KIỂM TRA THƯỜNG XUYÊN

1. Ý nghĩa của việc khôi phục môi trường và gìn giữ thiên
nhiên hoang dã?
2. Biện pháp bảo vệ tài nguyên sinh vật?

- Để bảo vệ các loài sinh vật và môi trường sống của chúng, sẽ tránh
được nhiều thảm hoạ như lũ lụt, hạn hán, cạn kiệt tài nguyên và ô
nhiễm môi trường. Từ đó giúp duy trì cân bằng sinh thái và phát triển
bền vững.
+ Bảo vệ rừng già ,rừng đầu nguồn
+ Trồng cây, gây rừng
+ Xây dựng các khu bảo tồn, vườn quốc gia.
+ Cấm săn bắn, mua bán và khai thác bừa bãi các loài sinh vật
+ Bảo tồn nguồn gen quý hiếm.

KIỂM TRA THƯỜNG XUYÊN

3. Mỗi HS cần là gì để góp phần bảo vệ thiên nhiên?
+ Không vứt rác bừa bãi.
+ Tích cực tham gia vệ sinh công cộng, trường học,
đường phố...
+ Không chặt phá cây bừa bãi, tích cực trồng cây, chăm
sóc và bảo vệ cây.
+ Tuyên truyền về giá trị của thiên nhiên và mục đích
bảo vệ thiên nhiên cho bạn bè và cộng đồng.

TUẦN 33
TIẾT 65
BÀI 60: BẢO VỆ ĐA DẠNG CÁC
HỆ SINH THÁI

I-/- Sự đa dạng của các hệ sinh thái

1. Có các kiểu hệ sinh thái nào?
2. Trình bày đặc điểm của các hệ sinh thái trên cạn,
nước mặn, hệ sinh thái nước ngọt

RỪNG
NHIỆT
ĐỚI
HỆRỪNG
SINH THÁI
RỤNG
HỆ NÔNG
SINH
LÀ
THẢO
RỪNG
HOANG
THEO
THÁI
NGHIỆP
NGUYÊN
LÁ
MÙA
NÚI
MẠC
KIM
VÙNG
VÙNG
ĐÁ VÔI
ÔN
ĐỒNG
ĐỚIBẰNG

VƯỜN
QUỐC
GIA
BA
RỪNG
RỪNG
VƯỜN
RỪNG
QUỐC
QUỐC
QUỐC
NAM
Sa
GIA
CÁT
GIA
mạc
GIA
CÚC
TIÊN
BẠCH
Gobi
CÚC
PHƯƠNG
PHƯƠNG
MÃBỂ
RỪNG
Ở
DAKRONG
RỪNG
NGUYÊN
SINH

HỆ SINH THÁI TRÊN CẠN
Rừng mưa nhiệt đới

Rừng lá kim (Taiga)

Rừng lá rộng ôn đới

Thảo nguyên

HỆ SINH THÁI TRÊN CẠN
HỆ SINH THÁI NÔNG NGHIỆP

HỆ SINH THÁI DƯỚI NƯỚC (NƯỚC MẶN)
Hệ sinh thái vùng biển khơi

Hệ sinh thái biển ven bờ

HỆ SINH THÁI DƯỚI NƯỚC (NƯỚC NGỌT)

Hệ sinh thái nước chảy (suối, sông)

Hệ sinh thái nước đứng (ao, hồ)

I-/- Sự đa dạng của các hệ sinh thái
1) Hệ sinh thái trên cạn: rừng, thảo nguyên, hoang mạc, hệ sinh
thái nông nghiệp, núi đá vôi…
2) Hệ sinh thái dưới nước:
- Hệ sinh thái nước ngọt:
+ Hệ sinh thái nước chảy: song, suối.
+ Hệ sinh thái nước đứng: ao , hồ
-Hệ sinh thái nước mặn:
+ Hệ sinh thái vùng biển khơi.
+ Hệ sinh thái vùng ven bờ.

