Thực tiễn và vai trò của thực tiễn
đối với nhận thức
Tiết 13- Bài 7
Nội dung bài học:
1. Thế nào là nhận thức ?
2. Thực tiễn là gì?
3. Vai trò của thực tiễn đối với nhận thức.
1. Thế nào là nhận thức.

a. Quan điểm về nhận thức.
Các nhà Triết học
có quan điểm như thế nào
về nhận thức?
TH
DUY TÂM
TH
DUY VẬT
TRƯỚC MÁC
TH DUY VẬT
BIỆNCHỨNG
Nhận
thức
Nhận
thức
Nhận
Thức
Em có nhận xét gì
về các quan điểm này?
Khổng Tử:
nhân chi sơ tính bản thiện.
Tục ngữ VN:
cha mẹ sinh con, trời sinh tính.
T.Hốp-xơ: cơ thể con người
giống như các bộ phận của
đồng hồ cơ học, tim là lò xo,
dây thần kinh là sợi chỉ,
khớp xương là bánh xe
làm cho cơ thể chuyển động.
Ph.Enghen:
nhận thức là một quá trình
đi từ trực quan sinh động
đến tư duy trừu tượng và
từ tư duy trừu tượng trở về
thực tiễn.
Mắt
Tay
Mũi
Lưỡi
tròn
nhẵn
thơm
ngọt
thị giác
xúc giác
khứu giác
vị giác
Ví dụ:
- Nhận thức cảm tính: giai đoạn nhận thức được tạo nên do tiếp xúc trực tiếp của các cơ quan cảm giác với sự vật hiện tượng,đem lại hiểu biết về các đặc điểm bên ngoài của chúng.
Kim loại: là chất dẫn điện, dẫn nhiệt, sôi ở nhiệt độ cao
VÍ DỤ 2:
Sắt là kim loại
Sắt dẫn điện, dẫn nhiệt
Nhờ đâu ta rút ra được các suy luận trên?
Nhờ các thao tác của tư duy
- Nhận thức lí tính: Là giai đoạn nhận thức tiếp theo, dựa trên các tài liệu do nhận thức cảm tính đem lại, nhờ các thao tác của tư duy để tìm ra bản chất, quy luật của sự vật, hiện tượng.
Nhận thức là quá trình phản ánh sự vật hiện tượng của thế giới khách quan vào trong bộ óc của con người, để tạo nên những hiểu biết về chúng.
2. Thực tiễn là gì.

Hiểu thế nào
là thực tiễn?
Khái niệm: thực tiễn là toàn bộ
những hoạt động vật chất có
mục đích, mang tính lịch sử- xã hội
của con người nhằm cải tạo
tự nhiên và xã hội.
Tại sao thực tiễn là hoạt động vật chất mà
không phải là hoạt động tinh thần?
Gồm 3 hình thức cơ bản:
+ Hoạt động sản xuất vật chất.
+ Hoạt động chính trị xã hội.
+ Hoạt động thực nghiệm khoa học.
Trong đó, hoạt động sản xuất vật chất là quan trọng nhất vì nó quyết định các dạng hoạt động khác.
Hoạt
động
sản
xuất
vật
chất
Hoạt động chính trị- xã hội
Hoạt động
thực nghiệm
khoa học
3/ Vai trò của thực tiễn đối với nhận thức.
Thực tiễn có những vai trò gì đối với nhận thức?
14
Cơ sở
của
nhận thức
Động lực
của
nhận thức
Mục đích
của
nhận thức
Tiêu chuẩn
của
chân lí
Vai trò của thực tiễn
3/ Vai trò của thực tiễn đối với nhận thức.
Câu hỏi thảo luận:
Nhóm 1: Vì sao nói thực tiễn là cơ sở của nhận thức? Cho ví dụ?
Nhóm 2: Vì sao nói thực tiễn là động lực của nhận thức? Cho ví dụ?
Nhóm 3: Vì sao nói thực tiễn là mục đích của nhận thức? Cho ví dụ?
Nhóm 4: Vì sao nói thực tiễn là tiêu chuẩn của chân lí? Cho ví dụ?
a/ Thực tiễn là cơ sở của nhận thức.
Vì:
Mọi sự hiểu biết của con người đều bắt nguồn từ thực tiễn.
Nhờ có sự tiếp xúc, tác động vào sự vật, hiện tượng con người phát hiện ra các thuộc tính, hiểu được bản chất quy luật của chúng.
Làm cho các giác quan của con người ngày càng hoàn thiện, nhận thức sâu sắc, đầy đủ hơn về sự vật, hiện tượng
Ví dụ:
- Niu – Tơn thấy quả táo rơi từ đó Niu-Tơn phát minh ra định luật vận vật hấp dẫn.
Niu – Tơn (1642 – 1727)
-Từ sự đo đạt về ruộng đất, con người có tri thức về toán học.
Chuồn Chuồn bay thấp thì mưa,
Bay cao thì nắng, bay vừa thì râm.
Lời nói không mất tiền mua
Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau
Nhất nước, nhì phân,
tam cần, tứ giống.
Nuôi lợn ăn cơm nằm
Nuôi tằm ăn cơm đứng.
Mấy đời bánh đút có xương
Mấy đời mẹ ghẻ mà thương con chồng
Săn bắt thú rừng
Tri thức về chăn nuôi
Quan sát chim bay
Phát minh ra máy bay
Từ sản xuất, sinh hoạt đời sống xã hội Kho tàng ca dao, tục ngữ, thành ngữ
Quan sát bầu trời  Kiến thức về thiên văn, vũ trụ
b/Thực tiễn là động lực của nhận thức.
Vì:
Thực tiễn luôn luôn đặt ra những yêu cầu mới cho nhận thức và tạo ra những tiền đề vật chất cần thiết thúc đẩy nhận thức phát triển
Dân ta dưới thời thực dân Pháp
Cách mạng tháng Tám, giải phóng dân tộc
=> Thực tiễn đặt ra yêu cầu, nhiệm vụ, phương hướng cho nhận thức phát triển.
Thực tiễn cũng tạo ra các tiền đề vật chất cần thiết cho nhận thức.
=>
Phát minh khoa học
Ứng dụng vào cuộc sống
c/Thực tiễn là mục đích của nhận thức.
Vì:
Mục đích cuối cùng của nhận thức là vận dụng tri thức khoa học vào thực tiễn để cải tạo hiện thực khách quan
Máy bay trong nông nghiệp
Nghiên cứu  ứng dụng trồng cà chua
CNTT phục vụ đời sống, sản xuất
Dụng cụ âm nhạc phục vụ tinh thần
CÁC HÌNH ẢNH VÀ KẾT QUẢ CỦA QUÁ TRÌNH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
HÌNH ẢNH VỀ TRANG TRẠI CHĂN NUÔI
Hiện nay trên thị trường chúng ta thấy thịt lợn nạt hơn nhiều so với trước kia, gà cũng nhiều thịt hơn nhưng thịt bỡ hơn chúng ta gọi là gà công nghiệp

