Giáo viên thực hiện: Bùi Văn Nhân
Trường THCS Dũng Tiến - Vĩnh Bảo - Hải Phòng
CHƯƠNG TRÌNH DẠY HỌC TRỰC TUYẾN
MÔN NGỮ VĂN 8
UBND HUYỆN VĨNH BẢO
TRƯỜNG THCS DŨNG TIẾN
Tiết 94, Văn bản: BÀN LUẬN VỀ PHÉP HỌC
(Luận pháp học – Nguyễn Thiếp)
Thứ 6 ngày 24 tháng 4 năm 2020 (Lớp 8B, 8C)
I. Đọc - hiểu chú thích.
1. Đọc.
2. Chú thích.
Văn bản có cách đọc như thế nào?
Giọng đọc: đọc khúc triết, rõ ràng, chậm dãi, kính cẩn, lễ phép của bề tôi khi tâu lên vua…
Tiết 94, Văn bản: BÀN LUẬN VỀ PHÉP HỌC
(Luận pháp học – Nguyễn Thiếp)
I. Đọc - hiểu chú thích.
1. Đọc.
2. Chú thích.
Các em theo dõi vào (SGK/ Tr 76, 77) và đọc thầm cùng
Thứ 6 ngày 24 tháng 4 năm 2020 (Lớp 8B, 8C)
Tiết 94, Văn bản: BÀN LUẬN VỀ PHÉP HỌC
(Luận pháp học – Nguyễn Thiếp)
I. Đọc - hiểu chú thích.
1. Đọc.
2. Chú thích.
Các em theo dõi vào (SGK/ Tr 76, 77) và đọc thầm cùng lần 2
Thứ 6 ngày 24 tháng 4 năm 2020 (Lớp 8B, 8C)
I. Đọc - hiểu chú thích.
1. Đọc.
2. Chú thích.
a. Tác giả.
Tiết 94, Văn bản: BÀN LUẬN VỀ PHÉP HỌC
(Luận pháp học – Nguyễn Thiếp)
- Nguyễn Thiếp (1723 - 1804 ), quê ở tỉnh Hà Tĩnh.
- Là người học rộng, tài cao, người đương thời gọi ông là: La Sơn Phu Tử.
Nêu hiểu biết của em về tác giả Nguyễn Thiếp?
Thứ 6 ngày 24 tháng 4 năm 2020 (Lớp 8B, 8C)
I. Đọc - hiểu chú thích.
1. Đọc.
2. Chú thích.
a. Tác giả.
Tiết 94, Văn bản: BÀN LUẬN VỀ PHÉP HỌC
(Luận pháp học – Nguyễn Thiếp)
- Nguyễn Thiếp (1723 - 1804 ), quê ở tỉnh Hà Tĩnh.
- Là người học rộng, tài cao, người đương thời gọi ông là: La Sơn Phu Tử.
Thứ 6 ngày 24 tháng 4 năm 2020 (Lớp 8B, 8C)
I. Đọc - hiểu chú thích.
1. Đọc.
2. Chú thích.
a. Tác giả.
b. Tấu.
Tiết 94, Văn bản: BÀN LUẬN VỀ PHÉP HỌC
(Luận pháp học – Nguyễn Thiếp)
- Tấu là một loại văn thư của bề tôi, thần dân gửi lên vua chúa để trình bày sự việc, ý kiến, đề nghị.
- Tấu viết bằng văn xuôi, văn vần, văn biền ngẫu.
Nêu hiểu biết của em về thể loại tấu?
Thứ 6 ngày 24 tháng 4 năm 2020 (Lớp 8B, 8C)
I. Đọc - hiểu chú thích.
1. Đọc.
2. Chú thích.
a. Tác giả.
b. Tấu.
Tiết 94, Văn bản: BÀN LUẬN VỀ PHÉP HỌC
(Luận pháp học – Nguyễn Thiếp)
- Tấu là một loại văn thư của bề tôi, thần dân gửi lên vua chúa để trình bày sự việc, ý kiến, đề nghị.
- Tấu viết bằng văn xuôi, văn vần, văn biền ngẫu.
Nêu So sánh sự giống nhau và khác nhau giữa thể loại: chiếu, hịch, cáo, tấu ?
Thứ 6 ngày 24 tháng 4 năm 2020 (Lớp 8B, 8C)
I. Đọc - hiểu chú thích.
1. Đọc.
