
được điều gì?

Trả lời: Mức độ gia tăng dân số nhanh chóng trên trái
đất, một con số khủng khiếp.

Thảo luận:
Theo em, dân số tăng nhanh
sẽ có tác động như thế nào
đến sự phát triển của xã hội?

TỶ LỆ SINH CON CỦA PHỤ NỮ MỘT SỐ NƯỚC

.

• .

STT

NƯỚC

TỈ LỆ SINH/PHỤ NỮ

1
2
3
4
5
6

Ru-an-đa
Tan-da-ni-a
Ma-đa-gat-xca
Nê-pan
Ấn Độ
Việt Nam

8,1
6,7
6,6
6,3
4,5
3,7

=> Những nước có tỷ lệ sinh con cao thuộc Châu
Phi, Châu Á (Trong đó có Việt Nam).

Nghèo đói

Đất chật, người đông

Chất lượng cuộc sống thấp

Thất học, thất nghiệp

Những thành phố
chìm trong khói bụi

ùn tắc giao thông

Nghèo đói, bệnh tật sẽ còn dai
dẳng theo đuổi, nếu các quốc gia
này không có biện pháp hữu hiệu
để kìm hãm sự bùng nổ dân số…

Trả lời:
Sự bùng nổ dân số đi kèm với
nghèo nàn, lạc hậu, kinh tế kém
phát triển, văn hóa, giáo dục
không được nâng cao…Kìm
hãm sự phát triển của xã hội.

II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1. Nội dung

a. Vấn đề dân số và kế hoạch hoá gia đình
b. Thực trạng vấn đề dân số và kế hoạch hoá gia đình

- Dân số tăng quá nhanh sẽ kìm hãm sự phát triển của xã hội,
là nguyên nhân dẫn đến đói nghèo, lạc hậu.
- Thực trạng về tình hình dân số thế giới và Việt Nam phát triển
nhanh và mất cân đối sẽ ảnh hưởng đến tương lai của các dân tộc
và nhân loại.

c. Thái độ và giải pháp của tác giả

- Nếu con người sinh sôi trên trái đất theo cấp số nhân
của bài toán cổ thì đến một lúc sẽ không còn đất sống.
- Không có cách nào khác, phải hành động tự giác,
hạn chế sinh đẻ để làm giảm bớt sự bùng nổ và gia
tăng dân số.

I.Tìm hiểu chung:
II.Tìm hiểu văn bản:
III. Tổng kết:
1.Hình thức:
- Sử dụng kết hợp các phương pháp so sánh, dùng
số liệu, phân tích..
- Lập luận chặt chẽ, ngắn gọn.
- Ngôn ngữ khoa học, giàu sức thuyết phục.
2. Ý nghĩa văn bản:
- Văn bản nêu lên vấn đề thời sự của đời sống
hiện đại: Dân số và tương lai của dân tộc, nhân
loại.

Gái một con trông mòn con mắt
Gái hai con con mắt liếc ngang
Ba con cổ ngẳng răng vàng
Bốn con quần áo đi ngang khét mù
Năm con tóc rối tổ cu
Sáu con yếm trụt váy dù vặn ngang.

* Việt Nam là nước đông dân đứng thứ 13 trên thế giới, đứng thứ 2 trong
khu vực Đông Nam Á. Mật độ dân số nước ta là 254 người/km2, cao gấp 5
lần mật độ dân số các nước phát triển và cao gấp 2 lần mật độ dân số
Trung Quốc - nước đông dân nhất thế giới.
•Dân số Việt Nam hiện nay ước tính khoảng hơn 85,2 triệu người; trung
bình mỗi năm tăng khoảng 1,1 triệu người. Theo ước tính, đến năm 2024,
dân số nước ta có khoảng 100 triệu người; đến năm 2050, có khoảng 115
triệu người.
-Khi thế giới có 3 tỷ người thì Việt Nam mới có hơn 30 triệu người, nay
thế giới có 7 tỷ người thì Việt Nam đã có 87,3 triệu người. Nghĩa là trong
vòng 50 năm, dân số thế giới tăng gấp 2,33 lần, còn dân số Việt Nam
tăng gấp 2,91 lần.
Do phát triển dân số nhanh hơn như nói ở trên nên nước ta đã xếp vào
nhóm 5 nước có mật độ dân số trung bình cao nhất thế giới (Trong khi
đó, Trung Quốc có dân số 1 tỷ 340 triệu dân nhưng không thuộc nhóm 5
nước này).

