UBND PHƯỜNG HÀ TIÊN
Trường TH Bình San

CHỦ ĐỀ 4. ĐẠO ĐỨC, PHÁP LUẬT VÀ VĂN HÓA TRONG
MÔI TRƯỜNG SỐ
Bài 5: Bản quyền nội dung thông tin

Tin học 5
KNTT

Giáo viên: Danh
Hạnh

Bài 5: Bản quyền nội dung thông tin
Mục tiêu

Giải thích được một số khái niệm liên
quan đến bản quyền nội dung thông tin.

Thể hiện được sự không đồng
tình với hiện tượng sai trái,
gian dối trong học tập và đời
sống như xem thư riêng hay
sao chép tệp của bạn khi chưa
được sự đồng ý, ...

Nhận biết và giải thích sơ lược
được một số vấn đề đạo đức và
tính hợp lệ của việc truy cập nội
dung, việc bảo mật thông tin.

Thể hiện được sự tôn trọng
tính riêng tư và bản quyền
nội dung thông tin.

Bài 5: Bản quyền nội dung thông tin

KHỞI ĐỘNG
Các bạn học sinh lớp 5A làm báo tường
chào mừng ngày Nhà giáo Việt Nam.
Trong tờ báo tường, nhiều nội dung
thông tin như bài thơ, bài viết, hình
ảnh,... được các bạn tự sáng tác hoặc
sưu tầm để thể hiện tình cảm của mình
tới các thầy cô giáo.
Chúng ta hãy cùng tìm hiểu để biết các
bạn lớp 5A đã sử dụng nội dung thông
tin như thế nào nhé.

Bài 5: Bản quyền nội dung thông tin
Hoạt Động

Tác giả là ai?

Em hãy quan sát hai bài báo tường của các bạn lớp 5 (Hình 24 và Hình 25) và
cho biết:
1. Bài thơ trong Hình 24 là của ai? Bài thơ trong Hình 25 là của ai?
2. Theo em, tại sao phải ghi rõ tên tác giả?

Bài 5: Bản quyền nội dung thông tin

1. Bản quyền nội dung thông tin

Trong tờ báo tường của các bạn lớp 5A có bài thơ “Cô giáo của em” của nhà
thơ Xuân Quỳnh (Hình 24) và bài viết về cô giáo của bạn Ngô Hà Trang (Hình
25). Bài thơ, bài viết, hình ảnh minh hoạ đó là những ví dụ cụ thể về nội dung
thông tin.
Nội dung thông tin được thể hiện dưới dạng văn bản, hình ảnh, âm thanh hay
đa phương tiện, ... Tác giả (cá nhân hoặc tổ chức sở hữu nội dung thông tin) có
quyền cho phép hoặc không cho phép người khác sử dụng nội dung thông tin
của mình.

• Bản quyền nội dung thông tin là quyền của tác
giả cho phép hoặc không cho phép người khác sử
dụng nội dung thông tin.
• Chỉ được sử dụng nội dung thông tin khi được
phép.

Bài 5: Bản quyền nội dung thông tin

1. Bản quyền nội dung thông tin
Hãy chọn phát biểu Sai:
A. Tác giả có
quyền cho phép
người khác sử
dụng nội dung
thông tin của
mình.

B. Tác giả có
quyền không cho
phép người khác
sử
dụng
nội
dung thông tin
của mình.

C.
Nội
dung
thông tin được
thể hiện dưới
dạng văn bản,
hình ảnh, âm
thanh hay đa
phương tiện,...

D.
Nội
dung
thông tin phải
gồm đầy đủ các
dạng văn bản,
hình ảnh, âm
thanh.

Bài 5: Bản quyền nội dung thông tin

2. Truy cập và bảo mật nội dung thông tin
Khi sử dụng thông tin của người khác, cần có sự cho phép và trích dẫn
nguồn đầy đủ.
Ví dụ, khi chia sẻ bài thơ sưu tầm, cần ghi rõ tác giả hoặc ghi "sưu
tầm" nếu không biết tác giả. Nếu tái hiện nội dung bằng ngôn ngữ riêng,
vẫn cần ghi nguồn, ví dụ "phỏng theo truyện Rùa và Thỏ".
Truy cập thông tin của người khác mà không được phép là vi phạm
đạo đức. Ví dụ như sao chép bài của bạn trong giờ kiểm tra.
Trong quá trình tạo ra sản phẩm, tác giả cần có ý thức bảo vệ, giữ bí
mật thông tin để tránh bị đánh cắp. Thông tin bản quyền cần được công
khai trên sản phẩm đã hoàn thành như ghi tên tác giả lên sản phẩm (Hình
25) hay đăng kí bản quyền và ghi thông tin lên sản phẩm (Hình 26).

