Tiết 9

NHỮNG CÂU HÁT VỀ TÌNH CẢM GIA ĐÌNH

NGỮ VĂN 7

1 - Tìm hiểu thể loại văn bản
- Những bài thơ, bài hát trữ tình dân gian của quần chúng nhân dân, do nhân dân sáng tác trình diễn và lưu truyền bằng hình thức truyền miệng từ đời này qua đời khác.
*Ca dao: Là phần lời của bài ca.
*Dân ca: là phần lời kết hợp với âm nhạc dân gian.
I. Khái quát văn bản:
2- Giải nghĩa từ khó: sgk/35
3- Bố cục:
- Bài 1: Là lời ru con.
- Bài 2: là lời người con gái lấy chồng xa quê nhớ về mẹ.
- Bài 3: là lời của con cháu với ông bà.
- Bài 4: là lời người lớn khuyên răn sống trong gia đình phải hòa thuận, yêu thương lẫn nhau. 
II – Đọc hiểu chi tiết
Bài số 1:
“Công cha như núi ngất trời
Nghĩa mẹ như nước ở ... biển Đông”
- So sánh ví von:
+ Công cha – núi ngất trời.
+Nghĩa mẹ-nước ở ngoài biển Đông
-> Công cha nghĩa mẹ thật vô cùng to lớn, mãi mãi, không cùng. Đay là cách nói đối xứng truyền thống của nhân dân ta.
“Núi cao biển rộng mênh mông
Cù lao chín chữ, ghi lòng con ơi”
- “Ghi lòng”: là khắc, tạc trong lòng suốt đời không bao giờ quên.
-“Cù lao chín chữ”: tình cảm kính yêu, biết ơn công ơn dưỡng dục, sinh thành của cha mẹ.
-> Đặt công cha nghĩa mẹ ngang tầm với vẻ cao rộng và vĩnh cửu của thiên nhiên để khẳng định công lao to lớn của cha mẹ đối với con cái và trách nhiệm của kẻ làm con trước công lao to lớn đó.
III – Tổng kết
1- Giá trị nội dung:
- Chủ đề xuyên suốt các bài ca là tình cảm gia đình.
=> Tình cảm gia đình là tình cảm thiêng liêng cao quý nhất.
2- Giá trị nghệ thuật:
- Thể thơ lục bát.
- Âm điệu tâm tình, nhắc nhở.
- Các hình ảnh truyền thống quen thuộc.
- Đều là lời độc thoại có kết cấu một vế.