PHẦN: TIẾN HÓA

I. BẰNG CHỨNG HÓA THẠCH

Dấu chân hóa thạch ở New Mexico, Mỹ. Ảnh: National
Park Service, USGS & Bournemouth University

Các hóa thạch Fuxianhuia protensa được phát hiện
tại Trung Quốc. Ảnh: Dong Jing Fu.

Hổ phách 100 triệu năm tuổi chứa xác hoàn chỉnh của
một con cua

Khối gỗ hóa thạch gần như còn nguyên vẹn được đặt
trước cửa hàng trên quốc lộ 25, gần núi Chư A Thai
(Gia Lai)

Hóa thạch voi ma mút Lyuba dài 1m30 - 42.000 năm tuổi
được tìm thấy tại Siberia hồi năm 2007
https://vnexpress.net/xac-voi-ma-mut-day-du-da-long-vui-duoibang-42-000-nam-3676228.html

a. Khái niệm: Hóa thạch là dấu vết của các sinh vật cổ đại được bảo tồn
trong các lớp đất đá, hổ phách hoặc băng tuyết
b. Cách thức hình thành: xác sinh vật, một bộ phận cơ thể sinh vật
hoặc dấu vết của chúng bị các lớp trầm tích bao bọc, sau đó chất hữu cơ
bị phân hủy tạo thành một khuôn rỗng, Calcium và các chất khoáng
khác thấm vào lấp đầy dần thay thế CHC và cứng lại tương tự đá.
c. Vai trò: Hóa thạch là bằng chứng trực tiếp về lịch sử phát triển của
sinh giới, cho thấy các loài đã từng tồn tại và tiến hóa như thế nào.
d. PP xác định tuổi hóa thạch: Phân tích đồng vị phóng xạ trong hóa
thạch hoặc đá bao quanh hóa thạch
C14 -> xđ tuổi hóa thạch lên tới 75000 năm
U238 -> xđ tuổi hóa thạch lên tới hàng tỉ năm

II. BẰNG CHỨNG GIẢI PHẪU SO SÁNH

Cơ quan tương đồng: là những cơ
quan nằm ở những vị trí tương ứng
trên cơ thể, có cùng nguồn gốc trong
quá trình phát triển phôi cho nên có
kiểu cấu tạo giống nhau, nhưng có thể
thực hiện những chức năng rất khác
nhau
Ý nghĩa:
- phản ánh nguồn gốc chung của
các loài
- Phản ánh chiều hướng tiến hóa
phân ly

Cơ quan tương tự: là những cơ quan
có nguồn gốc khác nhau nhưng đảm
nhiệm những chức năng giống nhau
nên có hình thái tương tự.
Ý nghĩa: Phản ánh chiều hướng
tiến hóa đồng quy

Cơ quan thoái hóa: là những cơ quan
phát triển không đầy đủ ở cơ thể trưởng
thành, không còn chức năng hoặc chức
năng bị tiêu giảm
=> Là một dạng của cơ quan tương đồng

Hiện tượng lại tổ

III. BẰNG CHỨNG TẾ BÀO HỌC

Học thuyết tế bào: Tất cả các sinh vật đều được cấu tạo từ một hay nhiều tế bào; tế bào được
sinh ra từ tế bào có trước và các tế bào đều được cấu tạo từ những thành phần hóa học tương
tự nhau
Minh chứng:
- tế bào nhân sơ, nhân thực đều có các thành phần cơ bản: Màng, tế bào chất, nhân/vùng
nhân.
- TPHH cơ bản giống nhau, đều có DNA, RNA, protein và các phân tử sinh học khác.

IV. BẰNG CHỨNG SINH HỌC PHÂN TỬ

- Mọi sinh vật đều sử dụng chung một loại mã di truyền.
- Đều sử dụng hơn 20 loại axit amin để cấu tạo nên prôtêin.
- Những loài có quan hệ họ hàng gần thì trình tự các axit amin và trình tự các
nuclêôtit càng giống nhau.

Kết luận: Bằng chứng tế bào học và sinh học phân tử chứng tỏ mọi sinh vật
đều có chung tổ tiên.
Bằng chứng sinh học phân tử làm sáng tỏ mối quan hệ tiến hóa của các

IV. BẰNG CHỨNG PHÔI SINH HỌC (ĐỌC THÊM