GIÁO VIÊN
LẠI CÔNG TÀI
CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ VỀ DỰ GIỜ
Kiểm tra bài cũ
2/ Hãy cho biết các hình sau thuộc dạng truyền động nào ? Viết công thức tính tỉ số truyền của mỗi dạng.
1. ?
2. ?
i = ?
i = ?
1) Tại sao máy và thiết bị cần phải truyền chuyển động?
Kiểm tra bài cũ
1) Tại sao máy và thiết bị cần phải truyền chuyển động?
Trả lời
Trong máy cần có các bộ truyền động vì:
Các bộ phận của máy thường đặt xa nhau và được dẫn động từ một chuyển động ban đầu.
Khi làm việc chúng có tốc độ quay khác nhau.
Kiểm tra bài cũ
2/ Hãy cho biết các hình sau thuộc dạng truyền động nào ? Viết công thức tính tỉ số truyền của mỗi dạng.
1. ?
2. ?
i = ?
i = ?
=
=
i =
=
i =
1. Truyền động ma sát
2. Truyền động ăn khớp
=
Quan sát hình sau và cho nhận xét về dạng chuyển động của vôlăng; của kim máy may ?
Bài 30: Biến đổi chuyển động
Tiết 29
Bài 30
I. Tại sao cần biến đổi chuyển động?
BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
Cơ cấu biến đổi chuyển động của máy khâu đạp chân gồm những chi tiết nào ?
Bàn đạp
Thanh truyền
Vô lăng dẫn
Vô lăng bị dẫn
Kim máy
Tiết 29- Bài 30: BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
I/ Tại sao cần biến đổi chuyển động?
 Chuyển động của bàn đạp:
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
 Chuyển động của thanh truyền:
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
 Chuyển động của vô lăng:
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
 Chuyển động của kim máy:
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Chuyển động lắc
Chuy?n d?ng quay trịn
Chuyển động tịnh tiến
Chuyển động tịnh tiến
Quan sát chiếc máy khâu đạp chân ở hình 30.1 và hoàn thành các câu sau:
Từ lực tác dụng ban đầu là của chân người đạp làm cho bàn
đạp chuyển động lắc ? thanh truyền chuyển động tịnh
tiến ? Vô lăng chuyển động quay tròn ? Trục máy quay
? Kim chuyển động tịnh tiến.
Tiết 29- Bài 30: BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
I/ Tại sao cần biến đổi chuyển động?
- Cơ cấu biến đổi chuyển động có nhiệm vụ biến đổi một dạng chuyển động ban dầu thành các dạng chuyển động khác, cung cấp cấp cho các bộ phận của máy và thiết bị.
+ Cơ cấu biến đổi chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến hoặc ngược lại.
+ Cơ cấu biến đổi chuyển động quay thành chuyển động lắc hoặc ngược lại.
- Các loại cơ cấu biến đổi chuyển động:
Tiết 29. BÀI 30: BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
I/ Tại sao cần biến đổi chuyển động?
II/ Một số cơ cấu biến đổi chuyển động.
1. Biến đổi chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến
(Cơ cấu tay quay - con trượt)
a. Cấu tạo.
? Quan sát hình 30.2, em hãy nêu cấu tạo của cơ cấu tay quay - con trượt?
Thanh truyền
Giá đỡ
Con trượt
Tay quay
Trong các bộ phận trên, bộ phận nào đóng vai trò
khâu dẫn, khâu trung gian, khâu bị dẫn ?
- Khâu dẫn : tay quay
- Khâu trung gian : thanh truyền
- Khâu bị dẫn : con trượt
Tiết 29. Bài 30: BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
I/ Tại sao cần biến đổi chuyển động?
II/ Một số cơ cấu biến đổi chuyển động.
1. Biến đổi chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến
a. Cấu tạo:
b. Nguyên lí làm việc:
Khi tay quay 1 quay quanh trục A, đầu B của thanh truyền 2 chuyển động tròn làm con trượt 3 chuyển động tịnh tiến qua lại trên giá đỡ 4 - Nhờ đó chuyển động quay của tay quay biến thành chuyển động tịnh tiến qua lại của con trượt.
(?) Em hãy cho biết : Khi tay quay 1 quay đều, con trượt 3 sẽ chuyển động như thế nào?
Tiết 29. Bài 30: BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
I/ Tại sao cần biến đổi chuyển động?
II/ Một số cơ cấu biến đổi chuyển động.
1. Biến đổi chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến
a. Cấu tạo:
b. Nguyên lí làm việc:
Khi tay quay 1 và thanh truyền 2 cùng nằm trên một đường thẳng thì con trượt 3 đổi hướng chuyển động
(?) Em hãy cho biết : Khi nào con trượt 3 đổi hướng chuyển động?
Tiết 29. Bài 30: BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
I/ Tại sao cần biến đổi chuyển động?
II/ Một số cơ cấu biến đổi chuyển động.
1. Biến đổi chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến
a. Cấu tạo.
b. Nguyên lí làm việc:
(?) Em hãy cho biết có thể biến đổi chuyển động tịnh tiến của con trượt thành chuyển động quay tròn của tay quay được không? Khi đó cơ cấu hoạt động ra sao?
Trả lời:
Ta có thể biến đổi được, khi đó cơ cấu hoạt động ngược lại
Tiết 29. BÀI 30: BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
I/ Tại sao cần biến đổi chuyển động?
II/ Một số cơ cấu biến đổi chuyển động.
