NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ

VỀ DỰ GIỜ THĂM LỚP

MÔN VẬT LÝ 9
KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu 1: Viết công thức điện trở của dây dẫn

Câu 2: Từ công thức trên, ta có thể làm thay đổi điện trở dây dẫn bằng cách nào?

Công thức : R = 

_l_

S

1. Thay đổi chiều dài dây dẫn.

2. Thay đổi tiết diện của dây.

3. Thay đổi vật liệu (điện trở suất) của dây.
TÌNH HUỐNG ĐẦU BÀI

Sử dụng biến trở có thể làm cho một bóng đèn từ từ sáng dần lên hoặc từ từ tối dần đi. Cũng nhờ biến trở mà ta có thể điều chỉnh tiếng của rađiô hay ti vi to dần lên hay nhỏ dần đi……Vậy biến trở có cấu tạo và hoạt động như thế nào?
TIẾT 10: BIẾN TRỞ

*ĐIỆN TRỞ DÙNG TRONG * KỸ THUẬT
I. BIẾN TRỞ

1. Tìm hiểu cấu tạo của biến trở

C1: Quan sát hình để nhận dạng các loại biến trở:

B

A

C

M

N

A

B

N

C

A

B

N

C

Biến trở con chạy

Biến trở tay quay

Biến trở than
C

M

N

A

B

A

N

B

con chạy C

cuộn dây dẫn có điện trở suất lớn quấn quanh lõi sứ

_Bộ phận chính :con chạy C, cuộn dây dẫn có điện trở suất lớn và quấn quanh lõi sứ._

tay quay C
C2: Nếu mắc hai đầu A, B của cuộn dây của biến trở nối tiếp vào mạch điện thì khi dịch chuyển con chạy C, biến trở có tác dụng thay đổi điện trở không? Vì sao?

_Biến trở lúc này không có tác dụng thay đổi điện trở. Vì khi dịch chuyển con chạy C thì dòng điện vẫn chạy qua toàn bộ cuộn dây của biến trở và con chạy C không có tác dụng làm thay đổi chiều dài của phần cuộn dây có dòng điện chạy qua._

C

N

M

A

B

+

_
C3: Hai điểm A và N của biến trở được mắc nối tiếp vào mạch điện. Khi đó nếu ta dịch chuyển con chạy C thì điện trở của mạch điện có thay đổi không? Vì sao?

Điện trở của mạch điện có thay đổi. Vì khi dịch chuyển con chạy C sẽ làm thay đổi chiều dài của cuộn dây có dòng điện chạy qua do đó làm thay đổi điện trở của biến trở và của mạch điện.

C

N

M

A

B

+

_
Biến trở là gì?

- Biến trở là điện trở có thể thay đổi trị số.

Nêu cấu tạo của biến trở?

- Biến trở gồm con chạy (hoặc tay quay) và cuộn dây dẫn bằng hợp kim có điện trở suất lớn được quấn đều đặn trên một lõi sứ.
C4: Hình 10.2 vẽ các kí hiệu sơ đồ của biến trở. Hãy mô tả hoạt động của biến trở có kí hiệu sơ đồ a, b, c.

a)

b)

c)

d)

_Hình 10.2_

Khi sử dụng biến trở, phải mắc hai chốt A, N của biến trở vào mạch và di chuyển con chạy C để điều chỉnh

A

C

N
2. Sử dụng biến trở để điều chỉnh cường độ dòng điện

Nhóm : Quan sát biến trở của nhóm mình, cho biết số ghi trên biến trở và giải thích ý nghĩa con số đó?

20 - 2A

_ Ω _

( 20 Ω -2A ) Có nghĩa là điện trở lớn nhất của biến trở là 20 Ω, cường độ dòng điện tối đa qua biến trở là 2A.
HOẠT ĐỘNG NHÓM

*_Vẽ sơ đồ mạch điện._

_b. Mắc mạch điện theo sơ đồ mạch điện vừa vẽ._

_c. Đóng khóa K, di chuyển con chạy như sau :_
M

N

A

B

Bật

Tắt

DC

AC

6V

C
Vị trí con chạy C

Độ sáng đèn

Giá trị Rb
Tại điểm N
Giữa MN
Tại điểm M
_Bắt đầu_

60

_Hết giờ_
Vị trí con chạy C

Độ sáng đèn

Giá trị Rb
Tại điểm N
Giữa MN
Tại điểm M
c

Sáng yếu

Sáng hơn

Sáng nhất

Lớn nhất

Nhỏ hơn

Nhỏ nhất

M

N

_Điện trở giảm→ cường độ dòng điện qua đèn tăng→đèn sáng hơn._
_3. Kết luận:_

_ Biến trở là điện trở có thể thay đổi trị số và có thể được sử dụng để điều chỉnh cường độ dòng điện trong mạch._

II. CÁC ĐIỆN TRỞ TRONG KỸ THUẬT
_ C7: Các điện trở trong kỹ thuật được chế tạo bằng một lớp than hay lớp kim loại mỏng phủ ngoài một lõi cách điện. Hãy giải thích vì sao ? _

680k

_ Trả lời: Theo công thức tính điện trở mà lớp kim loại mỏng có tiết diện nhỏ nên điện trở lớn._

R = 

_l_

S
680k

_Cách 1_: Trị số được ghi trên điện trở.