Bài 5: Bản quyền nội dung thông tin

2. Truy cập và bảo mật nội dung thông tin

• Khi làm việc nhóm, cần thảo luận, phân công công việc dựa vào điểm mạnh
của mỗi người.
• Khi được phân công, cần có ý thức, tinh thần trách nhiệm; hợp tác và giúp đỡ
nhau.

Bài 5: Bản quyền nội dung thông tin

3. Tôn trọng tính riêng tư và bản quyền nội dung thông tin
Hoạt Động

Em cần làm gì khi chứng kiến những tình huống sau?

1. An vô tình để quên nhật kí trong ngăn bàn. Bình thấy được liền đọc lén, sau
đó kể cho một số bạn về những điều đọc được từ nhật kí của An.
2. Minh vẽ một bức tranh phong cảnh rất đẹp trên máy tính. Hoa đã lấy bức
tranh đó sử dụng mà không hỏi ý kiến Minh.

Bài 5: Bản quyền nội dung thông tin

3. Tôn trọng tính riêng tư và bản quyền nội dung thông tin
Thông tin trong cuốn nhật kí hay họ tên, ngày sinh, địa chỉ, ... là thông tin cá
nhân, mang tính riêng tư của mỗi người, chỉ người đó mới có quyền quyết định
cho người khác biết hay không.
Trong Hoạt động 2, ở tình huống thứ nhất, Bình đã đọc nhật kí của An và kể lại
cho các bạn khác, đây là hành vi vi phạm tính riêng tư. Các em cần tôn trọng
tính riêng tư và không nên hành động giống như Bình.
Ở tình huống thứ hai, Hoa lấy bức tranh của Minh mà chưa hỏi ý kiến là việc
làm sai. Hoa cần được Minh cho phép sử dụng bức tranh đó. Khi đã được Minh
cho phép sử dụng Hoa cần ghi rõ Minh là tác giả của bức tranh. Đó là hành
động tôn trọng bản quyền nội dung thông tin.

Bài 5: Bản quyền nội dung thông tin

3. Tôn trọng tính riêng tư và bản quyền nội dung thông tin
Chỉ sử dụng khi
được phép

Ghi rõ nguồn
thông tin

Tôn trọng bản
quyền nội dung
thông tin

Diễn đạt lại và ghi
“phỏng theo”

Bài 5: Bản quyền nội dung thông tin

3. Tôn trọng tính riêng tư và bản quyền nội dung thông tin

Ghép mỗi tình huống ở cột bên trái với một thái độ ở cột bên
phải sao cho phù hợp.
Tình huống

Thái độ

1) Bạn An nêu tên tác giả bài thơ mà bạn
đọc trong buổi sinh hoạt ngoại khoá.

a) Đồng tình

2) Bạn Bình xem sổ ghi chép của anh trai mà
không xin phép.
3) Bạn Khoa xin phép bạn Minh trước khi sao
chép tệp trình chiếu của bạn Minh.

b) Không
đồng tình

Bài 5: Bản quyền nội dung thông tin
LUYỆN TẬP

1. Em hãy quan sát một phần
trang sách trong Sách giáo
khoa Mĩ thuật 4, bộ sách Kết
nối tri thức với cuộc sống, xuất
bản năm 2023 (Hình 27) và
cho biết nguồn thông tin của
mỗi bức ảnh là gì? Tại sao phải
ghi rõ nguồn?

Bài 5: Bản quyền nội dung thông tin
LUYỆN TẬP

2. Với mỗi hành động sau đây, em
đồng tình hay không đồng tình? Vì
sao?
a) Đọc tin nhắn trên điện thoại của
người khác mà không được phép.
b) Xin phép sử dụng hình ảnh, bài
viết của người khác trong bài trình
chiếu và ghi rõ nguồn thông tin.
c) Chia sẻ thông tin riêng tư (nhật
kí, hình ảnh,…) của người khác mà

Bài 5: Bản quyền nội dung thông tin
VẬN
DỤNG
Trong bài
trình chiếu về Ngày hội trạng nguyên nhỏ tuổi, các bạn đã sử
dụng một số thông tin từ website thieunien.vn. Theo em, các bạn cần
làm gì để thể hiện sự tôn trọng bản quyền nội dung thông tin?

Tiết học đến đây là kết thúc
Hẹn gặp lại các em ở tiết học sau

Tin học 5
KNTT

Giáo viên: Danh
Hạnh