Nguyễn Nhâm-11210knttf
0981713891- 0366.698.459

KHỞI ĐỘNG

Hãy nối các tác phẩm ở cột A với nhận
định đúng ở cột B để xác định :
Đâu là bản tuyên ngôn độc lập thứ nhất, thứ hai, thứ ba của dân tộc Việt
Nam ?
• 1.Tuyên ngôn độc lập – Hồ Chí
• A. Bản tuyên ngôn độc lập thứ
Minh
nhất
• 2. Sông núi nước nam - Lí
• B. Bản tuyên ngôn độc lập thứ
Thường Kiệt
hai
• 3. Bình Ngô đại cáo – Nguyễn
• C Bản tuyên ngôn độc lập thứ ba
Trãi

BÌNH NGÔ ĐẠI CÁO
Nguyễn Trãi

I. Tìm hiểu chung
1. Hoàn cảnh sáng tác
2. Thể loại
3. Nhan đề
II. Đọc- hiểu văn bản
2. Đọc- chú thích
3. Bố cục:
4. Phân tích
3.1. Luận đề của bài cáo
3.2. Đoạn 1
3.3. Đoạn 2
3.4. Đoạn 3
3.5.Đoạn 4.
3.6. Đoạn 5
4. Tổng kết
III. Luyện tập.

I. Tìm hiểu chung

1. Hoàn cảnh sáng tác
"Tác phẩm ra đời vào cuối tháng 12
năm 1427. Sau khi chiến tranh kết thúc,
Lê Lợi giao cho Nguyễn Trãi viết Đại
cáo, trịnh trọng tuyên bố trước toàn
dân: cuộc kháng chiến của nhân dân đã
toàn thắng, khẳng định chủ quyền, độc
lập của dân tộc".

. Giá trị của Bình Ngô Đại Cáo

Bình Ngô đại cáo

. Bình Ngô đại cáo có nghệ thuật chính luận hùng
hồn, lập luận chặt chẽ; sử dụng nghệ thuật đối lập,
liệt kê, phóng đại; câu văn biền ngẫu trang trọng;
ngôn ngữ giàu hình ảnh, giọng điệu đanh thép và
hào hùng.

Nguyễn Trãi

2. Thể loại: Cáo
Khái niệm
Nội dung
Mục đích
Phạm vi ban bố
Nghệ thuật

Là tác phẩm chính luận quan trọng
Có giá trị lớn về văn hoá, lịch
sử, chính trị, quân sự, văn học,
ngôn ngữ.

Được mệnh danh là thiên cổ hùng vă

•
•
•
•
•

Cáo là một thế văn hành chính cổ
Có nguồn gốc từ Thượng thư
(Trung Quốc)
Do nhà vua hoặc chủ tướng ban
bố một mệnh lệnh, chủ trương,
chính sách cho toàn dân
Có ý nghĩa tuyên bố về một sự
kiện trọng đại của quốc gia
Cáo có thể viết bằng văn xuôi, văn
vần, biễn văn (văn biền ngẫu) có
lập luận chặt chẽ, bố cục rõ ràng,
ý tứ hùng hồn, hàm ý mệnh lệnh.

3. Nhan đề
• Bình ( 平 ): Dẹp yên, bình định.
• Ngô ( 吳 ): Tên gọi quân giặc Minh.
• Đại cáo ( 大告 ): Bản tuyên cáo lớn, một lời thông báo
trang trọng, có
tính chất như một tuyên ngôn độc lập. 
- Bản cáo lớn tuyên bố việc dẹp yên giặc Ngô (giặc
Minh).
- Thể hiện chiến công hiển hách và sự khẳng định độc lập
dân tộc.

II. Đọc- hiểu văn bản
1. Đọc- chú thích

2. Bố cục
Phần 1: Từ đầu đến “chứng cớ còn ghi”: Nêu nguyên
lí chính nghĩa của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn

Phần 3: Tiếp đó đến “Lấy ít địch
nhiều”: suy ngẫm- ý chí- khát
vọng của bậc chủ tướng trước vận
mệnh đất nước và số phận nhân
dân
04
05

01

02

Phần 2: Tiếp đó đến “Ai bảo thần dân chịu
được?”: Vạch trần tội ác của kẻ thù.
03

Phần 4: Tiếp đó đến “chưa thấy xưa nay”: diễn
biến chính và kết quả của cuộc khởi nghĩa
Phần 5: còn lại: tuyên bố thắng lợi cuối cùng và
“tuyên ngôn” mở ra một thời kì tự chủ mới

3. Phân tích

3.1. Luận đề của bài cáo

LUẬN ĐỀ
- Chính nghĩa
- Chủ quyền độc lập dân tộc” : Xác
định vị thế của nước Việt.

