THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
TRẠNG NGỮ
Bài 9-Tiết 3
Giáo viên: Đỗ Thành Nam
Trường TH&THCS Quy Mông-Trấn Yên-Yên Bái
Năm học: 2021-2022
Yêu cầu các em đọc và trả lời các câu hỏi sau
Câu 1: Thêm thành phần phụ chỉ thời gian vào trước hoặc sau câu: “Chúng em được học văn bản Điều không tính trước”.
Câu 2: Thành phần phụ em vừa thêm vào câu trên được gọi là thành phần gì?
Câu 3: Thành phần trạng ngữ có công dụng gì trong câu?
Câu 4: Thành phần trạng ngữ thường được cấu tạo như thế nào?
Câu 5: Thành phần trạng ngữ thường trả lời cho các câu hỏi nào?
Câu 6: Thành phần trạng ngữ có tác dụng gì trong việc liên kết câu?
ĐÁP ÁN
Tiết trước, Hôm trước, Vào tiết ngữ văn...
Câu 1: Thêm thành phần phụ chỉ thời gian vào trước hoặc sau câu: “Chúng em được học văn bản Điều không tính trước”.
Câu 2: Thành phần phụ em vừa thêm vào câu trên được gọi là thành phần gì?
Trạng ngữ.
Câu 3: Thành phần trạng ngữ có công dụng gì trong câu?
Chỉ bối cảnh (Thời gian, vị trí, nguyên nhân, mục đích, phương tiện, tính chất...)
Câu 4: Thành phần trạng ngữ thường được cấu tạo như thế nào?
Từ hoặc cụm từ
Câu 5: Thành phần trạng ngữ thường trả lời cho các câu hỏi nào?
Khi nào? Ở đâu? Vì sao? Để làm gì? Bằng gì? Như thế nào?
Câu 6: Thành phần trạng ngữ có tác dụng gì trong việc liên kết câu?
liên kết câu, đoạn văn.
1. Bài tập 1
a) - Cụm từ “ngày hôm nay” trong câu a không phải là trạng ngữ vì nó là thành phần chính trong câu: chủ ngữ.
b) Cụm từ “ngày hôm nay” trong câu b là trạng ngữ,
Bởi vì:
+ Về vai trò cú pháp: là thành phần phụ không bắt buộc phải có mặt trong câu, không ảnh hưởng đến tính trọn vẹn của câu.
+ Về ý nghĩa: chỉ thời gian diễn ra sự việc nêu ở vị ngữ.
+ Về hình thức: trả lời cho câu hỏi khi nào, đứng ở đầu câu, được tách biệt với thành phần chính của câu bởi dấu phẩy.
2. Bài tập 2
3. Bài tập 3
4. Bài tập 4
Ví dụ minh họa:
Câu a
“Kiều Phương là nhân vật chính trong truyện “Bức tranh của em gái tôi”. Qua lời kể của nhân vật anh trai thì ngay từ nhỏ, Kiều Phương đã rất say mê hội họa. Hằng ngày, em thường giấu mọi người trong nhà, bí mật tự pha chế màu để tập vẽ tranh. Vào một hôm, anh trai của Kiều Phương đã theo dõi và biết được việc làm của em. Chỉ khi bạn của bố mẹ là chú Tiến Lê đến chơi, bí mật về tài năng của Kiều Phương mới được mọi người biết. Kể từ hôm đó, Kiều Phương trở thành trung tâm chú ý của mọi người. Em được cả nhà quan tâm để phát huy tài năng hội họa của mình.”
Câu b
“Bức tranh của em gái tôi” là một truyện ngắn đặc sắc của nhà văn Tạ Duy Anh. Trong truyện có hai nhân vật chính là Kiều Phương và người anh. Mỗi nhân vật đều có những tính cách đang yêu, đáng khâm phục và cảm thông. Nếu ở nhân vật Kiều Phương, ta nhận thấy sự kết hợp hài hòa giữa sự hồn nhiên, trong sáng của tuổi học trò với sự say mê về tài năng hội họa, thì ở nhân vật “tôi”, điều khiến cho chúng ta cảm thông và chia sẻ là lòng tự ái thái quá dẫn đến những sai lầm và sau đó là sự ân hận, sự chân thành trong suy nghĩ và tình cảm.