BÀI 32
BỆNH TRUYỀN NHIỄM VÀ MIỄN DỊCH
Bài 32: Bệnh truyền nhiễm và miễn dịch
NỘI DUNG
I. Bệnh truyền nhiễm
1. Bệnh truyền nhiễm
2. Phương thức lây truyền
3. Các bệnh truyền nhiễm thường gặp do virut
II. Miễn dịch
1. Khái niệm miễn dịch
2. Phân biệt miễn dịch không đặc hiệu và miễn dịch đặc hiệu
3. Phòng chống bệnh truyền nhiễm
I. BỆNH TRUYỀN NHIỄM
Quan sát các hình sau và cho biết đặc điểm chung cuả các bệnh này?
Bệnh uốn ván
Bệnh do SARS – CoV 2
Bệnh đậu mùa
Bài 32: Bệnh truyền nhiễm và miễn dịch
1. Khái niệm:

I. Bệnh truyền nhiễm

- Bệnh truyền nhiễm là bệnh lây lan từ cá thể này sang cá thể khác.
- Tác nhân: Vi khuẩn, virút, vi nấm, động vật nguyên sinh…
Virut Corona
Virut viêm não Nhật Bản
Một số tác nhân virut gây bệnh truyền nhiễm
Một số tác nhân vi khuẩn gây bệnh truyền nhiễm
Vi nấm dermatophytes gây
bệnh viêm da.
Trùng
Sốt
rét
Trùng
Kiết
lị
Trùng roi gây bệnh da liễu
Một số tác nhân vi nấm, đvns gây bệnh truyền nhiễm
Bài 32: Bệnh truyền nhiễm và miễn dịch
1. Khái niệm:

I. Bệnh truyền nhiễm

- Bệnh truyền nhiễm là bệnh lây lan từ cá thể này sang cá thể khác.
- Tác nhân: Vi khuẩn, virút, vi nấm, động vật nguyên sinh…
- Điều kiện gây bệnh:
+ Đủ độc lực (tức khả năng gây bệnh)
+ Số lượng nhiễm đủ lớn
+ Con đường xâm nhiễm thích hợp

 VSV muốn gây bệnh phải có đủ những điều kiện nào?
Bài 32: Bệnh truyền nhiễm và miễn dịch
I. Bệnh truyền nhiễm

2. Phương thức lây truyền:

 Hãy cho biết các con đường lây truyền của các bệnh sau:
Covid 19

2. Dịch tả

3. Lậu, giang mai

4. Sốt rét

5. HIV
→ Sol khí (ho, hắt hơi ), tiếp xúc trực tiếp…
→ Đường tiêu hoá: thức ăn, nước uống
→ Quan hệ tình dục không lành mạnh
→ Côn trùng đốt..
→ Máu, tình dục, mẹ sang con
 Vậy theo em bệnh truyền nhiễm có các phương thức lây truyền nào?
Bài 32: Bệnh truyền nhiễm và miễn dịch
I. Bệnh truyền nhiễm

2. Phương thức lây truyền:

- Truyền ngang:
+ Qua sol khí
+ Qua đường tiêu hóa
+ Qua tiếp xúc trực tiếp
+ Qua động vật cắn hoặc côn trùng đốt.
- Truyền dọc: từ mẹ sang thai nhi.
Bài 32: Bệnh truyền nhiễm và miễn dịch
I. Bệnh truyền nhiễm

3. Các bệnh truyền nhiễm thường gặp do virut:

Bài 32: Bệnh truyền nhiễm và miễn dịch
I. Bệnh truyền nhiễm

3. Các bệnh truyền nhiễm thường gặp do virut:

Hãy nghiên cứu phần I.3, trang 125 -126 (sgk) để hoàn thành PHT 1 sau:
Vi sinh vật từ sol khí đi qua niêm mạc vào mạch máu rồi tới các nơi khác nhau cuả đường hô hấp.
Bệnh viêm phổi, viêm phế quản, viêm họng, SARS, cúm, COVID -19 ….
Virut qua đường hô hấp vào máu rồi đến da.
Lây qua tiếp xúc trực tiếp hoặc đồ dùng hàng ngày.
Bệnh đậu mùa, mụn cơm, sởi…

Virut qua miệng nhân lên trong mô bạch huyết, sau đó một mặt vào máu rồi tới các cơ quan khác nhau của hệ tiêu hóa, một mặt vào xoang ruột ra ngoài theo phân.
Bệnh viêm gan, quai bị, tiêu chảy, viêm dạ dày - ruột….
Virut vào máu hoặc theo dây thần kinh ngoại vi tới hệ thần kinh trung ương.
Bệnh viêm não, viêm màng não, bại liệt…
Lây trực tiếp qua quan hệ tình dục.
HIV/AIDS, hecpet, viêm gan B….