3.2. Đoạn 1: Luận đề “Chính nghĩa”

Theo bạn, trong đoạn (1)
của văn bản, câu văn nào
thể hiện rõ nhất mục đích
của việc thực thi lí tưởng
nhân nghĩa?

Đoạn 1
Luận đề:
“Chính nghĩa”

- Tư tưởng nhân nghĩa: Yên dân;
Trừ bạo
→ Quan điểm vì dân, lo cho dân,
lấy dân làm gốc
→ Lập luận mới mẻ, tiến bộ.
+ Nước Đại Việt: có: Nền văn hiến
lâu đời; Biên giới riêng; Phong
tục, tập quán riêng; Lịch sử;
người tài giỏi.
→Ngang hàng, bình đẳng của hai
dân tộc : Đại Việt- Trung Hoa.
-Tác giả kể 4 thất bại thảm hại của
giặc :
→ Kết luận: “Chứng cứ còn ghi”.
→ Chân lí chính nghĩa và chủ
quyền độc lập vững vàng của dân
tộc.

*Nghệ thuật lập
luận: chặt chẽ.

1

- Kết hợp lí lẽ sắc bén và dẫn chứng
lịch sử xác đáng : Khẳng định độc
lập, chủ quyền dân tộc.. Nêu cao
truyền thống văn hiến, yêu chuộng
hòa bình.
→ Tạo cơ sở chính nghĩa cho cuộc
khởi nghĩa Lam Sơn.
+ Hình ảnh so sánh độc đáo. 
→ Sức mạnh dân tộc.
→ Nêu vấn đề (luận đề chính
nghĩa), dẫn dắt mạch lập luận và
nội dung trình bày của toàn văn
bản.

Yếu tố biểu cảm

+ Giọng điệu khẳng
định, hùng hồn, tự
hào về truyền thống
văn hiến, độc lập lâu
đời của Đại Việt.
→Tăng sức thuyết
phục, tác động
mạnh mẽ đến cảm
xúc của người đọc.

3.2.ĐOẠN 2: Tố cáo tội ác của giặc Minh
PHIẾU HỌC TẬP

Câu hỏi- Khía cạnh

Giặc Minh đã cai trị nhân dân
ta bằng những thủ đoạn chính
trị nào? (Chính trị- Xã hội)
Những chính sách bóc lột về
kinh tế của giặc Minh đã được
Nguyễn Trãi tố cáo ra sao?
(Kinh tế)
Thiên nhiên, môi trường sống
của con người bị tàn phá như
thế nào (Môi trường)

Biểu hiện tội ác của giặc
Minh

Nhận xét, đánh giá của em

BẢNG KIỂM
Tiêu chí

1. Chính trị-xã hội

2. Kinh tế

3. Môi trường

4. Tổng hợp

Biểu hiện cụ thể cần đạt

Đạt

Chưa
đạt

Nêu được các hành vi đàn áp, cai trị tàn bạo của giặc Minh
Chỉ ra việc xâm phạm chủ quyền, chà đạp nền độc lập dân tộc, gây
ra các tội ác đau khổ cho nhân dân (giết chóc, áp bức)

☐

☐

☐

☐

Có dẫn chứng từ văn bản (hình ảnh, chi tiết tiêu biểu)

☐

☐

Nhận diện được các hành vi bóc lột, vơ vét của cải

☐

☐

Nêu được hậu quả kinh tế đối với nhân dân (nghèo đói, kiệt quệ)

☐

☐

Có dẫn chứng cụ thể trong tác phẩm

☐

☐

Nêu được hành vi tàn phá thiên nhiên, tài nguyên

☐

☐

Chỉ ra hậu quả đối với môi trường sống của con người

☐

☐

Có liên hệ từ hình ảnh, ngôn ngữ trong văn bản

☐

☐

Phân loại tội ác đúng theo 3 phương diện

☐

☐

Trình bày rõ ràng, mạch lạc

☐

☐

a. Chính trị- Xã hội




3.3. ĐOẠN 2

Xâm lược thôn tính nước ta.
Áp đặt chính sách cai trị tàn
bạo.
Đàn áp, khủng bố nhân dân.