II.BẢO VỆ CÁC HỆ SINH THÁI RỪNG

? Tại sao phải bảo vệ đa dạng hệ sinh thái rừng?
-> Vì: Bảo vệ rừng là góp phần bảo vệ các loài sinh vật,
điều hòa khí hậu, giữ cân bằng sinh thái của trái dất.

Thảo luận nhóm

* Các em đọc thông tin SGK/180, 181,và trả lời các câu hỏi
sau:
1. Vai trò của rừng trong việc bảo vệ và chống xói mòn đất,
bảo vệ nguồn nước như thế nào ?
2. Các biện pháp bảo vệ hệ sinh thái rừng mang lại hiệu quả
như thế nào? (hoàn thành bảng 60.2/181 )

-> Cây rừng cản nước mưa, làm cho nước ngấm được vào đất và lớp
thảm mục nhiều hơn , đất không bị khô  bảo vệ nguồn nước ngầm.
-> Khi chảy trên mặt đất, nước bị các gốc cây cản nên chậm lại 
chống xói mòn đất.

Bảng 60.2: Biện pháp bảo vệ hệ sinh thái rừng
Biện pháp
1. Xây dựng kế hoạch để khai thác tài nguyên rừng ở mức độ
phù hợp
2. Xây dựng các khu bảo tồn thiên nhiên, vườn quốc gia,…
3. Trồng rừng
4. Phòng cháy rừng
5. Vận động đồng bào dân tộc ít người định canh, định cư
6. Phát triển dân số hợp lí, ngăn cản việc di dân tự do tới ở và
trồng trọt trong rừng
7. Tăng cường công tác tuyên truyền và giáo dục về bảo vệ rừng

Hiệu quả

Bảng 60.2: Biện pháp bảo vệ hệ sinh thái rừng
Biện pháp

Hiệu quả

1. Xây dựng kế hoạch Giữ cân bằng sinh thái và bảo vệ
để khai thác tài nguyên nguồn gen sinh vật
rừng ở mức độ phù hợp
2. Xây dựng các khu Hạn chế mức độ khai thác và cạn kiệt
bảo tồn thiên nhiên, nguồn tài nguyên
vườn quốc gia,…
3. Trồng rừng

Phục hồi các hệ sinh thái bị thoái hóa,
chống xói mòn đất, tăng nguồn nước

Bảng 60.2: Biện pháp bảo vệ hệ sinh thái rừng
Biện pháp
4. Phòng cháy rừng

Hiệu quả
Bảo vệ rừng

5. Vận động đồng bào dân tộc ít người Hạn chế nạn chặt phá
định canh, định cư
rừng
6. Phát triển dân số hợp lí, ngăn cản Góp phần bảo vệ rừng,
việc di dân tự do tới ở và trồng trọt đặc biệt là rừng đầu
trong rừng
nguồn
7. Tăng cường công tác tuyên truyền và Giảm việc sử dụng tài
giáo dục về bảo vệ rừng
nguyên thiên nhiên

II.BẢO VỆ CÁC HỆ SINH THÁI RỪNG
- Xây dựng kế hoạch để khai thác nguồn tài nguyên rừng ở mức
độ phù hợp.
- Xây dựng các khu bảo tồn thiên nhiên, vườn quốc gia.
- Trồng rừng.
- Phòng cháy rừng.
- Vận động đồng bào dân tộc ít người định canh, định cư.
- Phát triển dân số hợp lí, ngăn cản việc di dân tự do tới ở và
trồng trọt trong rừng.
- Tăng cường công tác tuyên truyền và giáo dục về bảo vệ rừng.

III. BẢO VỆ ĐA DẠNG HỆ SINH THÁI BIỂN

* Quan sát hình vẽ , đọc thông tin SGK mục 3/181 trả lời
câu hỏi:
? Tại sao phải bảo vệ đa dạng hệ sinh thái biển ?

