Môn: Vật Lý 9
NĂM HỌC: 2021-2022
CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ DỰ HỘI GIẢNG
Môn: Vật Lý 9
Giáo viên: Ngô Thị Thủy
Viết công thức điện trở của dây dẫn
KIỂM TRA BÀI CŨ
Nghe Nhạc
BIẾN TRỞ
ĐIỆN TRỞ DÙNG TRONG KĨ THUẬT
BÀI 10: BIẾN TRỞ - ĐIỆN TRỞ DÙNG TRONG KĨ THUẬT
I. BIẾN TRỞ
1. Tìm hiểu cấu tạo của biến trở
C1: Quan sát hình để nhận dạng các loại biến trở:
Biến trở con chạy
Biến trở tay quay
Biến trở than
* Phân loại: Gồm 3 loại biến trở
+ Biến trở con chạy.
+ Biến trở than ( chiết áp )
+ Biến trở tay quay.
con ch?y C
cuộn dây dẫn có điện trở suất lớn quấn quanh lõi sứ
Cấu tạo: Biến trở gồm
con chạy C và cuộn dây dẫn có điện trở suất lớn được quấn đều đặn trên một lõi sứ.
tay quay C
2. Tìm hiểu hoạt động của biến trở.
C2: Nếu mắc hai đầu A, B của cuộn dây của biến trở nối tiếp vào mạch điện thì khi dịch chuyển con chạy C, biến trở có tác dụng thay đổi điện trở không? Vì sao?
Không. Vì I vẫn chạy qua toàn bộ cuộn dây của biến trở và con chạy không có tác dụng làm thay đổi chiều dài của phần cuộn dây có dòng điện chạy qua.
C
N
M
A
B
+
_
C3: Hai điểm A và N của biến trở được mắc nối tiếp vào mạch điện. Khi đó nếu ta dịch chuyển con chạy C thì điện trở của mạch điện có thay đổi không? Vì sao?
Có .Vì khi dịch chuyển con chạy C sẽ làm thay đổi chiều dài của cuộn dây có dòng điện chạy qua do đó làm thay đổi điện trở của biến trở và của mạch điện.
C
N
M
A
B
+
_
C4: Hình 10.2 vẽ các kí hiệu sơ đồ của biến trở. Hãy mô tả hoạt động của biến trở có kí hiệu sơ đồ a, b, c.
Khi sử dụng biến trở, phải mắc hai điểm A, N của biến trở vào mạch và di chuyển con chạy C để điều chỉnh
A
C
N
Hoạt động: Biến trở được mắc…………vào mạch tại điểm A và N, dịch chuyển………… C làm thay đổi…………. của biến trở

* Ký hiệu khi vẽ sơ đồ mạch điện:
nối tiếp
con chạy
điện trở
3. Sử dụng biến trở để điều chỉnh cường độ dòng điện
- Quan sát biến trở của nhóm mình, cho biết số ghi trên biến trở và giải thích ý nghĩa con số đó?
* ( 20 Ω ) Có nghĩa là điện trở lớn nhất của biến trở là 20 Ω
A
N
B
M
C
K
C5: Vẽ sơ đồ mạch điện hình 10.3
C6: Tiến hành thí nghiệm
- Mắc mạch điện như hình 10.3. Đẩy con chạy về sát điểm N để biến trở có điện trở lớn nhất
- Đóng công tắc rồi dịch chuyển con chạy để đèn sáng hơn.
- Để đèn sáng mạnh nhất thì dịch chuyển con chạy tới vị trí nào? Vì sao?
Sáng yếu
Sáng hơn
Sáng nhất
Lớn nhất
Nhỏ hơn
Nhỏ nhất
M
N
Điện trở giảm→ cường độ dòng điện qua đèn tăng→đèn sáng hơn.
4. Kết luận
- Biến trở có thể dùng để điều chỉnh cường độ dòng điện trong mạch khi thay đổi trị số điện trở của nó.
1.Cấu tạo :
- Được chế tạo bằng một lớp than hay lớp kim loại mỏng (S rất nhỏ nên R rất lớn) phủ ngoài một lõi cách điện .
2.Nhận dạng:
+cách 1: Trị số được ghi trên điện trở.


+cách 2: Trị số thể hiện bằng các vòng màu.
II. CÁC ĐIỆN TRỞ DÙNG TRONG KĨ THUẬT
Nâu – Đen – Da cam – Vàng ánh kim
R = 10 x 103 � 5% = 10000 ? � 500 ?
- Vach cuối kim nhũ ± 5%
- Vạch đầu màu Nâu
- Vạch thứ 2 màu Đen
- Vạch thứ 3 Da cam
Câu 1:Trước khi mắc biến trở vào mạch để
điều chỉnh cường độ dòng điện thì cần
điều chỉnh biến trở có giá trị nào dưới đây?
A. Có giá trị 0
B. Có giá trị nhỏ
C. Có giá trị lớn
D. Có giá trị lớn nhất
D
III. LUYỆN TẬP
Câu 2: Biến trở không có kí hiệu trong
hình vẽ nào dưới đây?
A
B
C
D
B
= 5 0  102  5%
= 5.000  5%
= 5 k  5%
C9 Đọc trị số điện trở
= 4 6  102  5%
= 4600  5%
= 4,6 k  5%
IV. VẬN DỤNG
Đọc phần “Có thể em chưa biết”
Học bài, trả lời C10 và làm bài tập trong sách bài tập
Làm các bài tập trong bài 11 trang 32/ SGK để chuẩn bị tốt cho tiết sau là tiết bài tập
Hướng dẫn về nhà