Tội ác của giặc Minh

c. Môi trường




Tàn phá thiên nhiên. - Hủy hoại
môi trường sống.
Làm mất cân bằng sinh thái.
Hậu quả: Hủy hoại môi trường.

b.Kinh tế
 Vơ vét của cải, cướp bóc tài
nguyên.
 Phá hoại sản xuất đời sống
nhân dân tối cổ kiệt quệ.
• Hậu quả: kinh tế suy sụp,
nhân dân nghèo đói.

• Cảm xúc căm
phẫn, đau xót.

• Lập luận chặt chẽ,
hệ thống.

• Lí lẽ sắc bén, lập
luận xác thực.

• So sánh, phóng đại
mang tính khái quát.

• Phép liệt kê
dồn dập.

Lập luận

Đoạn 2

Biểu
cảm

• Hình ảnh giàu
sức gợi, gây ám
ảnh.
• Giọng điệu biến
hóa: Phẫn nộ; Xót
xa; Đanh thép

LUYỆN
TẬP

Câu 1: Hoàn cảnh ra đời của bài cáo là gì?

A. Ra đời khi giặc Minh đang
nhăm nhe đe dọa nước ta.

B. Ra đời trong khi quân Lam
Sơn đang đánh giặc Minh.

C. Ra đời sau khi nghĩa quân

D. Ra đời trước khi quân Lam
Sơn đánh thắng giặc Minh

Lam Sơn đánh thắng giặc Minh

Câu 2: Bình Ngô đại cáo được
mệnh danh là

A. Bản tuyên ngôn độc lập
lần thứ nhất của nước ta. .

B. Bản tuyên ngôn độc lập
lần thứ ba của nước ta. .

C. Bản tuyên ngôn độc lập
lần thứ hai của nước ta.

D. Bản tuyên ngôn độc lập độc
nhất vô nhị của nước ta.

Câu 3: Luận đề chính nghĩa được Nguyễn
Trãi nêu ra ở đoạn 1 của Bình Ngô đại
cáo là gì? 

A. Chiến tranh là con đường tất
yếu để giành độc lập

B. Nhân nghĩa gắn liền với yêu
nước và bảo vệ nhân dân

C. Sức mạnh quân sự quyết định
thắng lợi

D. Thiên mệnh quyết định sự tồn
vong của đất nước

Câu 4: Trong đoạn 1, tác giả khẳng định Đại
Việt là một quốc gia độc lập dựa trên những
phương diện nào?

A. Lãnh thổ, phong tục,
lịch sử, chế độ, con
người

B. Kinh tế, quân sự, chính
trị

C. Dân số, diện tích, tài
nguyên

D. Ngôn ngữ, văn học,
nghệ thuật

Câu 5: Mục đích chính của việc tố cáo tội
ác ở đoạn 2 là gì?

A. Khơi dậy lòng căm thù và làm
nổi bật tính chính nghĩa của cuộc
kháng chiến

C. Thể hiện nỗi đau cá nhân của
tác giả

B. Kể lại chi tiết lịch sử thời kì bị đô hộ
D. Ca ngợi sức mạnh quân đội nhà Lê

VẬN
DỤNG

Viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) về
một trong hai vấn đề sau:
+ Mối quan hệ giữa tư tưởng nhân
nghĩa và luận đề chính nghĩa thể
hiện trong đoạn (1) của văn bản.
+ Tinh thần độc lập, ý thức về chủ
quyền dân tộc được thể hiện trong
Bình Ngô đại cáo

Ý thức về độc lập, chủ quyền dân tộc được Nguyễn Trãi thể hiện rất
rõ trong văn bản “Bình Ngô đại cáo”. Trước hết, Nguyễn Trãi xác
định tư cách độc lập của dân tộc bằng một loạt những dẫn chứng
tiêu biểu, thuyết phục: nước ta có nền văn hiến lâu đời, có cương
vực lãnh thổ riêng, có phong tục tập quán đậm đà bản sắc dân tộc,
có chiều dài lịch sử với các triều đại sánh ngang với các triều đại
của phương Bắc, có anh hùng hào kiệt ở khắp nơi trên đất nước.
Đồng thời, Nguyễn Trãi còn phân định rất rõ cuộc khởi nghĩa Lam
Sơn là một cuộc khởi nghĩa chính nghĩa, tất sẽ thắng lợi, vì đã
đứng lên để giành lại chủ quyền của dân tộc, còn kẻ thù chắc chắn
sẽ thất bại vì đã xâm phạm lên chủ quyền của đất nước khác.

CHÚC
CÁC EM
HỌC TỐT!