-> Vì: - Biển là hệ sinh thái lớn chiếm ¾ diện tích bề mặt đất, các loài
động vật trong biển là nguồn thức ăn giàu đạm chủ yếu của con người
- Hiện nay, nhiều loài sinh vật biển đang có nguy cơ bị cạn kiệt

? Vậy có những biện pháp nào bảo vệ hệ sinh thái biển. (hãy thảo luận
hoàn thành bảng 60.3/182)
Tình huống

Loài rùa biển đang bị săn lùng, khai thác lấy mai làm đồ mĩ nghệ, số
lượng rùa còn lại rất ít, rùa thường đẻ trứng tại các bãi cát ven biển.
Chúng ta cần bảo vệ loài rùa biển như thế nào?
Rừng ngập mặn là nơi sống của ấu trùng tôm, tôm và cua biển con,
nhưng diện tích rừng ngập mặn ven biển đang bị thu hẹp dần.
Chúng ta cần làm gì để bảo vệ nguồn giống cua và tôm biển?
Rác thải, xăng dầu, thuốc bảo vệ thực vật theo các dòng sông chảy
từ đất liền ra biển. Chúng ta cần làm gì để nguồn nước biển không
bị ô nhiễm?
Hằng năm trên thế giới và ở Việt Nam có tổ chức ngày “làm sạch
bãi biển”, theo em tác dụng của hoạt động đó là gì?

Cách bảo vệ

BẢNG 60.3: BIỆN PHÁP BẢO VỆ HỆ SINH THÁI BIỂN
Tình huống

Cách bảo vệ

Loài rùa biển đang bị săn lùng, khai thác lấy
mai làm đồ mĩ nghệ, số lượng rùa còn lại rất
ít, rùa thường đẻ trứng tại các bãi cát ven
biển. Chúng ta cần bảo vệ loài rùa biển như
thế nào?

Ngăn cấm mọi hành vi săn
bắt rùa biển. Tuyên truyền,
vận động mọi người không
đánh bắt rùa biển.
Bảo vệ các bãi cát là nơi đẻ
trứng của rùa biển.

Rừng ngập mặn là nơi sống của ấu trùng tôm, Cần đẩy mạnh trồng và bảo
tôm và cua biển con, nhưng diện tích rừng vệ rừng ngập mặn
ngập mặn ven biển đang bị thu hẹp dần.
Chúng ta cần làm gì để bảo vệ nguồn giống
cua và tôm biển?

BẢNG 60.3: BIỆN PHÁP BẢO VỆ HỆ SINH THÁI BIỂN

Tình huống

Cách bảo vệ

Rác thải, xăng dầu, thuốc bảo vệ thực vật Xử lí nước thải trước
theo các dòng sông chảy từ đất liền ra khi đổ ra sông, suối,
biển. Chúng ta cần làm gì để nguồn nước biển.
biển không bị ô nhiễm?
Hằng năm trên thế giới và ở Việt Nam có Làm sạch bãi biển và
tổ chức ngày “làm sạch bãi biển”, theo em nâng cao ý thức bảo
tác dụng của hoạt động đó là gì?
vệ môi trường của
người dân

III. BẢO VỆ ĐA DẠNG HỆ SINH THÁI BIỂN
? Nêu các biện pháp bảo vệ hệ sinh thái biển?

- Có kế hoạch khai thác tài nguyên biển ở mức độ hợp lý.
- Bảo vệ và nuôi trồng các loài sinh vật biển quý hiếm.
- Tích cực trồng và bảo vệ rừng ngập mặn
- Xử lí các nguồn chất thải trước khi đổ ra sông, biển.
- Chống ô nhiễm môi trường biển. Nâng cao ý thức bảo vệ
môi trường biển của người dân.

