Giáo viên thực hiện: Nông Thị Sáu
Đơn vị: THCS Quy Kỳ - Định Hóa - Thái Nguyên
CHÀO MỪNG BAN GIÁM KHẢO VỀ DỰ PHẦN THI TRÌNH BÀY BIỆN PHÁP
GÓP PHẦN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC GIẢNG DẠY
VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO DỰ ÁN TRONG DẠY CHỦ ĐỀ “NGÀNH THÂN MỀM” (SINH HỌC 7) ĐỂ NÂNG CAO KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH TẠI TRƯỜNG THCS QUY KỲ - ĐỊNH HÓA – THÁI NGUYÊN.
NỘI DUNG
1. Lí do lựa chọn
2. Mục tiêu
3. Nội dung biện pháp
4. Phương pháp nghiên cứu
5. Kết quả của biện pháp.
Lí do l?a ch?n
- Ki?n th?c du?c trình b�y trong s�ch gi�o khoa Sinh h?c ? tru?ng THCS cịn th? hi?n theo t?ng b�i/ti?t ph� h?p
+ Qu� trình nh?n th?c c?a h?c sinh
+ T? ch?c d?y h?c tr�n l?p
+ Qu?n lí vi?c d?y v� h?c theo ph�n ph?i chuong trình
- Ph�n chia ki?n th?c theo b�i:
+ Don v? ki?n th?c d?c l?p, don di?u
- H?c sinh thu nh?n ki?n th?c:
+ R?i r?c
+ Luu gi? ki?n th?c khơng b?n v?ng
+ V?n d?ng lí thuy?t v�o th?c ti?n g?p nhi?u khĩ khan.


Để khắc phục:
Cấu trúc lại nội dụng = Chủ đề + Phương pháp dạy học tích cực
Phương pháp dạy học dự án:
+ Gắn lí thuyết vào thực tiễn.
+ Có khả năng áp dụng tại trường THCS Quy Kỳ
+ Hiệu quả cải thiện kết quả học tập cao
- Biện pháp: Vận dụng phương pháp dạy học theo dự án trong dạy học chủ đề Ngành Thân mềm (Sinh học 7) để nâng cao kết quả học tập của học sinh tại trường THCS Quy Kỳ - Định Hóa – Thái Nguyên” được thực hiện trong năm học 2019-2020 đã mang lại hiệu quả khả quan, cải tiến chất lượng giáo dục tại Nhà trường.
II. Mục tiêu.
- Thiết kế được kế hoạch dạy học chủ đề và vận dụng được dạy
học theo dự án trong chủ đề Ngành Thân mềm (Sinh học 7) nhằm
góp phần nâng cao kết quả học tập của học sinh trường THCS Quy
Kỳ - Định Hóa - Thái Nguyên.
III. Nội dung biện pháp.
- Thiết kế kế hoạch dạy học
- Tổ chức dạy học chủ đề theo kế hoạch đã nêu
- Đánh giá hiệu quả việc vận dụng
IV. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lí thuyết
- Tiến hành thực nghiệm sư phạm
V. Kết quả của biện pháp
1. Lập kế hoạch dạy học chủ đề “Ngành Thân mềm”
1.1. Thiết kế nội dung và định hướng phương pháp/hình thức dạy học
1.2. Lập kế hoạch tổ chức dạy học theo dự án trong chủ đề
ngành Thân mềm.