_Cách 2:_ Trị số điện trở được thể hiện bằng các vòng màu sơn trên điện trở.
Vòng 1

Vòng 2

Vòng 3

Vòng 4
Đen

0

0

1

0
Nâu

1

1

10

 1%
Đỏ

2

2

102

 2%
Da cam

3

3

103
Vàng

4

4

104
Lục

5

5

105
Lam

6

6

106
Tím

7

7

107
Xám

8

8

108
Trắng

9

9

109
Nhũ vàng
0,1

 5%
Bạc
0,01

 10%
Nâu – Đen – Da cam – Vàng ánh kim

R = 10 x 103 ± 5% = 10000Ω ± 500Ω

- Vach cuối kim nhũ ± 5%

- Vạch đầu màu Nâu

- Vạch thứ 2 màu Đen

- Vạch thứ 3 Da cam
III. VẬN DỤNG
Vòng 1

Vòng 2

Vòng 3

Vòng 4
Đen

0

0

1

0
Nâu

1

1

10

 1%
Đỏ

2

2

102

 2%
Da cam

3

3

103
Vàng

4

4

104
Lục

5

5

105
Lam

6

6

106
Tím

7

7

107
Xám

8

8

108
Trắng

9

9

109
Nhũ vàng
0,1

 5%
Bạc
0,01

 10%
= 5 0  102  5%

= 5.000  5%

= 5 k  5%

C9
C10: Một biến trở con chạy có điện trở lớn nhất là 20. Dây điện trở của biến trở là dây hợp kim nicrom có tiết diện 0,5mm2 và được quấn đều xung quanh một lõi sứ tròn đường kính 2cm. Tính số vòng dây của biến trở này.

Cho biết :

R = 20 

S = 0,5 mm2 = 0,5.10-6 m2

 = 1,1 .10-6m

d = 2cm = 2.10-2m

 = 3.14

n = ?

R = __

_l_

S

_l =_

RS

__

_C _1vòng=d.

_l_

_n =_

.d
_Giải_

Chiều dài dây biến trở.

Ta có:
Số vòng dây của biến trở.
(vòng)
D. điện trở không thay đổi trị số và dùng để điều chỉnh cường độ dòng điện trong mạch.

Câu 1: Biến trở là:

A. điện trở có thể thay đổi trị số và dùng để điều chỉnh chiều dòng điện trong mạch.

B. điện trở có thể thay đổi trị số và dùng để điều chỉnh cường độ và chiều dòng điện trong mạch.

C. điện trở có thể thay đổi trị số và dùng để điều chỉnh cường độ dòng điện trong mạch.

C
Câu 2: Hiệu điện thế trong mạch điện có sơ đồ dưới được giữ không đổi. Khi dịch chuyển con chạy của biến trở dần về đầu N thì số chỉ của ampe kế sẽ thay đổi như thế nào?
D. Lúc đầu giảm dần, sau đó tăng dần lên

A. Giảm dần đi

B. Tăng dần lên

C. Không thay đổi

A
D. 22,5 Ω

Câu 3: Một bóng đèn có hiệu điện thế định mức 2,5V và cường độ dòng điện định mức 0,4A được mắc với một biến trở con chạy để sử dụng với nguồn điện có hiệu điện thế không đổi 12V. Để đèn sáng bình thường thì phải điều chỉnh biến trở có điện trở là bao nhiêu?

A. 33,7 Ω

B. 23,6 Ω

C. 23,75 Ω

C
_+ Làm các BT :10.1 đến 10.6 trang 27-28 SBT_

_+ Xem trước bài 11._

Hướng dẫn

_Bài 10.2 SBT_

C

M

N

A

B

50-2,5A

Số này có nghĩa gì ?

_Giá trị lớn nhất của biến trở 50._

_CĐDĐ lớn nhất có thể đi qua biến trở là 2,5A_
BÀI HỌC ĐẾN ĐÂY KẾT THÚC

CẢM ƠN CÁC EM HỌC SINH

CHÚC CÁC EM CÓ MỘT NĂM HỌC ĐẠT KẾT QUẢ TỐT