CHỦ ĐỀ 4
ĐẠO ĐỨC, PHÁP LUẬT VÀ VĂN HÓA
TRONG MÔI TRƯỜNG SỐ

Bài 5: BẢN QUYỀN NỘI DUNG THÔNG TIN

Tin học 5
KNTT

Bài 5: Bản quyền nội dung thông
Mục tiêu

Giải thích được một số khái niệm
tin
liên quan đến bản quyền nội dung
thông tin.

Thể hiện được sự không
đồng tình với hiện tượng
sai trái, gian dối trong học
tập và đời sống như xem
thư riêng hay sao chép tệp
của bạn khi chưa được sự
đồng ý, ...

Nhận biết và giải thích sơ
lược được một số vấn đề đạo
đức và tính hợp lệ của việc
truy cập nội dung, việc bảo
mật thông tin.
Thể hiện được sự tôn
trọng tính riêng tư và bản
quyền nội dung thông tin.

Bài 5: Bản quyền nội dung thông

KHỞI ĐỘNG

tin

Các bạn học sinh lớp 5A làm báo
tường chào mừng ngày Nhà giáo
Việt Nam. Trong tờ báo tường,
nhiều nội dung thông tin như bài
thơ, bài viết, hình ảnh,... được các
bạn tự sáng tác hoặc sưu tầm để
thể hiện tình cảm của mình tới các
thầy cô giáo.
Chúng ta hãy cùng tìm hiểu để biết
các bạn lớp 5A đã sử dụng nội dung
thông tin như thế nào nhé.

Bài 5: Bản quyền nội dung thông tin
Hoạt
Tác giả là ai?
Động
Em hãy quan sát hai bài báo tường của các bạn lớp 5 (Hình 24 và Hình
25) và cho biết:
1. Bài thơ trong Hình 24 là của ai? Bài thơ trong Hình 25 là của ai?
2. Theo em, tại sao phải ghi rõ tên tác giả?

Bài 5: Bản quyền nội dung thông

1. Bản quyền nội dung thông tin

tin

Trong tờ báo tường của các bạn lớp 5A có bài thơ “Cô giáo của em”
của nhà thơ Xuân Quỳnh (Hình 24) và bài viết về cô giáo của bạn Ngô Hà
Trang (Hình 25). Bài thơ, bài viết, hình ảnh minh hoạ đó là những ví dụ cụ
thể về nội dung thông tin.
Nội dung thông tin được thể hiện dưới dạng văn bản, hình ảnh, âm thanh
hay đa phương tiện, ... Tác giả (cá nhân hoặc tổ chức sở hữu nội dung
thông tin) có quyền cho phép hoặc không cho phép người khác sử dụng
nội dung thông
tinquyền
của mình.
• Bản
nội dung thông tin là quyền của tác

giả cho phép hoặc không cho phép người khác sử
dụng nội dung thông tin.
• Chỉ được sử dụng nội dung thông tin khi được
phép.

Bài 5: Bản quyền nội dung thông

1. Bản quyền nội dung thông tin
Hãy chọn phát biểu Sai:
A. Tác giả có
quyền
cho
phép
người
khác sử dụng
nội dung thông
tin của mình.

tin

B. Tác giả có
quyền
không
cho
phép
người khác sử
dụng nội dung
thông tin của
mình.

C. Nội dung
thông tin được
thể hiện dưới
dạng văn bản,
hình ảnh, âm
thanh hay đa
phương tiện,...

D. Nội dung
thông tin phải
gồm đầy đủ
các dạng văn
bản, hình ảnh,
âm thanh.

Bài 5: Bản quyền nội dung thông

2. Truy cập và bảo mật nội dung thông tin
Khi sử dụng thông tin củatin
người khác, cần có sự cho phép và
trích dẫn nguồn đầy đủ.
Ví dụ: Khi chia sẻ bài thơ sưu tầm, cần ghi rõ tác giả hoặc ghi
"sưu tầm" nếu không biết tác giả. Nếu tái hiện nội dung bằng
ngôn ngữ riêng, vẫn cần ghi nguồn, ví dụ "phỏng theo truyện Rùa
và Thỏ".
Truy cập thông tin của người khác mà không được phép là vi
phạm đạo đức. Ví dụ như sao chép bài của bạn trong giờ kiểm tra.
Trong quá trình tạo ra sản phẩm, tác giả cần có ý thức bảo vệ,
giữ bí mật thông tin để tránh bị đánh cắp. Thông tin bản quyền
cần được công khai trên sản phẩm đã hoàn thành như ghi tên tác
giả lên sản phẩm (Hình 25) hay đăng kí bản quyền và ghi thông
tin lên sản phẩm (Hình 26).

