Bài 9: Biện pháp cải tạo và sử dụng đất xám bạc màu , đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá
1. Cải tạo và sử dụng đất xám bạc màu
Đất xám bạc màu là gì?
Là đất gồm phù sa cổ, đất cát và macma, có màu xám đặc trưng
Đất xám bạc màu chiếm 1.791.021 ha phân bố các vùng trung du miền núi phía Bắc, miền Trung , Tây Nguyên và Đông Nam Bộ
a. Nguyên nhân hình thành
Do địa hình dốc thoải nên quá trình rửa trôi các hạt sét, keo và chất dinh dưỡng diễn ra mạnh mẽ.
Do tập quán canh tác lạc hậu nên đất bị thoái hóa nghiêm trọng.
Vị trí: ở vùng giáp ranh giữa đồng bằng và trung du miền núi.
b. Tính chất của đất xám bạc màu
Đất xám bạc màu có những tính chất sau:
Tầng đất mặt mỏng
Thành phần cơ giới: tỉ lệ cát lớn, lượng sét
Đất thường bị khô hạn
Đất chua hoặc rất chua, đất nghèo chất dinh dưỡng,
nghèo mùn
Số lượng vi sinh vật trong đất ít, hoạt động của vi
sinh vật yếu
c. Biện pháp cải tạo và hướng sử dụng
Những biện pháp cải tạo đất xám bạc màu:
Xây dựng bờ vùng, bờ thửa và hệ thống mương máng , đảm bảo tưới tiêu hợp lí
Cày sâu dần kết hợp bón tăng phân hữu cơ và bòn phân hóa học hợp lí
c. Biện pháp cải tạo và hướng sử dụng
Những biện pháp cải tạo đất xám bạc màu:
Bón vôi
Luân canh cây trồng: luân canh cây họ Đậu, cây lương thực và cây phân xanh
c. Biện pháp cải tạo và hướng sử dụng
Sử dụng đất xám bạc màu : do được hình thành ở địa hình dốc thoải, dễ thoát nước , thành phần cơ giới nhẹ, dễ cày bừa nên đất xám bạc màu thích hợp với nhiều loại cây trồng
Tổng hợp
2. Cải tạo và sử dụng đất xói mòn mạnh trơ
sỏi đá
a. Nguyên nhân gây xói mòn đất
Xói mòn đất là quá trình phá hủy lớp đất mặn và tầng dưới do tác động của nước mưa, nước tưới, tuyết tan hoặc gió
Nguyên nhân chính gây xói mòn đất là lượng mưa lớn và địa hình dốc:
Mưa lớn phá kết cấu của đất
Địa hình dốc tạo dòng chảy rửa trôi
Chặt phá rừng làm giảm độ che phủ nên tốc độ dòng chảy
Hình ảnh sạt lở tại Thanh Hóa
Hình ảnh lũ quét tại Lai Châu
Hình ảnh xói mòn tại Việt Nam gần đây
b. Tính chất của đất xói mòn mạnh trơ sỏi
đá
Hình thái phẫu diện không hoàn chỉnh, có trường hợp mất hẳn tầng mùn
Sét và limon bị cuốn trôi đi, trong đất , cát , sỏi,
chiếm ưu thế
Đất chua hoặc đất chua, nghèo mùn, và chất dinh
dưỡng
Số lượng vi sinh vật đất ít, hoạt động của vi sinh vật
đất yếu
c. Biện pháp cải tạo và hướng sử dụng
Biện pháp công trình:
Ruộng bậc thang là những dải đất nằm ngang sườn dốc. Cá dải đất này dùng để canh tác và được bảo vệ bằng các bờ đất hoặc đá
- Làm ruộng bậc thang
c. Biện pháp cải tạo và hướng sử dụng
Biện pháp công trình:
Thềm cây ăn quả
Thềm cây ăn quả là dạng không liên tục của ruộng bậc thang. Khoảng cách giữa hai hàng cây ăn quả cần trồng cỏ hoặc cây họ Đậu để bảo vệ đất
c. Biện pháp cải tạo và hướng sử dụng
Biện pháp nông học:
Canh tác theo đường đồng mức
Đường đồng mức là đường nối các điểm có cùng độ cao so với mực nước biển
c. Biện pháp cải tạo và hướng sử dụng
Biện pháp nông học:
Bón phân hữu cơ kết hợp với phân khoáng
Bón vôi cải tạo đất
c. Biện pháp cải tạo và hướng sử dụng
Biện pháp nông học:
Luân canh và xen canh gối vụ cây trồng ( N, P , K)
Trồng cây thành băng
dài
c. Biện pháp cải tạo và hướng sử dụng
Biện pháp nông học:
Trồng cây bảo vệ đất
Canh tác nông, lâm kết hợp
Tổng hợp