1.1. Thiết kế nội dung và định hướng phương pháp/hình thức dạy học

Bảng 1. Nội dung, mục tiêu, phương pháp/hình thức dạy học chủ đề “Ngành Thân mềm”
1.2. Lập kế hoạch tổ chức dạy học theo dự án trong chủ đề ngành Thân mềm
A/ Mục tiêu
+ Thực hiện được các dự án để:
- Chứng minh được sự đa dạng của Ngành Thân mềm liên quan đến số lượng loài, môi trường sống, lối sống,...
- Trình bày được đặc điểm Sinh học, tập tính và ý nghĩa thực tiễn của một số đại diện ngành Thân mềm (Ốc sên, Mực,...).
- Đề xuất các biện pháp bảo vệ các động vật ngành Thân mềm ở địa phương; biện pháp hạn chế sự lây lan của ốc bươu vàng tại địa phương.
+ Rèn luyện các kĩ năng làm việc nhóm, trình bày báo cáo, thuyết trình, tổng hợp kiến thức.
B/ Tổ chức dạy học dự án
1/ Bước 1. Giới thiệu dự án:
- Sau khi HS tìm hiểu các đặc điểm của Trai sông, GV khai thác những hiểu biết sơ bộ của HS về các loài động vật có đặc điểm tương tự như Trai sông về lối sống ít di chuyển hoặc vùi lấp, hoặc di chuyển chậm chạp; cấu tạo thân mềm, không phân đốt, có lớp vỏ đá vôi, có khoang áo. HS kể tên các loài động vật có đặc điểm tương tự như vậy.
- GV nêu: Mực, Bạch tuộc cũng được xếp vào Ngành Thân mềm, có vai trò đối với tự nhiên và đời sống con người.
- HS phát hiện vấn đề: Tại sao mực và bạch tuộc cũng được xếp vào Ngành Thân mềm? Đặc điểm chung của Ngành Thân mềm là gì? Ngành này có ý nghĩa gì đối với thực tiễn?
- GV giới thiệu dự án
Bước 2. Lập kế hoạch thực hiện dự án:

* GV hướng dẫn HS nội dung hoạt động trong nhóm, thiết kế tiến trình làm việc cho nhóm theo định hướng nhiệm vụ trong dự án:
- DA 1. Tìm hiểu các món ăn từ trai biển và sản phẩm từ ngọc trai (nhóm 1)
- DA 2. Tìm hiểu về Mực và các món ăn từ Mực (nhóm 2)
- DA 3. Tìm hiểu về Ốc sên và vai trò của Ốc sên (nhóm 3)
- DA 4. Tìm hiểu các loài Thân mềm có giá trị xuất khẩu ở nước ta (nhóm 4)
- DA 5. Tìm hiểu các loài Thân mềm ở địa phương và vai trò của chúng (nhóm 5)

* GV hu?ng d?n HS th?c hi?n d? �n: M?i nhĩm HS th?c hi?n 1 DAHT tru?c khi d?n ti?t h?c c?a n?i dung 2. Y�u c?u c? th?:
- M?i nhĩm HS ph?i l?p k? ho?ch, t? ch?c th?c hi?n nhi?mv?.
- V?n d?ng ki?n th?c, ki nang li�n mơn d? th?c hi?n.
- V?n d?ng c�c ki nang quan s�t hi?n th?c, th? nghi?m v? d?i s?ng, ph?ng v?n, tr? l?i ph?ng v?n, thuy?ttrình,...
- V?n d?ng ki?n th?c trong mơn Tin h?c v� c�c ki nang b? tr?: ch?p ?nh, quay hình, ghi �m, tra c?u, suu t?m tu li?u, s?li?u...
- C�c nhĩm b�o c�o k?t qu? th?c hi?n nhi?m v? h?c t?p du?i d?ng b�o c�o, video,.
3/ Bước 3. Thực hiện dự án:
HS thực hiện dự án theo tiến trình hướng dẫn trong bảng 2.
Bảng 2. Tiến trình thực hiện dự án của nhóm

IV/ Bu?c 4. B�o c�o v� d�nh gi� d? �n:
GV s? d?ng k? thu?t phịng tranh, d?ng th?i giao phi?u d�nh gi� (b?ng 3, b?ng 4)
HS l?n lu?t d?n t?ng phịng tranh v� nghe nhĩm b�o c�o, th?o lu?n, d�nh gi� d? �n;
K?t h?p k? thu?t m?nh gh�p d? t?ng k?t d? �n.