Bài 5: Bản quyền nội dung thông

2. Truy cập và bảo mật nội dung thông tin

tin

• Khi làm việc nhóm, cần thảo luận, phân công công việc dựa vào điểm
mạnh của mỗi người.
• Khi được phân công, cần có ý thức, tinh thần trách nhiệm; hợp tác và
giúp đỡ nhau.

Bài 5: Bản quyền nội dung thông

3. Tôn trọng tính riêng tư và bản quyền nội dung thông tin

tin

Hoạt Động

Em cần làm gì khi chứng kiến những tình huống sau?

1. An vô tình để quên nhật kí trong ngăn bàn. Bình
thấy được liền đọc lén, sau đó kể cho một số bạn về
những điều đọc được từ nhật kí của An.
2. Minh vẽ một bức tranh phong cảnh rất đẹp trên
máy tính. Hoa đã lấy bức tranh đó sử dụng mà
không hỏi ý kiến Minh.

Bài 5: Bản quyền nội dung thông

3. Tôn trọng tính riêng tư và bản quyền nội dung thông tin

tin

Hoạt Động

Em cần làm gì khi chứng kiến những tình huống sau?

1. An vô tình để quên nhật kí trong ngăn bàn. Bình
thấy được liền đọc lén, sau đó kể cho một số bạn về
những điều đọc được từ nhật kí của An.

Thông tin trong cuốn nhật kí hay họ tên, ngày sinh, địa chỉ, ... là
thông tin cá nhân, mang tính riêng tư của mỗi người, chỉ người đó mới có
quyền quyết định cho người khác biết hay không.
Trong tình huống thứ nhất, Bình đã đọc nhật kí của An và kể lại cho
các bạn khác, đây là hành vi vi phạm tính riêng tư. Các em cần tôn trọng
tính riêng tư và không nên hành động giống như Bình.

Bài 5: Bản quyền nội dung thông

3. Tôn trọng tính riêng tư và bản quyền nội dung thông tin

tin

Hoạt Động

Em cần làm gì khi chứng kiến những tình huống sau?

2. Minh vẽ một bức tranh phong cảnh rất đẹp trên
máy tính. Hoa đã lấy bức tranh đó sử dụng mà
không hỏi ý kiến Minh.

Ở tình huống thứ hai, Hoa lấy bức tranh của Minh mà
chưa hỏi ý kiến là việc làm sai. Hoa cần được Minh cho
phép sử dụng bức tranh đó. Khi đã được Minh cho phép
sử dụng Hoa cần ghi rõ Minh là tác giả của bức tranh. Đó
là hành động tôn trọng bản quyền nội dung thông tin.

Bài 5: Bản quyền nội dung thông

3. Tôn trọng tính riêng tư và bản quyền nội dung thông tin

tin

Chỉ sử dụng
khi được phép

Ghi rõ nguồn
thông tin

Tôn trọng bản
quyền nội
dung thông tin

Diễn đạt lại và
ghi “phỏng theo”

Bài 5: Bản quyền nội dung thông

3. Tôn trọng tính riêng tư và bản quyền nội dung thông tin

tin
Ghép mỗi tình huống ở cột bên trái với một thái độ ở
cột bên phải sao cho phù hợp.
Tình huống

Thái độ

1) Bạn An nêu tên tác giả bài thơ mà
bạn đọc trong buổi sinh hoạt ngoại
khoá.

a) Đồng
tình

2) Bạn Bình xem sổ ghi chép của anh
trai mà không xin phép.
3) Bạn Khoa xin phép bạn Minh trước
khi sao chép tệp trình chiếu của bạn
Minh.

b) Không
đồng tình

Bài 5: Bản quyền nội dung thông
LUYỆN
TẬP

tin

1. Em hãy quan sát một
phần trang sách trong Sách
giáo khoa Mĩ thuật 4, bộ
sách Kết nối tri thức với
cuộc sống, xuất bản năm
2023 (Hình 27) và cho biết
nguồn thông tin của mỗi
bức ảnh là gì? Tại sao phải
ghi rõ nguồn?

Bài 5: Bản quyền nội dung thông
LUYỆN
tin
TẬP hành động sau đây, em
2. Với mỗi

đồng tình hay không đồng tình? Vì
sao?
a) Đọc tin nhắn trên điện thoại của
người khác mà không được phép.
b) Xin phép sử dụng hình ảnh, bài
viết của người khác trong bài trình
chiếu và ghi rõ nguồn thông tin.
c) Chia sẻ thông tin riêng tư (nhật
kí, hình ảnh,…) của người khác mà

Bài 5: Bản quyền nội dung thông
VẬN
tin
TrongDỤNG
bài trình chiếu về Ngày hội trạng nguyên nhỏ tuổi, các
bạn đã sử dụng một số thông tin từ website thieunien.vn. Theo
em, các bạn cần làm gì để thể hiện sự tôn trọng bản quyền nội
dung thông tin?

Tin học 5
KNTT