2. Chú thích.
a. Tác giả.
b. Tấu.
Tiết 94, Văn bản: BÀN LUẬN VỀ PHÉP HỌC
(Luận pháp học – Nguyễn Thiếp)
Chú thích
(1) Thất truyền: bị mất đi, không được truyền lại cho đời sau.
(2) Tam cương: ba mối quan hệ gốc trong xã hội phong kiến là quân thần (vua tôi), phụ tử (cha con), phu phụ (chồng vợ).
(3) Ngũ thường: năm đức tính của con người là nhân, nghĩa, lễ, trí, tín.
(4) Cựu triều: triều vua cũ, ở đây chỉ nhà Lê.
(5) Chu Tử: Chu Hi (1130 – 1200), nhà nho nổi tiếng đồng thời là nhà triết học, nhà giáo dục học thời Nam Tống.
(6) Tứ thư: bốn quyển sách tiêu biểu của Nho giáo: Luận ngữ, Mạnh Tử, Đại học, Trung dung.
(7) Ngũ kinh: năm bộ sách kinh điển của Nho giáo: Kinh Dịch , Kinh Thư, Kinh Thi, Kinh Lễ, Kinh Xuân Thu.
(8) Chư sử: các cuốn sách sử có tiếng đời xưa (chư: từ chỉ số nhiều như trong chư vị, chư khách,…)
Thứ 6 ngày 24 tháng 4 năm 2020 (Lớp 8B, 8C)
I. Đọc - hiểu chú thích.
1. Đọc.
2. Chú thích.
a. Tác giả.
b. Tấu.
Tiết 94, Văn bản: BÀN LUẬN VỀ PHÉP HỌC
(Luận pháp học – Nguyễn Thiếp)
c. Hoàn cảnh sáng tác văn bản:
- Bàn luận về phép học là phần trích từ bài tấu của Nguyễn Thiếp viết gửi Quang Trung về 3 điều quân đức (đức của vua ), dân tâm (lòng dân ), học pháp (phép học).
Bài: Bàn luận về phép học được sáng tác trong hoàn cảnh nào?
Thứ 6 ngày 24 tháng 4 năm 2020 (Lớp 8B, 8C)
I. Đọc - hiểu chú thích.
1. Đọc.
2. Chú thích.
a. Tác giả.
b. Tấu.
Tiết 94, Văn bản: BÀN LUẬN VỀ PHÉP HỌC
(Luận pháp học – Nguyễn Thiếp)
Nêu phương thức biểu đạt của văn bản?
d. Phương thức biểu đạt:
Nghị luận.
c. Hoàn cảnh sáng tác.
Bố cục (chia làm 3 phần):
* Luận điểm 1: Bàn về mục đích của người học (từ đầu do những điều tệ hại ấy)
* Luận điểm 2: Quan điểm học tập đúng đắn (tiếp theo  xin chớ bỏ qua)
* Luận điểm 3: Tác dụng của việc học (phần còn lại).
e. Bố cục.
Thứ 6 ngày 24 tháng 4 năm 2020 (Lớp 8B, 8C)
I. Đọc - hiểu chú thích.
Tiết 94, Văn bản: BÀN LUẬN VỀ PHÉP HỌC
(Luận pháp học – Nguyễn Thiếp)
II. Đọc - hiểu văn bản.
1. Bàn về mục đích của việc học.
Ngọc không mài, không thành đồ vật; người không học, không biết rõ đạo”. Đạo là lẽ đối xử hằng ngày giữa mọi người. Kẻ đi học là học điều ấy. Nước Việt ta, từ khi lập quốc đến giờ, nền chính học đã bị thất truyền(1). Người ta đua nhau lối học hình thức hòng cầu danh lợi, không còn biết đến tam cương(2), ngũ thường(3). Chúa tầm thường, thần nịnh hót. Nước mất, nhà tan đều do những điều tệ hại ấy.
- Học để biết rõ đạo.
- Học để làm người tốt, cư xử đúng mực.
- Tác giả đã phê phán lối học sai trái, lệch lạc: Học chuộng hình thức, hòng cầu danh lợi, không biết đến tam cương, ngũ thường.
⇒ Hậu quả: Chúa tầm thường, thần nịnh hót, nước mất nhà tan.
Quan điểm của Nguyễn Thiếp về mục đích của việc học là gì?