Vì nhu cầu của người tiêu dùng đòi hỏi nên các nhà khoa học nghiên cứu để đáp ứng nhu cầu đó.

Vì vậy, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: “Lí luận mà không liên hệ với thực tiễn là lí luận suông”
Các tri thức khoa học chỉ có giá trị khi nó được vận dụng vào thực tiễn.

Mục đích cuối cùng của nhận thức là nhằm cải tạo hiện thực khách quan, đáp ứng nhu cầu vật chất, tinh thần của con người.
Vì vậy dem nh?ng tri th?c thu nh?n du?c qua th?c ti?n ki?m nghi?m m?i đánh du?c tính dúng d?n hay sai l?m c?a chúng.

Vi?c v?n tri th?c v�o th?c ti?n, cịn cĩ t�c d?ng b? sung, hồn thi?n nh?ng nh?n th?c chua d?y d?.

d. Thực tiễn là tiêu chuẩn của chân lí.
- Nhận thức ra đời từ thực tiễn song nhận thức lại diễn ra ở từng người, từng thế hệ với những điều kiện chủ quan, khách quan khác nhau nên có thể đúng hoặc sai lầm.
NHÀ BÁC HỌC GA- LI-LÊ VỚI HÌNH ẢNH TRÁI ĐẤT QUAY QUANH MẶT TRỜI VÀ TỰ QUAY QUANH TRỤC CỦA NÓ.


Ga-li-lê quan sát
qua kính thiên văn
Trái đất quay xung quanh Mặt trời
và tự quay xung quanh trục của nó.
“Không có gì quý hơn độc lập tự do”
Qua nhiều năm bôn ba tìm đường cứu nước và chỉ đạo cuộc cách mạng giải phóng dân tộc Việt Nam, Bác Hồ đã chứng minh chân lí: Không có gì quý hơn độc lập, tự do
Trong học tập và cuộc sống cần coi trọng thực tiễn.
Tránh lý luận suông “học phải đi đôi với hành”.
Kết luận: Thực tiễn là cơ sở, là động lực, là mục đích của nhận thức và là tiêu chuẩn để kiểm tra kết quả của nhận thức.
Bài học kinh nghiệm:
Bài tập 1

Họat động thực tiễn cơ bản nhất của con người là :
a.- Họat động sản xuất vật chất
b.- Họat động xã hội
c.- Họat động thực nghiệm khoa học .
d.- Họat động văn hóa, nghệ thuật, giáo dục

A
Bài tập 2

Cơ sở của sự thống nhất giữa nhận thức
cảm tính và lý tính là :
a.- Thế giới vật chất tồn tại khách quan
b.- tài liệu cảm tính có thể tin cậy và phong phú
c.- Thực tiễn xã hội
d.- Tính năng động chủ quan của con người.

C
Điền vào chỗ trống những cụm từ thích hợp :

Lí luận rất cần thiết, nhưng nếu cách học tập
không đúng thì sẽ không có kết quả. Do đó, trong
học tập lí luận, chúng ta cần nhấn mạnh: Lí luận
phải .(1). với thực tiễn. Thống nhất giữa lí luận
và thực tiễn là .(2). của chủ nghĩa Mac - Lênin.
Thực tiễn không có lý luận hướng dẫn là .(3).
Lý luận mà không có liên hệ với thực tiễn là .(4).
a.- Thực tiễn mù quáng
b.- Lý luận suông
c.- Một nguyên tắc căn bản
d.- Liên hệ trực tiếp
1.- d 2.- c 3.- a 4.- b
Hôm nay học giỏi quá vỗ tay lên nào!
TẠM BIỆT VÀ HẸN GẶP LẠI
CHÚC QUÝ THẦY CÔ DẠY TỐT
CHÚC CÁC BẠN HỌC TỐT