TIẾT 83: MỐI QUAN HỆ
GIỮA BỐ CỤC VÀ LẬP LUẬN
BỐ CỤC
+ Phần 1: “Dân ta có…lũ cướp nước” : Nhận định về lòng yêu nước của nhân dân ta. (nêu vấn đề)
+ Phần 2: “ Lịch sử ta…nồng nàn yêu nước”: Chứng minh những biểu hiện của lòng yêu nước. – giải quyết vấn đề
+ Phần 3 : (Tinh thần yêu nước…công việc kháng chiến): Nhiệm vụ của Đảng ta. - Kết thúc vấn đề
? Nêu bố cục cuả bài văn: Tinh thần yêu nước của nhân dân ta?
Kiểm tra bài cũ
I/ Lí thuyết
Mối quan hệ giữa bố cục và lập luận
1.1, Phân tích ngữ liệu:
- Văn bản "Tinh thần yêu nưu?c của nhân dân ta"
(Hồ Chí Minh)
(1)
Dân ta có một lòng
nồng nàn yêu nưu?c
Lịch sử ta đã có
nhiều cuộc kháng
chiến vĩ đại...
Đồng bào ta ngày
nay cũng rất xứng
đáng
Bổn phận của
chúng ta...
truyền thống
quý báu
Bà Truưng
Bà Triệu...
từ ... đến...
từ ... đến...
từ ... đến...
giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo,
làm cho tinh thần yêu nưu?c... kháng chiến.
mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng... lũ cưu?p nưu?c
chúng ta phải ghi
nhớ...
đều giống nhau nơi lòng yêu nưu?c
(2)
(3)
I
II
III
(1)
(2)
(3)
(4)
* Nhận xét:
* Văn bản gồm 3 phần: P1: đoạn 1
P2: đoạn 2 và đoạn 3
P3: đoạn 4.
* Các câu văn thể hiện luận điểm trong văn bản:
+ Đoạn 1: Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nưu?c.
+ Đoạn 2: Lịch sử đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nưu?c của dân ta.
+ Đoạn 3: Đồng bào ta ngày nay cũng rất xứng đáng với tổ tiên ta ngày trưu?c.
+ Đoạn 4: Bổn phận của chúng ta...
Lịch sử ta đã có
nhiều cuộc kháng
chiến vĩ đại...

Luận điểm phụ
Thân bài

Luận điểm xuất phát
Mở bài
Dân ta có một lòng
nồng nàn yêu nưu?c
Đồng bào ta ngày
nay cũng rất xứng
đáng

Luận điểm phụ
Thân bài
Bổn phận của
chúng ta...