Thứ 6 ngày 24 tháng 4 năm 2020 (Lớp 8B, 8C)
I. Đọc - hiểu chú thích.
Tiết 94, Văn bản: BÀN LUẬN VỀ PHÉP HỌC
(Luận pháp học – Nguyễn Thiếp)
II. Đọc - hiểu văn bản.
2. Quan điểm học tập đúng đắn.
Để khuyến khích việc học, Nguyễn Thiếp khuyên vua Quang Trung thực hiện những chính sách sau:
- Học tuần tự từ thấp đến cao.
- Học rộng, nghĩ sâu, biết tóm lược những điều cơ bản, cốt yếu nhất.
- Học phải biết kết hợp với hành. Học không phải chỉ để biết mà còn để làm (thực hành).
Cúi xin từ nay ban chiếu thư cho thầy trò trường học của phủ, huyện, các trường tư, con cháu các nhà văn võ, thuộc lại ở các trấn cựu triều(4), đều tùy đâu tiện đấy mà đi học.
Phép dạy, nhất định theo Chu Tử(5). Lúc đầu học tiểu học để bồi lấy gốc. Tuần tự tiến lên học đến tứ thư(6) , ngũ kinh(7) , chư sử(8) . Học rộng rồi tóm lược cho gọn, theo điều học mà làm. Họa may kẻ nhân tài mới lập được công, nhà nước nhờ thế mà vững yên. Đó mới thực là cái đạo ngày nay có quan hệ tới lòng người. Xin chớ bỏ qua.
Đạo học thành thì người tốt nhiều; người tốt nhiều thì triều đình ngay ngắn mà thiên hạ thịnh trị.
Nêu quan điểm học tập đúng đắn của Nguyễn Thiếp khi tấu trình lên vua Quang Trung?
Thứ 6 ngày 24 tháng 4 năm 2020 (Lớp 8B, 8C)
I. Đọc - hiểu chú thích.
Tiết 94, Văn bản: BÀN LUẬN VỀ PHÉP HỌC
(Luận pháp học – Nguyễn Thiếp)
II. Đọc - hiểu văn bản.
3. Tác dụng của việc học.
Đạo học thành thì người tốt nhiều; người tốt nhiều thì triều đình ngay ngắn mà thiên hạ thịnh trị.
Đó là mấy điều, thành thật xin dâng. Chẳng quản lời nói vu vơ, cúi mong Hoàng thượng soi xét.
Kẻ hèn thần cung kính tấu trình.
Tác dụng và ý nghĩa của những phép học ấy:
- Người tốt rất nhiều
- Triều đình ngay ngắn, thiên hạ thịnh trị.
⇒ Đất nước có nhiều nhân tài, quốc gia hưng thịnh.
Nêu tác dụng của việc học theo quan điểm của Nguyễn Thiếp?
Thứ 6 ngày 24 tháng 4 năm 2020 (Lớp 8B, 8C)
I. Đọc - hiểu chú thích.
Tiết 94, Văn bản: BÀN LUẬN VỀ PHÉP HỌC
(Luận pháp học – Nguyễn Thiếp)
II. Đọc - hiểu văn bản.
* Nghệ thuật.
Bài tấu sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào?
* Ghi nhớ (SGK/Tr 79).
- Thể loại tấu, lập luận chặt chẽ, sắc bén, nghệ thuật đối lập, liệt kê, ẩn dụ, kết hợp biểu đạt tự sự, biểu cảm…trong nghị luận…
Ghi nhớ (SGK/Tr 79).
Với cách lập luận chặt chẽ, bài Bàn luận về phép học giúp ta hiểu mục đích của việc học là để làm người có đạo đức, có tri thức, góp phần làm hưng thịnh đất nước, chứ không phải để cầu danh lợi. Muốn học tốt phải có phương pháp, học cho rộng nhưng phải nắm cho gọn, đặc biệt, học phải đi đôi với hành.
Thứ 6 ngày 24 tháng 4 năm 2020 (Lớp 8B, 8C)
I. Đọc - hiểu chú thích.
Tiết 94, Văn bản: BÀN LUẬN VỀ PHÉP HỌC
(Luận pháp học – Nguyễn Thiếp)
III. Luyện tập và hướng dẫn học tập ở nhà.
II. Đọc - hiểu văn bản.
Phân tích sự cần thiết và tác dụng của phương pháp "học đi đôi với hành".