BÀI 30
ĐỔI
Chuyển
Động
Bài 30:
BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
TẠI SAO CẦN BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG?

II. CÁC CƠ CẤU BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG:
Chuyển động bập bênh
Chuyển động
tịnh tiến
Chuyển động quay
Chuyển động tịnh tiến
I. TẠI SAO CẦN BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG?
Quan sát máy khâu đạp chân và cho biết trạng thái chuyển động của các chi tiết?
Các em hãy quan sát sự chuyển động của hình sau và di?n v�o ch? tr?ng
1) Chuyển động của kim giây là:.............................................
Chuyển động quay tròn
2) Chuyển động của các bánh răng là:...........................................
3) Chuyển động của quả lắc là:...........................................
Chuyển động quay tròn
Chuyển động lắc
4) Chuyển động của quả nặng là:...........................................
Chuyển động tịnh tiến
Các em hãy quan sát sự chuyển động của hình sau :
Chuyển động quay tròn của các bánh răng, kim giây và chuyển động của quả lắc đều bắt nguồn từ chuyển động tịnh tiến của quả nặng
Nhận xét
Chuy?n d?ng t?nh ti?n c?a kim m�y kh�u b?t ngu?n t? chuy?n d?ng b?p b�nh c?a b�n d?p
Từ một dạng chuyển động ban đầu muốn biến thành các dạng chuyển động khác cần có cơ cấu biến đổi chuyển động
?
?
Các cơ cấu biến đổi chuyển động bao gồm :
Cơ cấu biến chuyển động ( 1 ),,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

thành chuyển động ( 2 ),,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
quay tròn
Tịnh tiến
1
2
Các em quan sát các hình sau đây và cho biết thuộc loại cơ cấu biến đổi chuyển động nào ?
Cơ cấu biến chuyển động ( 1 ),,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

thành chuyển động ( 2 ),,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
quay tròn
lắc
1
2
Các em quan sát các hình sau đây và cho biết thuộc loại cơ cấu biến đổi chuyển động nào ?
- Biến chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến và ngược lại.
- Biến chuyển động quay thành chuyển động lắc và ngược lại.

II./ C�C CO C?U BI?N D?I CHUY?N D?NG
Bi?n d?i chuy?n d?ng quay th�nh chuy?n d?ng t?nh ti?n (co c?u tay quay - con tru?t)




a) C?u t?o:

4
3
1
2
CƠ CẤU TAY QUAY - CON TRƯỢT
Tay quay 1
Thanh truyền 2
con trượt 3
Giá đ? cố định 4

Tay quay
Thanh truyền
Con trượt
Giá đỡ

b) Nguyên lí làm việc:
Khi tay quay 1 quay đều, con trượt 3 sẽ chuyển động như thế nào ?
Khi tay quay 1 quay đều con trượt 3 chuyển động tịnh tiến
Con trượt 3
Tay quay 1
Các em quan sát kỹ hình chuyển động tay quay con trượt và cho biết khi nào con trượt 3 đổi hướng ?
Tay quay và thanh truyền duỗi th?ng.
b) Tay quay và thanh truyền hợp góc 900
c) Tay quay và thanh truyền chập nhau.
d)Tay quay và thanh truyền hợp góc 2700.
Các em quan sát kỹ hình chuyển động tay quay con trượt và cho biết khi nào con trượt 3 đổi hướng ?
Đ
S
Đ
Đ
Đ
Đ
S
S
S
S
A
B
C

CON TRƯỢT 3 ĐỔI HƯỚNG KHI TAY QUAY VÀ THANH TRUYỀN DU?I TH?NG
HO?C CHẬP NHAU
Các em quan sát kỹ hình chuyển động tay quay - con trượt và cho biết khi nào con trượt 3 đổi hướng ?
Tay quay và thanh truyền duỗi th?ng.
b) Tay quay và thanh truyền hợp góc 900
c) Tay quay và thanh truyền chập nhau.
d) Tay quay và thanh truyền hợp góc 2700.
 Khi tay quay 1 quay đều, con trượt 3 chuyển động tịnh tiến
Em hãy cho biết có thể biến đổi chuyển động tịnh tiến của con trượt thành chuyển động quay tròn của tay quay được không?
Khi đó cơ cấu hoạt động ra sao?
Khi con trượt tịnh tiến trên giá đỡ thông qua thanh truyền làm tay quay quay tròn

