CHỦ ĐỀ



Tìm hiểu về ca dao yêu thương tình nghĩa
I. Tìm hiểu chung về ca dao
Nội dung
Ca dao diễn tả đời sống tâm hồn, tư tưởng, tình cảm của nhân dân lao động trong các quan hệ: lứa đôi, gia đình, quê hương, đất nước…
Ra đời trong xã hội cũ, ca dao trữ tình là những câu hát than thân, những lời ca yêu thương tình nghĩa cất lên từ cuộc đời còn nhiều xót xa, đắng cay nhưng đằm thắm ân tình của người bình dân Việt Nam sau lũy tre xanh, bên giếng nước, gốc đa, sân đình,…
Bên cạnh đó ca dao yêu thương tình nghĩa là lời thơ trữ tình dân gian thường kết hợp với âm nhạc khi diễn xướng được sáng tác để thể hiện thế giới nội tâm của con người
Phân loại:
Ca dao than thân
Ca dao yêu thương tình nghĩa
Ca dao hài hước
2. Nghệ thuật
Lời ca dao thường ngắn
Phần lớn đặt theo thể lục bát hoặc lục bát biến thể
Ngôn ngữ gần gũi với lời nói hàng ngày
Giàu hình ảnh so sánh, ẩn dụ và đặc biệt là lối diễn đạt mang đậm sắc thái dân gian
II. Tìm hiểu về ca dao yêu thương tình nghĩa
Hình thức
Ca dao trở thành dân ca với những giai điệu riêng biệt của từng thể loại như hát trống quân, quan họ Bắc Ninh, hát lí, hát chèo ghe, hát ru em,…
2. Cách diễn đạt
Trong ca dao trữ tình, những phương thức diễn đạt được sử dụng nhiều nhất là thể phú, thể hứng và thể tỉ.
+ Phú là phô bày, mô tả. Thể phú là tự sự, kể chuyện về những biến cố xảy ra trong cuộc đời
+ Thể hứng là loại ca dao được mở đầu bằng một vài câu tả ngoại cảnh để gợi hứng, sau đó tác giả mới tức cảnh sinh tình, muốn bộc lộ nỗi lòng của mình
+ Tỉ là so sánh. Thể tỉ là một phương pháp nghệ thuật đặc sắc, giúp cho ý tứ diễn đạt thêm rõ ràng, linh động mà tình cảm bộc lộ cũng có phần bóng bẩy, tế nhị
Ca dao về tình yêu quê hương đất nước:
Gió đưa cành trúc la đà
Tiếng chuông Trấn Vũ, canh gà Thọ Xương
Mịt mù khói tỏa ngàn sương
Nhịp chày Yên Thái, mặt gương Tây Hồ.
Ca dao về tình cảm gia đình
Ơn cha nặng lắm ai ơi,
Nghĩa mẹ bằng trời chín tháng cưu mang.

Ca dao về tình yêu đôi lứa:
Sáng trăng dải chiếu hai hàng
Bên anh đọc sách, bên nàng quay tơ.
Đêm hè gió má trăng thanh
Em ngồi canh cửi còn anh vá chài
Trên đồng cạn dưới đồng sâu
Chồng cày, vợ cấy, con trâu đi bừa
Ca dao về tình bạn
Ai ơi nhớ lấy câu này
Tình bạn là môi duyên thừa trời cho.


Ca dao về tình thầy trò
Ngày nào em bé cỏn con
Bây giờ em đã lớn khôn thế này
Cơm cha, áo mẹ, công thầy
Nghĩ sao cho bõ những ngày ước ao.

Cảm ơn thầy cô và các em đã theo dõi và lắng nghe