Vật vô sinh

Vật hữu sinh

Các đặc điểm cơ bản của thế giới sống

ổi
đ
o
a
r
T
t
â
h
c

Sinh
trưởng

ng
ứ
Cảm

Sin
h

sản

u
ề
i
đ
ự
T
h
n
ỉ
ch

BÀI 3

CÁC CẤP ĐỘ TỔ CHỨC
CỦA THẾ GIỚI SỐNG

I. Các cấp độ tổ chức của thế giới sống
1. Khái niệm cấp độ tổ chức sống

Mô

Phân tử

Cơ quan

Quần thể

Sinh quyển

Theo em, thế giới sống sẽ gồm có những cấp
độ tổ chức nào?
Nguyên tử

Tế bào
Bào quan
Cơ thể

Quần xã –
Hệ sinh thái

I. Các cấp độ tổ chức của thế giới sống
1. Khái niệm cấp độ tổ chức sống
Tập hợp tất cả các cấp tổ chức từ nhỏ đến lớn trong
thế giới sống được gọi là các cấp độ của thế giới sống
Vậy
cấpđộđộtổ chức sống là các đơn
Cấp
tổ chức
gì?biểu hiện đặc trưng của
vị có là
các
Cấp
tổ chức
sựđộsống
như khác
chuyển hóa vật chất,
với
cấpsản,
độ tổ
chức
sinh
cảm
ứng,…
sống như thế nào?
Các cấp độ tổ chức sống cơ bản
gồm: tế bào, cơ thể, quần thể,
quần xã - hệ sinh thái

I. Các cấp độ tổ chức của thế giới sống
2. Các cấp độ tổ chức của thế giới sống
Mô

Phân tử

Cơ quan

Quần thể

Sinh quyển

Em hãy sắp xếp các cấp độ tổ chức của thế giới
sống sau đây theo thứ tự từ thấp đến cao.
Nguyên tử

Bào quan
Cơ thể

Quần xã –
Hệ sinh thái

Hệ cơ quan

Tế bào

I. Các cấp độ tổ chức của thế giới sống
2. Các cấp độ tổ chức của thế giới sống

Phân tử

Mô

Bào quan

Cơ quan

Tế bào

Nguyên tử

Hệ cơ quan

Quần thể

Sinh quyển

Quần xã –
Hệ sinh thái

Cơ thể

I. Các cấp độ tổ chức của thế giới sống
2. Các cấp độ tổ chức của thế giới sống
Cấp độ tổ chức nào có
đầy đủ các biểu hiện của
sự sống?
Tế bào, mô, cơ quan, cơ
thể, quần thể, quần xã hệ sinh thái là các cấp độ
tổ chức sống cơ bản có
đầy đủ các biểu hiện của
sự sống

I. Các cấp độ tổ chức của thế giới sống
2. Các cấp độ tổ chức của thế giới sống
Tại sao tế bào được xem là cấp độ tổ
chức sống cơ bản?
Vì tế bào có đầy đủ các biểu hiện của
sự sống và tất cả sinh vật sống đều
được cấu tạo từ tế bào.

QUẦN THỂ

QUẦN XÃ - HỆ SINH THÁI

I. Các cấp độ tổ chức của thế giới sống

Các cấp độ tổ chức sống cơ bản: Tế bào, Cơ thể, Quần
thể, Quần xã, Hệ sinh thái
Tế bào là cấp độ tổ chức sống cơ bản nhất

I. Các cấp độ tổ chức của thế giới sống
3. Mối quan hệ giữa các cấp độ tổ chức sống

Các cấp độ tổ chức sống có mối quan
hệ với nhau như thế nào?

I. Các cấp độ tổ chức của thế giới sống
3. Mối quan hệ giữa các cấp độ tổ chức sống

Các cấp độ tổ chức sống gồm có mối quan hệ chặt chẽ:
- Về cấu trúc, các cấp độ tổ chức sống cấp thấp làm nền tảng để hình
thành nên các cấp độ tổ chức sống cao hơn.
- Về chức năng: các cấp độ tổ chức hoạt động luôn thống nhất với
nhau để duy trì các hoạt động sống.