c) Ứng dụng:
CÁC ỨNG DỤNG CỦA CƠ CẤU BIẾN CHUYỂN ĐỘNG QUAY THÀNH CHUYỂN ĐỘNG TỊNH TIẾN
(CƠ CẤU TAY QUAY CON TRƯỢT)
Cơ cấu thanh răng - bánh răng
Cơ cấu trục vít – Đai ốc
Cơ cấu trục vít – Đai ốc
Quan sát cơ cấu trục vít đai ốc và cho biết có thể biến đổi chuyển động tịnh tiến của đai ốc thành chuyển động quay của vít được không?
Cơ cấu này thường dùng trong những máy và thiết bị nào?

Biến đổi chuyển động quay thành chuyển động lắc ( Cơ cấu tay quay- thanh lắc) :
a) Cấu tạo :

CƠ CẤU TAY QUAY - THANH LẮC
Tay quay 1
Thanh truyền 2
Thanh lắc 3
Giá cố định 4
A
D
B
C
Tay quay
Thanh truyền
Con lắc
Giá đỡ

b) Nguyên lí làm việc
Hãy chọn những tập hợp từ thích hợp điền vào các chỗ trống để miêu tả hoạt động của cơ cấu tay quay thanh lắc
Nếu tay quay là một khâu dẫn, khi .........quay đều quanh trục A, thông qua ........làm ........ lắc qua lắc lại quanh trục D một góc nào đó
a) Thanh truyền, thanh lắc, tay quay
b) Thanh lắc, thanh truyền, tay quay
c) Tay quay, thanh lắc, thanh truyền
d) Tay quay, thanh truyền, thanh lắc
A
D
Nếu tay quay là một khâu dẫn, khi ..............quay đều quanh trục A, thông qua ..........làm ........... lắc qua lắc lại quanh trục D một góc nào đó
tay quay
thanh truyền
thanh lắc
Câu d
Nguyên lý làm việc
Khi tay quay 1 quay đều quanh trục A, thông qua
thanh truyền 2 làm thanh lắc 3 lắc qua lắc lại quanh
trục D một góc nào đó.
Câu hỏi :
Có thể dùng cơ cấu tay quay - thanh lắc để biến chuyển động lắc thành chuyển động quay tròn không ?
Ứng dụng
Trả lời :
Cơ cầu tay quay- thanh lắc có thể dùng để biến chuyển động lắc thành chuyển động quay


c) Ứng dụng :
Các ứng dụng của cơ cấu quay thành chuyển động lắc
Quạt máy
Máy hút dầu
Ghi nhớ
Cơ cấu biến đổi chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến và ngược lại
Cơ cấu biến đổi chuyển động quay thành chuyển động lắc và ngược lại
1) Các cơ cấu biến đổi chuyển động bao gồm :
2) Các cơ cấu biến đổi chuyển động được ứng dụng nhiều trong các loại máy móc
Củng cố bài
Câu 1 :
Nêu những điểm giống nhau và khác nhau của cơ cấu tay quay - con trượt và bánh răng - thanh răng.
Giống nhau
Khác nhau
Đều là cơ cấu biến đổi chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến
Cơ cấu tay quay - thanh trượt : có tay quay, thanh truyền, con trượt
Cơ cấu bánh răng - thanh răng : Thanh răng và bánh răng
TRẢ LỜI
Củng cố bài
Câu 2 :
Nêu cấu tạo, nguyên lý làm việc của cơ cấu tay quay - thanh lắc ?
Cấu tạo
Nguyên lý làm việc
Cơ cấu tay quay - thanh lắc gồm có : tay quay 1 , thanh truyền 2, thanh lắc 3 và giá 4
Nếu tay quay là một khâu dẫn, khi tay quay 1 quay đều quanh trục A, thông qua thanh truyền 2 làm thanh lắc 3 lắc qua lắc lại quanh trục D một góc nào đó
Trả lời
Dặn dò
Học sinh xem trước bài 31 Thực hành biến đổi chuyển động
Bài học đã
KẾT THÚC
Thân Ái Chào Các Em