IV. BẢO VỆ CÁC HỆ SINH THÁI NÔNG NGHIỆP

BẢNG 60.4: CÁC HỆ SINH THÁI NÔNG NGHIỆP
CHỦ YẾU CỦA VIỆT NAM
Các vùng sinh thái nông nghiệp

Các loại cây trồng chủ yếu

Vùng núi phía Bắc

Cây công nghiệp như quế,
hồi….,Cây lương thực có lúa
nương trồng trên các vùng
đất dốc

Vùng Trung du phía Bắc

Chè.

Vùng Đồng bằng châu thổ sông Hồng

Lúa nước.

Vùng Tây nguyên

Cà phê, cao su, chè.

Vùng đồng bằng châu thổ sông Cửu Long Lúa nước

IV. BẢO VỆ CÁC HỆ SINH THÁI NÔNG NGHIỆP
* Thảo luận nhóm:
Câu 1: Tại sao phải bảo vệ hệ sinh thái nông nghiệp ?
Câu 2: Có biện pháp nào để bảo vệ hệ sinh thái nông nghiệp ?

Câu 1: Hệ sinh thái nông nghiệp cung cấp lương thực, thực
phẩm nuôi sống con người và nguyên liệu cho công nghiệp.
Câu 2: Biện pháp bảo vệ hệ sinh thái nông nghiệp:
+ Duy trì hệ sinh thái nông nghiệp chủ yếu như lúa nước, cây
công nghiệp, lâm nghiệp.
+ Cải tạo các hệ sinh thái nông nghiệp để có năng suất và hiệu
quả cao.

IV. BẢO VỆ CÁC HỆ SINH THÁI NÔNG NGHIỆP
- Duy trì hệ sinh thái nông nghiệp chủ yếu như lúa nước, cây công
nghiệp, lâm nghiệp.
- Cải tạo các hệ sinh thái nông nghiệp để có năng suất và hiệu quả cao.

CHỌN CÂU TRẢ LỜI ĐÚNG NHẤT :
1) Hệ sinh thái bao gồm:
a.Hệ sinh thái trên cạn
b.Hệ sinh thái nước ngọt
c. Hệ sinh thái nước mặn
d. Tất cả a,b,c
2) Để bảo vệ hệ sinh thái biển cần phải làm gì?
a.Xây
dựng kế hoạch, bảo vệ và nuôi trồng các sinh vật biển
a
b. Tăng cường sử dụng và khai thác tài nguyên biển.
c. Làm ô nhiễm môi trường biển
d. Tất cả các việc trên đều đúng.

? Để không rơi
vào hoàn cảnh
này chúng phải
làm gì ?

Chúng ta phải
bảo vệ đa
dạng các hệ
sinh thái

LUYỆN TẬP
1. Hãy nêu các HST chủ yếu trên trái đất, lấy ví dụ?
2. Vì sao cần bảo vệ hệ sinh thái rừng? Nêu biện pháp
bảo vệ ?
3. Vì sao cần bảo vệ hệ sinh thái biển? Nêu biện pháp
bảo vệ ?
4. Hãy chứng minh rằng nước ta là nước có HST nông
nghiệp phong phú. Cần làm gì để bảo vệ sự phong phú
của các HST đó?

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Học bài trả lời câu hỏi SGK/183
- Đọc mục em có biết? /183
- Nghiên cứu, tìn hiểu trước Bài 61: Luật bảo vệ môi trường.
- Bài 62: Thực hành: Vận dụng luật bảo vệ môi trường vào việc bảo vệ môi
trường ở địa phương -> Khuyến khích học sinh tự thực hiện.
- NHIỆM VỤ VỀ NHÀ -> TIẾT 66: BÁO CÁO NỘI DUNG
+ GV chia nhóm giao trước nội dung cho HS, đến tiết các nhóm HS báo cáo
và GV đưa ra kết luận chung.
1) Trình bày được sự cần thiết bảo vệ động vật hoang dã.
2) Công ước quốc tế về buôn bán các loài động, thực vật hoang dã (CITES).
3) Nêu được khái niệm khái quát về biến đổi khí hậu và một số biện pháp
chủ yếu nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu.