TIẾT 84: Buổi học cuối cùng

_ (An-phông-xơ-Đô-đê)_ I. ĐỌC, TÌM HIỂU CHÚ THÍCH:
I. ĐỌC, TÌM HIỂU CHÚ THÍCH:
- _An-phông-xơ Đô-đê ( 1840 -1897)._

- Sinh ra ở một làng quê miền Nam nước Pháp.

- Tác giả của nhiều truyện ngắn nổi tiếng.

_An-phông-xơ Đô-đê_

_ _

_(1840-1897)_

_1. ĐỌC:_

_2.Chú thích:_

a.Tác giả

*Cuộc đời đầy vất vả, khó nhọc. *Là nhà văn hiện thực xuất sắc của nước Pháp nửa cuối thế kỉ XIX.
Các tác phẩm chính

Thằng nhóc (1868), Lá thư hè (1869), tập truyện Những vì sao (1873), Các vị vua lưu vong (1879)
- Đề tài: chủ yếu viết về cảnh vật và con người miền Nam nước Pháp

- Phong cách sáng tác: Giọng văn nhẹ nhàng, trong sáng, thấm đượm chất đồng dao, thể hiện tinh thần nhân đạo, đặc biệt là tình yêu quê hương đất nước.
b. Tác phẩm:

* Hoàn cảnh, xuất xứ:

- Sau chiến tranh Pháp – Phổ ( 1870 – 1871)

- In trong tập truyện ngắn “ Những vì sao” (1873)

- Thể loại: truyện ngắn

- Phương thức biểu đạt: Miêu tả, biểu cảm

- Ngôi kể: Ngôi thứ nhất (Phrăng)
HSHĐ nhóm 4 5'trả lời câu hỏi
1._Thể loại ? PTBĐ ?Hoàn cảnh ra đời?_
2._Văn b¶n viÕt vÒ vÊn ®Ò gì ?_
_3.Em hiểu như thế nào về nhan đề tác phẩm?_
_Đáp án_
1.TL: TS
-PTBĐ: TS
-HCST : LÊy bèi tõ mét biÕn cè lÞch sö : Đó là thời kì cuộc chiến Pháp - Phổ (1870 – 1871). Nước pháp thua trận phải cắt vùng An Dát, Lo Ren cho Phổ. Theo lệnh của chính quyền Phổ, các trường học ở đây không được dạy học bằng tiếng Pháp nữa
2.Truyện kể về buổi học bằng tiếng Pháp cuối cùng ở lớp học của thầy Ha-men tại một trường làng ở vùng An-dát.)
_3._ Đã lµ buæi häc cuèi cïng cña ngư­êi Ph¸p trªn ®Êt Ph¸p - Mét buæi häc cuèi cïng b»ng tiÕng cña DT minh )=> Buæi häc cuèi cïng cña trß Phrăng vµ thÇy Hamen )
d. Bố cục: 3 phần

Phần 1

Phần 2

Phần 3

Từ đầu… mà vắng mặt con

 Trước buổi học cuối cùng

Tiếp theo … tối sẽ nhớ mãi buổi học cuối cùng này

 Diễn biến của buổi học cuối cùng

Còn lại

 Cảnh kết thúc buổi học
HSHĐ cặp đôi 3' trả lời các câu hỏi -> chia sẻ
_1.Tr­íc khi miªu t¶ t©m tr¹ng cña chó bÐ Ph. R¨ng, t¸c gi¶ ®· chó ý ®Õn ®iÒu gi?_
_2. C¶nh vËt buæi s¸ng h«m Êy ®­îc t¸c gi¶ miªu t¶ qua nhưng chi tiÕt nµo?_
_3.Em cã nhËn xÐt gi vÒ nghÖ thuËt t¶ c¶nh cña t¸c gi¶? Đã lµ khung c¶nh như­ thÕ nµo?_
Đáp án
* C¶nh vËt :
+ Trêi Êm, trong trÎo, chim hãt ven rõng, ®ång cá xanh.
- Quan s¸t b»ng c¸c gi¸c quan.
- C¶nh thiªn nhiªn trong s¸ng, t­¬i ®Ñp, ®Çy c¸m dç.
GV: tất cả như đang cám dỗ mời gọi. Những điều đó thật hấp dẫn và hay ho hơn 1 buổi học biết bao
* T©m tr¹ng cña Ph. R¨ng_ :_
+ Sî bÞ quë m¾ng, kh«ng thuéc bµi
+ NghÜ : Hay lµ trèn häc
_+_Nh­ưng cư­ìng l¹i ®­ưîc, véi ch¹y ®Õn tr­êng.
- Miªu t¶ cô thÓ , chÝnh x¸c t©m lÝ trÎ th¬.
-Kh«ng thÝch häc, l­êi, nhót nh¸t, nh­ng kh¸ trung thùc
+ ThÊy nhiÒu ngư­êi ®ang ®äc c¸o thÞ cña n­íc §øc
+ NghÜ: " L¹i cã chuyÖn gi nưa ®©y?"
-Ngạc nhien, linh c¶m thÊy ®iÒu ch¼ng lµnh s¾p xÈy ra
HSHĐ cá nhân 3' trả lời các câu hỏi -> chia sẻ
_1. Khi ®Õn trư­êng, khung c¶nh s©n tr­ưêng vµ líp häc cã gi kh¸c thư­êng so víi mäi ngµy?Em ®Þnh lµm gi ? _
_2.- Tr­ưíc nhưng ®iÒu ®ã, chó bÐ cã t©m tr¹ng ra sao?_
Đáp án
* Kh«ng khÝ líp häc_ :_
+ Im lÆng, yªn tÜnh kh¸c ngµy th­êng ;
+Ph.rưng ®Þnh lÎn vµo líp -> thÇy nhin thÊy vµ cho em vµo líp.
+ ThÇy Ha Men mÆc lÔ phôc, nãi nhÑ nhµng ;
+ PhÝa cuèi líp , d©n lµng ngåi lÆng lÏ, buån rÇu
*Ph. Răng ng¹c nhiªn .

+Đư­îc thÇy Ha Men cho biÕt ®©y lµ buæi häc cuèi cïng
+ cho¸ng v¸ng, sưng sê
-Miªu t¶ diÔn biÕn t©m lÝ trÎ th¬ s©u s¾c
- ThÊy ©n hËn vi minh ®· ®Õn líp muén, khi nhËn ra sù thËt r»ng : tõ nay kh«ng cßn ®­îc häc tiÕng Ph¸p .
HSHĐ nhóm 4 -5' trả lời các câu hỏi -> chia sẻ
1._-DiÔn biÕn t©m lý cña Phrăng ®­ưîc miªu t¶ qua chi tiÕt nµo khi nghe thầy giảng bài ? _
_2.Chó bÐ cã th¸i ®é kh¸c mäi lÇn nh­ thÕ nµo? Ph. Răng cã sù thay ®æi t©m lÝ như­ thÕ nµo ®èi víi viÖc ®i häc?_
_3.NhËn xÐt nghÖ thuËt kÓ chuyÖn vµ miªu t¶ diÔn biÕn t©m lÝ nh©n vËt?_
Đáp án
1. Suy nghÜ : Ch¼ng bao giê ®­îc häc nưa ­ ? giËn minh bá phÝ thêi gian trèn häc , nh÷ng quyÓn s¸ch ®· trë thµnh cè tri, quªn nhưng hinh ph¹t cña thÇy , hiÓu ra vi sao thÇy ăn mÆc ®Ñp
+Hµnh ®éng : rÇu rÜ , kh«ng d¸m ngÈng mÆt lªn
2. Say mª, chăm chó nghe , kinh ng¹c vi thÊy sao minh hiÓu bµi ®Õn thÕ,
+ HiÓu ®­ưîc t©m tr¹ng thÇy gi¸o
->HiÓu ý nghÜa thiªng liªng cña viÖc häc tiÕng Ph¸p vµ tha thiÕt ®ư­îc trau dåi häc tËp.
_->_Tõ chç kh«ng thÝch häc, thÊy xÊu hæ vi minh kh«ng thuéc bµi, yªu quý , mó«n trau dåi tiÕng mÑ ®Î )
_3_ -KÓ, t¶, xen biÓu c¶m, miªu t¶ diÔn biÕn t©m lÝ trÎ th¬ s©u s¾c.
HSHĐ cá nhân 3' trả lời các câu hỏi -> chia sẻ
_1. Tim c¸c chi tiÕt , hinh ¶nh miªu t¶ vÒ trang phôc cña thÇy Ha- Men?_
_2.Em cã nhËn xÐt gi vÒ c¸ch trang phôc cña thÇy? Chøng tá ®iÒu gi?_
_ _
a. Trang phôc
+ ChiÕc mò lôa ®en thªu.
-+¸o r¬- ®anh - gèt mµu xanh lôc diÒm l¸ sen gÊp nÕp mÞn.
- Trang phôc ®Ñp, sang träng, chøng tá sù hÖ träng cña buæi häc.
b. Th¸i ®é ®èi víi häc sinh:
+ DÞu dµng, chØ nh¾c nhë chø kh«ng tr¸ch ph¹t
+ NhiÖt tinh, kiªn nhÉn gi¶ng bµi nh­ muèn truyÒn hÕt mäi hiÓu biÕt cña minh
+ Lêi gi¶ng: + Tai ho¹ lín nhÊt lµ bao giê cµng ho·n viÖc gi¶ng ®Õn ngµy mai
+ TiÕng ph¸p lµ ng«n ngữ hay nhÊt thÕ giíi...ph¶i giữ lÊy nã ®õng bao giê quyªn l·ng nã...
-Lêi gi¶ng nhiÖt tinh: muèn truyÒn ®¹t cho ng­ưêi nghe tinh yªu tiÕng
c- Hinh ¶nh thÇy Ha- Men trong những phót cuèi cña buæi häc :
-âm thanh_ :_
+ TiÕng chu«ng nhµ thê
+ Chu«ng ®ång hå
+ TiÕng kÌn cña bän lÝnh Phæ
-> Lµ ©m thanh b¸o hiÖu giê phót kÕt thóc cña buæi häc, chÊm døt viÖc d¹y häc b»ng tiÕng Ph¸p cña c¶ vïng.
_- ThÇy Ha- Men : _
+ Ngư­êi t¸i nhît, ngÑn ngµo kh«ng nãi lªn lêi
+ Dån søc m¹nh viÕt lªn b¶ng c©u : ' N­ưíc Ph¸p mu«n năm' , ®Çu tùa vµo t­êng tay ra hiÖu cho HS
-T©m tr¹ng ®au ®ín, sù xóc ®éng lªn ®Õn cùc ®iÓm căm giËn minh kh«ng ®­ưîc dËy tiÕng ph¸p, vÜnh biÖt ng«i tr­êng, vÜnh biÖt c¸i lµng nhá nghÌo tõng g¾n bã víi thÇy trªn 40 năm.
-Giäng văn xóc ®éng, miªu t¶ diÔn biÕn t©m lÝ nh©n vËt s©u s¾c.
-Yªu nghÒ d¹y häc, tin t­ëng vµo sù bÊt diÖt cña tiÕng d©n téc, cã lßng yªu n­íc s©u s¾c
3- C¸c nh©n vËt kh¸c :
- Cô giµ H« De ;
- B¸c ph¸t th­ cò ;
- C¸c em nhá.
hä cïng ®Õn líp chøng kiÕn buæi häc cuèi cïng, bµy tá lßng biÕt ¬n ®èi víi thÇy gi¸o. Đã lµ những hinh ¶nh c¶m ®éng thÓ hiÖn tinh c¶m thiªng liªng, sù tr©n träng cña ng­êi d©n ®èi víi viÖc häc tiÕng cña d©n téc minh.
IV.Tổng kết
1.NthuËt: Truyện xây dựng thành công nhân vật thầy giáo Ha-men và chú bé Phrăng qua miêu tả ngoại hình , cử chỉ, lời nói và tâm trạng.
2. ND ý nghÜa truyÖn: Truyện thể hiện lòng yêu nước trong một biểu hiện cụ thể là tình yêu tiếng nói của dân tộc và nêu chân lí: “Khi một dân tộc rơi vào vòng nô lệ, chừng nào họ vẫn giữ tiếng nói của mình thì chẳng khác gì nắm được chìa khóa chốn lao tù...”
_? 3 tranh thể hiện chi tiết gì? _
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN:

1. Nhân vật chú bé Phrăng:

__

_? Trước buổi học, Phrăng có ý định gì? Kết quả ra sao? Đến trụ sở xã Phrăng thấy gì? Khi đến lớp cậu thấy điều gì khác thường? Từ đó, Phrăng có tâm trạng ra sao?_

a. Trước buổi học:

*Định trốn học, rong chơi nhưng cưỡng lại được. *Đến trụ sở xã, thấy nhiều người tập trung…. *Khi đến lớp, thấy không khí buổi học yên lặng, khác thường

 Lo sợ, ngạc nhiên
b. Trong buổi học cuối cùng:

_? Khi biết đây là buổi học cuối cùng bằng tiếng Pháp , Phrăng cảm thấy thế nào? _

_? Xem sách vở là gì? _

_? Khi không thuộc bài, Phrăng cảm thấy thế nào? _

_? Khi nghe thầy say sưa, kiên nhẫn giảng bài, Phrăng thấy việc học như thế nào?_

- Choáng váng, tự giận mình.