II. Đặc điểm chung của các cấp độ tổ chức sống
Các cấp độ tổ chức
sống có những đặc
điểm gì?
1. Tổ chức theo
nguyên tắc thứ
bậc

2. Hệ thống
mở và tự điều
chỉnh

3. Liên tục tiến
hoá

II. Đặc điểm chung của các cấp độ tổ chức sống
1. Tổ chức theo
nguyên tắc thứ bậc
- Tổ chức cấp dưới là
nền tảng để xây dựng
nên tổ chức cấp trên.
- Tổ chức sống cấp
trên có đặc điểm của tổ
chức sống cấp dưới và
thêm các đặc tính
nổi trội.
- Đặc tính nổi trội
là do sự tương tác giữa
các bộ phận cấu thành

II. Đặc điểm chung của các cấp độ tổ chức sống
2. Hệ thống mở và tự điều chỉnh
Các cấp độ tổ chức sống
luôn diễn ra quá trình trao
đổi chất và năng lượng với
môi trường → hệ thống
mở

Ví dụ: Ở cơ thể người có sự trao đổi chất với
môi trường ngoài.

2. Hệ thống mở và tự điều chỉnh

Các cấp độ tổ chức sống có cơ chế tự điều chỉnh nhằm
đảm bảo duy trì và điều hòa các hoạt động trong hệ
thống để tồn tại và phát triển

II. Đặc điểm chung của các cấp độ tổ chức sống
2. Hệ thống mở và tự điều chỉnh

II. Đặc điểm chung của các cấp độ tổ chức sống
3. Thế giới sống liên tục tiến hoá
- Sự sống được tiếp nối
từ thế hệ này sang thế
hệ khác nhờ quá trình
sinh sản
- Nhiều đặc tính được
duy trì ổn định, kế thừa
qua nhiều thế hệ nhờ
quá trình nhân đôi DNA
- Cơ chế phát sinh biến
dị → sự đa dạng về mặt
di truyền

II. Đặc điểm chung của các cấp độ tổ chức sống
3. Thế giới sống liên tục tiến hoá
Môi trường luôn có những
biến đổi → sinh vật phải
thích nghi để tồn tại →
chọn lọc tự nhiên loại
bỏ những dạng sống kém
thích nghi, giữ lại những
dạng sống thích nghi → thế
giới sống đa dạng phong
phú như ngày nay

II. Đặc điểm chung của các cấp độ tổ chức sống
3. Thế giới sống liên tục tiến hoá
DNA mang thông
tin di truyền qua
các thế hệ nên sự
sống cứ được tiếp
diễn liên tục.
Dưới tác động của các nhân tố tiến hoá, thế giới
sống ngày càng đa dạng và phong phú.

LUYỆN TẬP

LUYỆN TẬP
Câu 1. Có các cấp độ tổ chức cơ bản của thế giới sống là?
(1) Cơ thể (2) tế bào
(3) quần thể
(4) quần xã
(5) hệ sinh thái
Các cấp độ tổ chức sống trên được sắp xếp theo đúng nguyên tắc
thứ bậc là:
A. 2 → 1 → 3 → 4 → 5

B. 1 → 2 → 3 → 4 → 5

C. 4 → 1 → 3 → 2 → 5

D. 5 → 4 → 3 → 1 → 2

LUYỆN TẬP
Câu 2. “Tổ chức sống cấp thấp hơn làm nền tảng để xây dựng nên
tổ chức sống cấp cao hơn” giải thích cho nguyên tắc nào của thế
giới sống?
A. Nguyên tắc thứ bậc.
B. Nguyên tắc mở.
C. Nguyên tắc tự điều chỉnh.
D. Nguyên tắc bổ sung.

LUYỆN TẬP
Câu 3. Đơn vị tổ chức cơ sở của mọi sinh vật là
A. Các đại phân tử
B. Tế bào
C. Mô
D. Cơ quan

LUYỆN TẬP
Câu 4. Tất cả các tổ chức sống đều là hệ mở. Tại sao? 
A. Vì thường xuyên trao đổi chất với môi trường 
B. Vì thường xuyên có khả năng tự điều chỉnh
C. Vì thường xuyên biến đổi và liên tục biến hóa
D. Vì có khả năng sinh sản, cảm ứng và vận động

LUYỆN TẬP
Câu 5. Đặc tính quan trọng nhất đảm bảo tính bền vững và ổn
định tương đối của tổ chức sống là:
A. Trao đổi chất và năng lượng
B. Sinh sản
C. Sinh trưởng và phát triển
D. Khả năng tự điều chỉnh và cân bằng nội môi

VẬN DỤNG