3. Các bệnh truyền nhiễm thường gặp do virut
Bài 32: Bệnh truyền nhiễm và miễn dịch
I. Bệnh truyền nhiễm

II. Miễn dịch

- Miễn dịch là khả năng của cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh.
1. Khái niệm miễn dịch

- Miễn dịch
 Xung quanh ta có rất nhiều các vi sinh vật gây bệnh nhưng vì sao đa số chúng ta vẫn sống khoẻ mạnh?
 Quan sát video cho biết cơ thể chúng ta có những hàng rào nào tham gia vào hệ thống miễn dịch ?
Miễn dịch không đặc hiệu

Miễn dịch đặc hiệu

Miễn dịnh thể dịch

Miễn dịnh tế bào

Video hệ md
Bài 32: Bệnh truyền nhiễm và miễn dịch
I. Bệnh truyền nhiễm

II. Miễn dịch

1. Khái niệm miễn dịch

2. Phân biệt miễn dịch không đặc hiệu và miễn dịch đặc hiệu

PHT2: Phân biệt miễn dịch không đặc hiệu và miễn dịch đặc hiệu
Bài 32: Bệnh truyền nhiễm và miễn dịch
Là MD tự nhiên, mang tính bẩm sinh ( không đòi hỏi phải có sự tiếp xúc trước với kháng nguyên)
Là MD xuất hiện khi có kháng nguyên xâm nhập
- Da, niêm mạc, hệ thống nhung mao...
- Axit dạ dày, dịch mật, nước mắt, nước tiểu...
- Đại thực bào, bạch cầu trung tính...
Tế bào limpho B
Tế bào T độc
Tế bào T độc tiết pr độc làm tan tế bào nhiễm, khiến VR không hoạt động được

Có vai trò quan trọng khi cơ chế miễn dich đặc hiệu chưa kịp phát huy tác dụng.
Chống lại các vi sinh vật ngoại bào
Có vai trò chủ lực chống lại các bệnh do virut
- Ngăn cản không cho VSV xâm nhập vào cơ thể.
- Tiêu diệt các VSV xâm nhập
- Kháng nguyên phản ứng đặc hiệu với kháng thể  kháng nguyên không hoạt động được.
- Kháng nguyên chỉ phản ứng với loại kháng thể mà nó kích thích tạo thành.
MIỄN DỊCH
MD không đặc hiệu
MD đặc hiệu
MD THỂ DỊCH
MD TẾ BÀO

Bài 32: Bệnh truyền nhiễm và miễn dịch

Bài 32: Bệnh truyền nhiễm và miễn dịch
 Bằng cách nào cơ thể có được miễn dịch đặc hiệu?
Bài 32: Bệnh truyền nhiễm và miễn dịch
I. Bệnh truyền nhiễm

II. Miễn dịch

1. Khái niệm miễn dịch

2. Phân biệt miễn dịch không đặc hiệu và miễn dịch đặc hiệu

 Để phòng chống bệnh truyền nhiễm chúng ta cần phải có biện pháp gì ?
3. Phòng chống bệnh truyền nhiễm

Một số biện pháp phòng chống bệnh TN
Phun thuốc phòng dịch
Tiêu huỷ gia cầm
Tiêu diệt ĐV trung
gian truyền bệnh
Tháp dinh dưỡng
Bữa cơm trưa
Ăn uống điều độ
Bài 32: Bệnh truyền nhiễm và miễn dịch
II. Miễn dịch

1. Khái niệm miễn dịch

2. Phân biệt miễn dịch không đặc hiệu và miễn dịch đặc hiệu

3. Phòng chống bệnh truyền nhiễm

- Sử dụng thuốc kháng sinh
- Tiêm phòng vacxin
- Kiểm soát vật trung gian truyền bệnh
- Vệ sinh cá nhân và cộng đồng.
Câu 1: Câu nào sau đây có nội dung sai khi nói về bệnh truyền nhiễm:
A. Bệnh truyền nhiễm là bệnh lây truyền từ cá thể này sang cá thể khác
B. Chỉ cần có tác nhân gây bệnh vào cơ thể là có thể gây bệnh bất cứ trong điều kiện nào.
C. Không phải cứ có tác nhân gây bệnh vào cơ thể là có thể gây bệnh
D. Muốn gây bệnh phải hội tụ 3 điều kiện: Mầm bệnh và độc tố, số lượng đủ lớn, con đường xâm nhiễm thích hợp.
Câu 2: Trong các bệnh sau, bệnh nào không phải là bệnh truyền nhiễm:
A. Bệnh lao B. Bệnh bạch tạng
C. Bệnh dại D. Bệnh viêm gan A
CỦNG CỐ
Câu 3: Miễn dịch thể dịch là miễn dịch:
A. Mang tính bẩm sinh.
B. Có sự tham gia của tế bào T độc
C. Sản xuất ra kháng thể.
D. Sản xuất ra kháng nguyên
CỦNG CỐ
Em có biết!
- Mỗi lần hắt hơi, các sol khí bắn ra với tốc độ 100m/s, mang theo khoảng 10 000 đến 100 000 vi khuẩn.
- Mỗi ngày ta hít khoảng 10 000 – 20 000 lít không khí trong đó chứa khoảng 10 000 – 1 triệu tế bào vi sinh vật.

CHÚC CÁC EM HỌC TỐT