- Coi sách như người bạn cố tri, đau lòng phải giã từ

*Không thuộc bài  xấu hổ

- Việc học dễ dàng, dễ hiểu bài.

__
_c. Kết thúc buổi học:_

_? Khi buổi học kết thúc, Phrăng cảm nhận gì về thầy Ha-men?_

*Chưa bao giờ thấy thầy lớn lao đến thế

 Xúc động, ngưỡng mộ thầy.
- Phrăng: hồn nhiên, chân thật, yêu tiếng Pháp, yêu kính thầy.

_? Em thấy Phrăng là cậu bé như thế nào? Em học tập được gì từ Phrăng?_
- Chỉ nghe thấy ngòi bút sột soạt

- Trên mái trường tiếng chim gù thật khẽ

- Chú bé Phrăng chợt nghĩ: “Liệu người ta có bắt cả chúng nó cũng phải hót bằng tiếng Đức không nhỉ”

Cậu bé Phrăng:

 Trong sáng ngây thơ, nhạy cảm

 Yêu nước tha thiết
Thầy Ha- men chủ yêu được miêu tả qua những những phương diện nào? Hãy phân tích nhân vật thầy Ha – men. Qua đó, em cảm nhận thầy là người như thế nào?
2. Nhân vậy thầy Ha - men
Trang phục

Thái độ với học sinh

Lời nói về tiếng Pháp

Hành động cuối buổi học
2. Nhân vậy thầy Ha - men
Trang phục

Thái độ với học sinh

Lời nói về tiếng Pháp

Hành động cuối buổi học
*Mặc áo Rơ – đanh – gốt màu xanh, diềm lá sen. *Đội mũ tròn lụa đen thêu
*Không trách phạt khi Phrăng đến muộn, mà tự trách minh… *Nhiệt tình, kiên nhẫn giảng bài
*Thứ tiếng hay nhất, trong sáng nhất, vững vàng nhất *Phải giữ lấy nó,
*Người tái nhợt *Dựa lưng vào tường *Không nói được hết câu *Dằn mạnh phấn viết dòng chữ “ NƯỚC PHÁP MUÔN NĂM”
 Đẹp và trang trọng

 Dịu dàng, yêu thương học sinh

 Ca tựng, tôn vinh

 Xúc động, nhấn mạnh
Thầy viết lên bảng dòng chữ

“NƯỚC PHÁP MUÔN NĂM”

Thầy Ha – men

*Tâm huyết, yêu nghề, yêu tiếng nói dân tộc. *Truyền ngọn lửa yêu nước tha thiết.
3. Các nhân vật khác

*Dân làng phía cuối lớp lặng lẽ và buồn rầu. *Cụ già Hô – de nâng niu quyển tập đánh vần đã sờn mép, đọc theo bọn trẻ, giọng run run. *Các học trò chăm chú nghe giảng, cặm cụi tập viết, và muốn khóc…
*Xúc động, nuối tiếc. *Trân trọng tiếng nói dân tộc.
III. Tổng kết

BUỔI HỌC CUỐI CÙNG

Phr ăng

Thầy Ha - men

Các nhân vật khác

Ham chơi, lười học  ham học  yêu tiếng Pháp

Yêu quý, tự hòa, tin tưởng vào tiếng nói dân tộc

Xúc động, tiếc nuối, trân trọng tiếng Pháp

LÒNG YÊU NƯỚC
Nghệ thuật: Miêu tả nhân vật sinh động, tinh tế, lời kể tự nhiên, hấp dẫn
Luyện tập

Mèo bắt chuột
Hình 1:

Nội dung chính của truyện “ Buổi học cuối cùng” là gì

Truyện ca ngợi lòng yêu nước qua tình yêu

tiếng nói dân tộc.
Hình 2:
Từ còn thiếu trong câu sau là gì?

“ Khi một dân tộc rơi vào vòng nô lệ, chừng nào họ vẫn giữ vững tiếng nói của mình thì chẳng khác gì nắm được ….…………. chốn lao tù”

Chìa khóa
Hình số 3:

Truyện “Buổi học cuối cùng” sử dụng ngôi kể nào? Ai là người kể chuyện?

- Người kể thứ nhất

- Người kể chuyện nhân vật Phr ăng
Hình 4:
Đây là buổi học cuối cùng ở vùng nào của nước Pháp?

Vùng An – dát
Hình 5:

Nhân vật thầy Ha – men và Phr ăng được miêu tả qua những yếu tố nào?

Nhân vật thầy Ha – men và Phr ăng được miêu tả qua ngoại hình, cử chỉ, lời nói và tâm trạng của họ.