1. Biến đổi chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến
a. Cấu tạo.
b. Nguyên lí làm việc:
c. Ứng dụng:
(?) Em hãy quan sát và cho biết cơ cấu tay quay – con trượt được ứng dụng trong các máy và thiết bị nào dưới đây?
CƠ CẤU TAY QUAY - CON TRƯỢT ĐƯỢC ỨNG TRONG CÁC MÁY VÀ THIẾT BỊ NHƯ:
(?) Ngoài cơ cấu tay quay - con trượt, còn có cơ cấu nào biến chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến không?
Cơ cấu pít tông – xi lanh trong Ôtô, xe máy
Máy khâu đạp chân
Thanh răng
Bánh răng
Ngoài ra còn có cơ cấu bánh răng - thanh răng và cơ cấu vít đai ốc
Xe nâng
Dùng để nâng hạ mũi khoan
Ứng dụng
Cơ cấu bánh răng - thanh răng
Cơ cấu vít - dai ?c
Tiết 29. BÀI 30: BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
I/ Tại sao cần biến đổi chuyển động?
II/ Một số cơ cấu biến đổi chuyển động.
1. Biến chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến
2. Biến chuyển động quay thành chuyển động lắc (Cơ cấu tay quay - Thanh lắc)
a. Cấu tạo.
(?) Quan sát hình vẽ 30.4 và nêu cấu tạo của cơ cấu Tay quay - Thanh lắc?
Tay quay
Thanh truyền
Giá đỡ
Thanh lắc
Trong các bộ phận trên, bộ phận nào đóng vai trò
khâu dẫn, khâu trung gian, khâu bị dẫn ?
- Khâu dẫn : tay quay
- Khâu trung gian : thanh truyền
- Khâu bị dẫn : thanh lắc
Tiết 29. BÀI 30: BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
I/ Tại sao cần biến đổi chuyển động?
II/ Một số cơ cấu biến đổi chuyển động.
1. Biến chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến
2. Biến chuyển động quay thành chuyển động lắc (Cơ cấu tay quay - Thanh lắc)
a. Cấu tạo.
(?) Em hãy cho biết các chi tiết được nối ghép với nhau bằng khớp nào?
Các chi tiết đều được nối ghép với nhau bằng khớp quay
Hãy chọn những cụm từ thích hợp điền vào các chỗ trống để miêu tả hoạt động của cơ cấu tay quay - thanh lắc
Nếu tay quay là một khâu dẫn, khi .....quay đều quanh trục A, thông qua ........làm .....lắc qua lắc lại quanh trục D một góc nào đó.
tay quay, tr?c, thanh lắc, gía d?, thanh truyền.
thanh truyền
tay quay
thanh lắc
Tiết 29. BÀI 30: BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG
I/ Tại sao cần biến đổi chuyển động?
II/ Một số cơ cấu biến đổi chuyển động.
1. Biến chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến
2. Biến chuyển động quay thành chuyển động lắc (Cơ cấu tay quay - Thanh lắc)
a. Cấu tạo:
b. Nguyên lí làm việc:
Khi tay quay 1 quay đều quanh trục A, thông qua thanh truyền 2, làm thanh lắc 3 lắc qua lắc lại quanh trục D một góc nào đó
Câu hỏi
Có thể dùng cơ cấu tay quay - thanh lắc để biến chuyển động lắc thành chuyển động quay tròn không ?
Ứng dụng
Trả lời
Cơ cấu tay quay- thanh lắc có thể dùng để biến chuyển động lắc thành chuyển động quay
Các ứng dụng của cơ cấu tay quay- thanh lắc
Quạt máy
Xe l?c tay
TÍCH HỢP GDSDNLTK&HQ
Qua bài học này đã giúp cho các em những gì trong thực tế của cuộc sống ?
Có thể thay đổi hướng chuyển động theo yêu cầu hoạt động của các máy công tác  Giảm kích thước, nguyên liệu chế tạo máy công tác, tiết kiệm được năng lượng.
Củng cố
Câu hỏi 2 (SGK) : Nêu những điểm giống nhau và khác nhau của cơ cấu tay quay – con trượt, bánh răng thanh răng
Giống nhau
Khác nhau
Hai cơ cấu đều nhằm để biến đổi chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến và ngược lại.
Cơ cấu bánh răng – thanh răng có thể biến đổi chuyển động quay đều của bánh răng thành chuyển động tịnh tiến đều của thanh răng và ngược lại, còn trong cơ cấu tay quay – con trượt thì khi tay quay quay đều con trượt tịnh tiến không đều.
Trả lời
Củng cố
Hãy cho biết các đồ dùng trong gia đình sau đã ứng dụng cơ cấu biến đổi chuyển động nào ?
Ứng dụng cơ cấu tay quay – con trượt
Ứng dụng cơ cấu
vít –đai ốc
Trong quạt máy
(có tuốc năng)
ứng dụng cơ cấu tay
quay – thanh lắc.
Tại sao cần truyền và biến đổi chuyển động?
(?) Sau bài học này các em đã nắm được những kiến thức gì?
Học bài theo sơ đồ tư duy:
Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà
Học thuộc bài
Trả lời các câu hỏi SGK
Xem và chuẩn bị trước bài 31
Thực hành : Truyền và biến đổi chuyển động.
Chuẩn bị thước đo, mẫu báo cáo thực hành
trang 108, xem lại công thức tính tỉ số truyền
của bộ truyền động ma sát, truyền động ăn
khớp.