* Các chuyên gia cho rằng, dù các biện pháp nhằm ngăn chặn tình trạng

tăng dân số sẽ được áp dụng mạnh mẽ, quyết liệt hơn trên toàn cầu nhưng,
theo dự báo, dân số thế giới năm 2012 sẽ là khoảng 7 tỉ người và vào năm
2050, sẽ tăng lên khoảng 9 tỉ người.

IV. Luyện tập:
Bài tập1: Con đường nào là con đường tốt nhất để
hạn chế gia tăng dân số? Vì sao?
- Đẩy mạnh giáo dục là con đường tốt nhất để hạn
chế gia tăng dân số vì chỉ có thể bằng con đường
giáo dục mới giúp con người có ý thức và thực hiện
một cách tự giác.
Bài tập2: Vì sao sự gia tăng dân số có tầm quan trọng
hết sức to lớn đối với tương lai nhân loại, nhất là đối với
các dân tộc còn nghèo nàn, lạc hậu?
- Gia tăng dân số dẫn đến đói nghèo, lạc hậu nhất
là ở các nước giáo dục kém phát triển nên gia tăng
dân số nhanh, tạo ra nghèo đói, lạc hậu. Đó là cái
vòng lẩn quẩn.

Kinh tế kém
phát triển

Bùng nổ
dân số

Nghèo nàn,
lạc hậu

Dân trí thấp

THỐNG KÊ VÀ DỰ BÁO SỰ PHÁT TRIỂN CỦA DÂN SỐ THẾ GIỚI
TỪ NĂM 1950  2050

Bài tập 3:

Dựa vào số liệu về sự gia tăng dân số thế
giới đã nêu trong phần Đọc thêm, hãy tính từ
năm 2000 đến tháng 9 - 2003 xem số người
trên thế giới đã tăng bao nhiêu và gấp khoảng
bao nhiêu lần dân số của Việt Nam hiện nay?

- Từ năm 2000 đến 9 - 2003 (45 tháng) số
dân trên thế giới đã tăng: 240.673.967
người.
- Số dân đó gấp khoảng ~ 3 lần số dân
Việt Nam hiện nay.
- Từ số liệu trên, có thể tính được tốc độ
gia tăng dân số mỗi ngày, mỗi giờ:
+ Mỗi ngày tăng khoảng 178.277
người.
+ Mỗi giờ tăng khoảng 7.428 người.
 Tốc độ gia tăng dân số rất nhanh.

Đất đai không sinh thêm, con người lại ngày
càng nhiều lên gấp bội. Nếu không hạn chế sự gia
tăng dân số thì con người sẽ tự làm hại chính
mình.Từ câu chuyện một bài toán cổ về cấp số
nhân, tác giả đã đưa ra các con số buộc người đọc
phải liên tưởng và suy ngẫm về sự gia tăng dân số
đáng lo ngại của thế giới, nhất là ở những nước
chậm phát triển.

Nguyên nhân chính của sự gia tăng
dân số là gì?
A. Do khả năng sinh con của người phụ nữ là rất
lớn.
B. Do kinh tế thấp kém.
C. Do không có biện pháp kế hoạch hóa gia đình.
D. Do con người. Nhất là người phụ nữ chưa được
hưởng quyền lợi giáo dục.

Ý NÀO NÓI ĐÚNG NHẤT HẬU QUẢ
CỦA SỰ GIA TĂNG DÂN SỐ THẾ
GIỚI?
A. Sự “tồn tại hay không tồn tại” của chính loài người.
B. Nền kinh tế thế giới bị giảm sút.
C. Mất ổn định chính trị trên toàn cầu.
D. Nền giáo dục của các nước nghèo nàn, lạc hậu.

HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ
- Học bài, chuẩn bị bài soạn tiếp theo.
- Sưu tầm tục ngữ, ca dao nói về kế hoach hóa
gia đình.