Luận điểm kết luận
Kết bài
* Cách sắp xếp, trình bày các luận điểm, luận cứ:
- Mối quan hệ hàng ngang:
+ Hàng ngang thứ 1 lập luận theo quan hệ nhân quả:
Lòng yêu nưu?c
Truyền thống
Sức mạnh
+ Hàng ngang thứ 2 lập luận theo quan hệ nhân quả:
Lịch sử
đã chứng tỏ...
Bà Truưng
Bà Triệu
Chúng ta phải
ghi nhớ
+ Hàng ngang thứ 3 lập luận theo quan hệ tổng - phân - hợp:
Đưa ra
nhận định
Dùng dẫn
chứng minh
Kết
luận
+ Hàng ngang thứ 4 lập luận theo quan hệ suy luận tưuong đồng:
Từ truyền thống
Suy ra bổn phận
của chúng ta
Mối quan hệ theo hàng dọc đưuợc tác giả trình bày và dẫn dắt nhu thế nào?
- Hàng dọc có kết cấu là những suy luận tuương đồng theo thời gian:
Bổn
phận
Thời hiện
tại
Lòng yêu
nưu?c
Trong
quá khứ
Luận điểm xuất phát
Luận điểm phụ
Luận điểm phụ
Luận điểm kết luận
Có thể
lập luận
theo nhiều
phưuong pháp
lập luận
khác nhau:
Suy lu?n nhân quả,
tổng phân
hợp, suy lu?n tưuong
đồng,...
3. Ghi nhớ
- Bố cục của bài văn nghị luận:
+ Mở bài: Nêu vấn đề có ý nghĩa đối
với đời sống xã hội - luận điểm xuất phát.
+ Thân bài: Trình bày nội dung chủ yếu của bài bằng nhiều luận điểm phụ.
+ Kết bài: Nêu kết luận nhằm khẳng định tưu tưởng, thái độ, quan điểm của bài.
- Phuương pháp lập luận: suy luận nhân quả, suy luận tuương đồng,...
Bài tập nhanh
Lập luận trong bài văn nghị luận là cách đưua ra những luận cứ để dẫn ngưu?i đọc, ngưu?i nghe đến kết luận hay quan điểm mà ngưu?i viết hưu?ng tới là đúng hay sai ?
A. §óng
B. Sai
Văn bản: Học cơ bản mới có thể trở thành tài lớn
ở đời có nhiều ngưu? đi học, nhuưng ít ai biết học cho thành tài.
Danh họa I-ta-li-a Lê-ô-na đơ Vanh-xi (1452-1519) thời còn bé, cha thấy có năng khiếu hội hoạ, mới cho theo học danh hoạ Vê-rô-ki-ô. Đơ Vanh-xi thì muốn học cho nhanh, nhuưng cách dạy của Vê-rô-ki- o rất đặc biệt. Ông bắt cậu bé học vẽ trứng gà mấy chục ngày liền, làm cậu ta phát chán. Lúc bấy giờ thầy mới nói: "Em nên biết rằng trong một nghìn cái trứng, không bao giờ có hai cái có hình dáng hoàn toàn giống nhau! Cho dù là một cái trứng, chỉ cần ta thay đổi góc nhìn nó lại hiện ra một hình dáng khác. Do vậy nếu không cố công luyện tập thì không vẽ đúng du?c đâu!". Thầy Vê-rô-ki-ô còn nói, vẽ đi vẽ lại cái trứng còn là cách luyện mắt cho tinh, luyện tay cho dẻo. Khi nào mắt tinh tay dẻo thì mới vẽ duược mọi thứ. Học theo cách của thầy quả nhiên về sau Đơ Vanh-xi trở thành hoạ sĩ lớn của thời Phục huưng.
Câu chuyện vẽ trứng của Đơ Vanh-xi cho ngưu?i ta thấy chỉ ai chịu khó luyện tập động tác cơ bản thật tốt, thật tinh thì mới có tiền đồ. Và cũng chỉ có những ông thầy lớn mới biết dạy cho học trò những điều cơ bản nhất. Ngưu?i xuưa nói, chỉ có thầy giỏi mới đào tạo đưuợc trò giỏi, quả không sai.
(Theo Xuân Yên)
II. Luyện tập:
§äc v¨n b¶n “Häc c¬ b¶n míi cã thÓ trë thµnh tµi lín”
vµ tr¶ lêi c¸c c©u hái.
? Bài văn nêu lên tuư tưuởng gì ?
a.Vấn đề, tuư tưu?ng: Học cơ bản mới có thể thành tài.
? Tuư tưu?ng ấy thể hiện ở những luận điểm nào ?
- Tuư tưu?ng ấy duược thể hiện qua đoạn đầu (câu 1) và đoạn cuối (câu cuối cùng). Đó là những câu mang luận điểm.
? Bài văn có bố cục mấy phần ? Hãy cho biết cách lập luận trong bài ?
b. Bố cục: 3 phần
- Mở bài: Dùng lối lập luận đối chiếu so sánh để nêu luận điểm: "ít ai biết học cho thành tài".
Thân bài: Kể lại một câu chuyện của Lê-ô-na đơ Vanh-xi học vẽ. ? cách học cơ bản, sự dạy dỗ khoa học, sự kiên trì học tập.
- Kết bài: Lập luận theo lối nhân quả.
- Có chịu khó học tập các kiến thức cơ bản tốt nên mới có tiền đồ
- Nhờ có những ngưu?i thầy giỏi - có trò giỏi.
củng cố
? Nêu bố cục của bài văn nghị luận ?
? Bài văn nghị luận thưu?ng lập luận nhu ư thế nào ?
Bố cục của bài văn nghị luận:
+ Mở bài: Nêu vấn đề có ý nghĩa đối
với đời sống xã hội - luận điểm xuất phát.
+ Thân bài: Trình bày nội dung chủ yếu của bài bằng nhiều luận điểm phụ.
+ Kết bài: Nêu kết luận nhằm khẳng định tu ư tưu?ng, thái độ, quan điểm của bài.
- Phuương pháp lập luận:
Suy luận nhân quả, suy luận tưuong đồng,...
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:
1. Häc bµi cò:
- Häc thuéc ghi nhí.
N¾m ch¾c néi dung bµi häc vµ
hoµn thµnh bµi tËp
2. ChuÈn bÞ bµi míi:
ChuÈn bÞ bµi: LuyÖn tËp vÒ ph­ương
ph¸p lËp luËn trong v¨n nghÞ luËn
- So¹n bµi: Sù giµu ®Ñp cña TiÕng ViÖt
bài giảng đến đây là kết thúc
xin trân trọng cảm ơn !
Các thầy cô giáo
và các em học sinh !