B?ng 3. Phi?u theo d�i, nh?n x�t n?i dung d? �n

B?ng 4. Phi?u d�nh gi� d? �n c?a c�c nhĩm

2. K?t qu? v?n d?ng d?y h?c theo d? �n trong ch? d? "Ng�nh Th�n m?m"
2.1. Ti?n h�nh th?c nghi?m su ph?m
Qu� trình th?c nghi?m su ph?m du?c th?c hi?n trong nam h?c 2019 - 2020, t?i tru?ng THCS Quy K? - D?nh Hĩa - Th�i Nguy�n, cĩ s? so s�nh k?t qu? h?c t?p c?a h?c sinh tru?c th?c nghi?m v� sau th?c nghi?m, gi?a l?p th?c nghi?m (7B) - l?p du?c t? ch?c d?y h?c theo d? �n v� n?i dung d?y h?c du?c th?c hi?n theo ch? d? - v?i l?p d?i ch?ng (7A) - l?p du?c t? ch?c d?y h?c theo phuong ph�p truy?n th?ng v?i n?i dung d?y h?c theo b�i/ti?t.
2.2. K?t qu? th?c nghi?m su ph?m
a. K?t qu? d?nh tính
Trong qu� trình t? ch?c d?y h?c d? �n, ch�ng tơi cĩ ghi l?i c�c hình ?nh b�o c�o s?n ph?m d? �n c?a h?c sinh:
Nhóm 1
Nhóm 2
Nhóm 3
Nhóm 4
Nhóm 5
Video nhi trình bày ốc sên
Tổng kết hoạt động dự án bằng Kỹ thuật mảnh ghép
Qua quan sát hoạt động học tập của học sinh
- Học sinh tham gia học tập dự án đều hào hứng, sôi nổi, tích cực thảo luận, nhận xét sản phẩm của nhóm mình và nhóm bạn.
- Phần lớn học sinh khi được hỏi đều cho biết có sự thích thú với cách học này vì qua đó các em tự tìm hiểu được nhiều kiến thức trong thực tiễn và biết nhiều ứng dụng thực tiễn có giá trị trong cuộc sống, qua đó nắm vững hơn các kiến thức lí thuyết.
- Khi làm việc trong nhóm để hoàn thành dự án, các em yêu quý nhau hơn, nhận thấy sự đoàn kết và làm việc có kế hoạch để mang lại sản phẩm tốt.
- Các em mong muốn có nhiều bài học được tổ chức như vậy hơn.
b. Kết quả định lượng
Trước khi tiến hành thực nghiệm sư phạm, để có cơ sở lựa chọn lớp thực nghiệm và lớp đối chứng đảm bảo có sự tương đương về kết quả học tập, tôi đã sử dụng kết quả học tập của năm học 2018 - 2019, giữa 2 lớp 6A và 6B (nay là 7A và 7B), đã lập được bảng 5.
Bảng 5. Kết quả học tập trước thực nghiệm
Câu 1: Loài nào sau đây không thuộc ngành Thân mềm:
a. Trai b. Sứa c. Hến d. Ốc
Câu 2: Mực tự vệ bằng cách nào:
a. Co cơ thể vào trong vỏ cứng. b. Tung hỏa mù để trốn chạy.
c. Dùng tua miệng để tấn công kẻ thù.
d. Tiết chất nhờn.
Câu 3. Ốc sên tự vệ bằng cách nào?
a. Tiết chất độc tiêu diệt kẻ thù.
b. Tấn công đối phương bằng tua đầu và tua miệng.
c. Co rụt cơ thể vào trong vỏ.
d. Thu nhỏ và khép chặt vỏ.
Câu 4: Trong các đặc điểm sau, đặc điểm nào không có ở các đại diện của ngành Thân mềm?
a. Có vỏ đá vôi. c. Có khoang áo.
b. Cơ thể phân đốt. d. Hệ tiêu hoá phân hoá.
Câu 5: a. Ngành thân mềm có vai trò gì?
b. Em hãy kể tên 10 đại diện thân mềm. Để tiêu diệt ốc bươu vàng phá hoại lúa chúng ta cần phải là gì ?

