Tiết 28 : Bài 25. Thực hành : QUAN SÁT BIẾN DẠNG CỦA LÁ
Quan sát mẫu vật kết hợp với hình SGK : Các loại lá biến dạng, thảo luận nhóm, trả lời câu hỏi :
Nhóm 1 (cây xương rồng)
Lá của cây xương rồng có đặc điểm gì?
Vì sao đặc điểm này giúp cho cây có thể sống ở những nơi khô hạn, thiếu nước? Tên lá biến dạng?
Nhóm 2 (đậu hà Lan, cây mây)
Một vài lá chét của cây đậu Hà Lan và lá ở ngọn cây mây có điểm gì khác so với lá bình thường?
-Những lá có biến đổi như vậy có chức năng gì?
Thảo luận nhóm
Nhóm 3 (dong ta)
Tìm những vảy nhỏ có trên thân rễ.
Hãy mô tả hình dạng, màu sắc của chúng?
Những vảy đó có chức năng gì đối với các chồi của thân rễ?
Nhóm 4 (củ hành)
- Phần phình to thành củ là
do bộ phận nào của lá biến thành? Chức năng của chúng là gì?
Lá
Dạng gai
nhọn
Giảm sự thoát
hơi nước
Lá biến
thành gai
MỘT SỐ DẠNG XƯƠNG RỒNG
H25.2. Cành đậu Hà Lan
Dạng tua cuốn
H25.3. Cành mây
Dạng tay móc
Giúp cây leo lên cao
Lá biến thành tua cuốn, tay móc
Lá ngọn
MỘT SỐ CÂY CÓ TUA CUỐN
Cây gấc
Cây mướp đắng
Cây bí đao
Mướp ta
Lá
Lá dạng vảy
mỏng, màu nâu
nhạt (sậm)
Bảo vệ chồi
Lá
vảy
Củ dong ta
Bẹ lá
phình to
Dự trữ
chất hữu cơ
Lá dự trữ
Củ tỏi
MỘT SỐ LÁ DỰ TRỮ
Củ hành tím
Hoa huệ tây
Hình 25.6. Cây bèo đất

Hình 25.7. Cây nắp ấm
Một lá phóng to
Có lông tuyến
Gân lá
Bắt và tiêu hóa mồi
Bình bắt
sâu bọ
Lá bắt mồi
****
Cây bắt ruồi
Cây gọng vó
Cây nắp ấm
MỘT SỐ LÁ BẮT MỒI
Trên lá có nhiều lông
tuyến tiết chất dính thu
hút và có thể tiêu hóa ruồi
Bắt và tiêu hóa
Sâu bọ
Lá bắt mồi
Gân lá phát triển thành cái bình có nắp đậy, thành bình có tuyến tiết chất dịch thu hút và tiêu hóa được sâu bọ
Bắt và tiêu hóa
sâu bọ chui vào bình
Lá bắt mồi
Chức năng
gồm
Cuống lá
Phiến lá
Gân lá
Chế tạo chất
hữu cơ cho cây
LÁ
Lá dự trữ
bẹ lá phình to
dự trữ chất dinh dưỡng
Giảm sự thoát hơi nước
Lá biến thành gaii
dạng gai nhọn
Lá vảy
bảo vệ chồi
dạng vảy mỏng
Tua cuốn
leo lleo lên cao
dạng tua cuốn
Tay móc
leo lên cao
dạng tay móc
Lá bắt mồi
có lông tuyến
bắt và
tiêu hóa mồi
gân lá dạng bình
có nắp đậy
LÁ BIẾN DẠNG
Điều kiện sống thay đổi
MỘT SỐ KIỂU BIẾN DẠNG KHÁC CỦA LÁ
Cây trạng nguyên
Cây hồng môn
MỘT KIỂU BIẾN DẠNG KHÁC CỦA LÁ
Cây trạng nguyên trắng
Cây trạng nguyên đỏ
Lá bắt mồi : Lá của cây hạt bí có hai loại: một loại lá bình thường, làm chức năng chế tạo chất hữu cơ; một loại lá biến dạng, hình trái xoan rỗng do lá uốn cong lại thành một túi, miệng túi hướng về phía cành. Có một loại kiến nhỏ thường làm tổ trong các túi đó, chúng tha đất mùn vào túi, thành trong của túi tiết hơi nước làm cho mùn luôn luôn ẩm. Từ mấu cành mọc ra rễ phụ, phân nhánh đâm vào trong túi để lấy nước và muối khoáng cung cấp cho các lá khác tổng hợp chất hữu cơ, còn rễ chính chỉ có tác dụng giúp cây bám vào thân hoặc cành của cây gỗ khác.
EM CÓ BIẾT ?
Câu 2. Lá biến thành tua cuốn gặp ở các cây:

Mây, song, đậu ván, mướp.

Đa, si, nho, dưa chuột.

Dưa hấu, dưa chuột, nhãn.

Đậu hà lan, mướp, bí, nho.
A
B
C
D
Nêu chức năng của lá biến thành tua cuốn.
Câu 1. Lá biến thành gai gặp ở các cây:

Hành, tỏi, kiệu

Bầu, bí, mướp

Xương rồng bà, xương rồng 3 cạnh.

Đậu Hà Lan, hẹ

A
B
C
D
Nêu chức năng của lá biến thành gai.
HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ
*Học bài và trả lời câu hỏi 1,2 cuối bài;

*Đọc phần “Em có biết? ” SGK-Tr 86;

*Đọc trước Bài 26 “ SINH SẢN SINH DƯỠNG TỰ NHIÊN” và

Chuẩn bị mẫu vật :
Cây rau má;
Củ gừng;
Củ khoai lang mọc mầm;
Lá thuốc bỏng rơi xuống đất ẩm;
Củ khoai tây mọc mầm.
Dự trữ
chất hữu cơ
Bắt và tiêu hóa
mồi
Che chở cho thân rễ
Giúp cây leo lên
Hạn chế sự thoát
hơi nước
Cây xương rồng
Cây đậu Hà lan
Cây mây
Cây dong ta
Cây hành, cây tỏi
Cây bèo đất,
cây nắp ấm
Lá biến thành gai
Lá biến thành tua
cuốn, tay móc
Lá vảy
Lá dự trữ
Lá bắt mồi
CỦNG CỐ
Em hãy hoàn thành bảng sau :