Hình ảnh bài khảo sát
Câu 1: Loài nào sau đây không thuộc ngành Thân mềm:
a. Trai b. Sứa c. Hến d. Ốc
Câu 2: Mực tự vệ bằng cách nào:
a. Co cơ thể vào trong vỏ cứng. b. Tung hỏa mù để trốn chạy.
c. Dùng tua miệng để tấn công kẻ thù.
d. Tiết chất nhờn.
Câu 3. Ốc sên tự vệ bằng cách nào?
a. Tiết chất độc tiêu diệt kẻ thù.
b. Tấn công đối phương bằng tua đầu và tua miệng.
c. Co rụt cơ thể vào trong vỏ.
d. Thu nhỏ và khép chặt vỏ.
Câu 4: Trong các đặc điểm sau, đặc điểm nào không có ở các đại diện của ngành Thân mềm?
a. Có vỏ đá vôi. c. Có khoang áo.
b. Cơ thể phân đốt. d. Hệ tiêu hoá phân hoá.
Câu 5: a. Ngành thân mềm có vai trò gì?
b. Em hãy kể tên 10 đại diện thân mềm. Để tiêu diệt ốc bươu vàng phá hoại lúa chúng ta cần phải là gì ?

Lớp thực nghiệm
Câu 1: Loài nào sau đây không thuộc ngành Thân mềm:
a. Trai b. Sứa c. Hến d. Ốc
Câu 2: Mực tự vệ bằng cách nào:
a. Co cơ thể vào trong vỏ cứng. b. Tung hỏa mù để trốn chạy.
c. Dùng tua miệng để tấn công kẻ thù.
d. Tiết chất nhờn.
Câu 3. Ốc sên tự vệ bằng cách nào?
a. Tiết chất độc tiêu diệt kẻ thù.
b. Tấn công đối phương bằng tua đầu và tua miệng.
c. Co rụt cơ thể vào trong vỏ.
d. Thu nhỏ và khép chặt vỏ.
Câu 4: Trong các đặc điểm sau, đặc điểm nào không có ở các đại diện của ngành Thân mềm?
a. Có vỏ đá vôi. c. Có khoang áo.
b. Cơ thể phân đốt. d. Hệ tiêu hoá phân hoá.
Câu 5: a. Ngành thân mềm có vai trò gì?
b. Em hãy kể tên 10 đại diện thân mềm. Để tiêu diệt ốc bươu vàng phá hoại lúa chúng ta cần phải là gì ?

Lớp đối chứng
.B?ng 6. K?t qu? h?c t?p c?a h?c sinh tru?c th?c nghi?m v� sau th?c nghi?m
Hình 1. Biểu đồ so sánh kết quả học tập trước thực nghiệm và lớp thực nghiệm
Hình 2. Biểu đồ so sánh kết quả học tập lớp thực nghiệm và lớp đối chứng
VII. Kết luận và đề nghị
1. Kết luận
Để cải tiến chất lượng giáo dục của Nhà trường trong giai đoạn đổi mới giáo dục phổ thông, tiệm cận đến Chương trình giáo dục phổ thông 2018, tôi đã thực hiện được biện pháp “Vận dụng phương pháp dạy học theo dự án trong dạy học chủ đề Ngành Thân mềm - Sinh học 7 để nâng cao kết quả học tập của học sinh tại trường THCS Quy Kỳ - Định Hóa – Thái Nguyên”, thông qua việc thiết kế được kế hoạch dạy học chủ đề và vận dụng được dạy học theo dự án trong chủ đề Ngành Thân mềm (Sinh học 7).
2. Đề nghị
- Thiết kế các chủ đề dạy học trong môn học để hạn chế sự rời rạc, thiếu hệ thống của nội dung theo bài/tiết và để làm nổi bật được tính thực tiễn trong chủ đề.
- Tiếp tục vận dụng dạy học theo dự án trong dạy học các chủ đề dạy học Sinh học có gắn với thực tiễn để rèn luyện và phát triển năng lực tìm hiểu kiến thức tự nhiên và vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học của học sinh